Roberto Rossellini - Polski Serwis Naukowy

Roberto Rossellini (ur. 8 maja 1906 w Rzymie, zm. 3 czerwca 1977 tamże) – włoski reżyser i scenarzysta filmowy i telewizyjny; okazjonalnie również aktor i krytyk filmowy. Jeden z czołowych twórców włoskiego neorealizmu.

Biografia

Początki

Interesował się filmem od wczesnej młodości. Przerwał nawet naukę w liceum, by poświęcić się różnym zajęciom technicznym w atelier.

Swój pierwszy film - krókometrażowy dokument Fantazja podmorska (1936) - zrealizował jednak dopiero w wieku 30 lat. Następnie był autorem scenariusza do filmu Pilot Luciano Serra (1938) Goffreda Alessandriniego. Doświadczenia dokumentalne wykorzystał przy tworzeniu swoich pierwszych filmów fabularnych, takich jak Biały okręt (1941) czy Pilot powraca (1942).

IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza aktorów i filmów. Zawiera informacje o artystach i produkcjach z wielu części świata (w tym także polskich). Z bazy możemy się dowiedzieć między innymi o dorobku aktorów (reżyserów, scenarzystów, muzyków i innych osób związanych z produkcją i tworzeniem filmu), przeczytać krótkie syntetyczne biografie (przy niektórych osobach). Baza pozwala również sprawdzić informacje o filmach, serialach i produkcjach telewizyjnych (nawet tych w produkcji), jak również o nagrodach filmowych. Mankamentem bazy jest nieuwzględnianie charakterystycznych znaków diakrytycznych niektórych języków, w tym języka polskiego.

Scenarzysta – osoba pisząca scenariusz do filmu, serialu, reklamy, audycji radiowej, programu telewizyjnego itp., w przeciwieństwie do osoby piszącej sztuki teatralne nazywanej dramaturgiem.

U szczytu kariery

W styczniu 1944 Rossellini zaczął kręcić film dokumentalny o księdzu, rozstrzelanym przez Niemców. W trakcie zdjęć dokument przeistoczył się w film fabularny Rzym, miasto otwarte, który wszedł do historii kina jako jedno z pierwszych dzieł rodzącego się włoskiego neorealizmu. Kolejnym filmem reżysera, również ściśle związanym z nowym nurtem, była Paisa (1946). Obydwa obrazy zdobyły niesłychany rozgłos ogólnoświatowy i do dziś należą do żelaznej klasyki światowego kina.

Włosi – naród zamieszkujący Włochy. We Włoszech jest ich około 56 mln, z czego prawie połowa wszystkich osób pochodzenia włoskiego mieszka poza Włochami a najwięcej w Brazylii, Argentynie i w USA. Mówią językiem włoskim. Religią większości Włochów jest katolicyzm.

Filmweb (filmweb.pl) – największy polski serwis internetowy poświęcony filmom i ludziom kina. Druga co do wielkości baza filmowa na świecie po IMDb.com (na dzień 18 lipca 2010 zawiera informacje o 460297 filmach, 32874 serialach i 1273718 ludziach filmu).

24 maja 1950 Rossellini ożenił się z aktorką Ingrid Bergman. Małżeństwo to zawarte zostało w atmosferze obyczajowego skandalu, gdyż Bergman porzuciła dla włoskiego reżysera swojego ówczesnego męża. Spotkał ją za to ostracyzm w Hollywood i przez następne lata była zmuszona pracować w Europie. W tym czasie grała przede wszystkim w kolejnych filmach Rosselliniego: Stromboli, ziemia Boga (1951), Europa 51 (1952) i Podróż do Włoch (1953). Para miała razem troje dzieci, w tym znaną aktorkę i modelkę Isabellę Rossellini.

Ro.Go.Pa.G. − włosko-francuski film nowelowy z 1963 roku. Jego tytuł pochodzi od pierwszych liter nazwisk reżyserów (Roberto Rossellini, Jean-Luc Godard, Pier Paolo Pasolini, Ugo Gregoretti).

Reżyser – autor realizujący własną artystyczną koncepcję multidyscyplinarnego utworu: spektaklu, filmu, audycji radiowej, programu telewizyjnego, nagrania dźwiękowego itp. Nadzoruje i koordynuje działania wszystkich biorących udział w przedsięwzięciu. Reżyser nadaje ostateczny kształt utworowi i jest za niego odpowiedzialny w sensie artystycznym.

Kryzys twórczy

Lata 50. to okres płodny, ale jednocześnie i bardzo nierówny w twórczości reżysera. Rossellini stopniowo tracił wtedy renomę wśród krytyki i publiczności. Odzyskał ją chwilowo dopiero pod koniec dekady, czego potwierdzeniem był Złoty Lew na MFF w Wenecji za film Generał delle Rovere (1959). Jednak jego kolejne dokonania znów rozczarowywały.

Karol Marks (niem. Karl Heinrich Marx; ur. jako Hirschel Marx 5 maja 1818 w Trewirze, w Prusach, zm. 14 marca 1883 w Londynie) - socjolog, filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny. Twórca marksizmu, współzałożyciel Pierwszej Międzynarodówki.

Neorealizm włoski – ruch artystyczny w literaturze, plastyce, a zwłaszcza w filmie, powstały jako sprzeciw wobec faszyzmu. Jego podstawowe dzieła zrealizowano w latach 1942-1952. W filmach neorealistycznych ukazywano konflikty i dramaty zwykłych ludzi, urastające - dzięki bogactwu obserwacji i prawdzie psychologicznej - do wielkich uogólnień.

Schyłek

Od połowy lat 60. Rossellini kręcił głównie filmy biograficzne i historyczne dla włoskiej telewizji. W 1969 Rossellini został kierownikiem słynnej rzymskiej szkoły filmowej Centro Sperimentale di Cinematografia.

Śmierć zaskoczyła go w 1977 podczas przygotowań do filmu o Karolu Marksie.

Filmografia

Scenarzysta

1975 – Mesjasz (Il Messia)

1974 – Włochy: Rok Pierwszy (Anno uno)

1974 – Kartezjusz (Cartesius)

1973 – L'eta di Cosimo de Medici

1972 – Agostino d'Ippona

1971 – Blaise Pascal

1970 – La lotta dell'uomo per la sua sopravvenza

1970 – Sokrates (Socrate)

1969 – Atti degli apostoli

1967 – Idea di un'isola

1964 – L'età del ferro

1963 – Karabinierzy (Les carabiniers)

1962 – Czarna dusza (Anima nera)

1962 – Ro.Go.Pa.G.

1961 – Vanina Vanini

1961 – Viva l'Italia!

1960 – Noc nad Rzymem (Era notte a Roma)

1959 – Indie (India)

1959 – Generał della Rovere (Il generale della Rovere)

1954 – Gdzie jest wolność? (Dov'è la libertà...?)

1954 – Strach (La paura)

1954 – Joanna d'Arc na stosie (Giovanna d'Arco al rogo)

1954 – Miłość w środku stulecia (Amori di mezzo secolo)

1954 – Podróż do Włoch (Viaggio in Italia)

1952 – La macchina ammazzacattivi

1952 – Europa 51

1952 – Medico condotto

1952 – Siedem grzechów głównych (Les sept péchés capitaux)

1950 – Stromboli, ziemia Boga (Stromboli)

1949 – L'invasore

1948 – Miłość (L'amore)

1948 – Niemcy - rok zerowy (Germania anno zero)

1946 – Pragnienie (Desiderio)

1946 – Paisa

1945 – Rzym, miasto otwarte (Roma città aperta)

1943 – L'uomo dalla croce

1942 – Biały statek (La nave bianca)

1942 – Pilot powraca (Un pilota ritorna)

1940 – Fantasia sottomarina

1937 – La fossa degli angeli

Reżyser

1977 – Concerto per Michelangelo

1975 – Mesjasz (Il Messia)

1974 – Kartezjusz (Cartesius)

1974 – Włochy: rok pierwszy (Anno uno)

1973 – L'eta di Cosimo de Medici

1972 – Agostino d'Ippona

1971 – Blaise Pascal

1970 – Sokrates (Socrate)

1970 – Da Gerusalemme a Damasco

1969 – Atti degli apostoli

1967 – Idea di un'isola

1966 – La prise de pouvoir par Louis XIV

1964 – L'età del ferro

1962 – Czarna dusza (Anima nera)

1962 – Ro.Go.Pa.G.

1961 – Viva l'Italia!

1961 – Vanina Vanini

1961 – Torino nei cent'anni

1960 – Noc nad Rzymem (Era notte a Roma)

1959 – Generał della Rovere (Il generale della Rovere)

1959 – Indie (India)

1959 – L'India vista da Rossellini

1954 – Gdzie jest wolność? (Dov'è la libertà...?)

1954 – Strach (La paura)

1954 – Joanna d'Arc na stosie (Giovanna d'Arco al rogo)

1954 – Miłość w środku stulecia (Amori di mezzo secolo)

1954 – Podróż do Włoch (Viaggio in Italia)

1953 – Jesteśmy kobietami (Siamo donne)

1952 – La macchina ammazzacattivi

1952 – Europa '51

1952 – Siedem grzechów głównych (Les sept péchés capitaux)

1950 – Franciszek, kuglarz boży (Francesco, giullare di Dio)

1950 – Stromboli, ziemia Boga (Stromboli)

1948 – Niemcy - rok zerowy (Germania anno zero)

1948 – Miłość (L'amore)

1946 – Paisa

1946 – Pragnienie (Desiderio)

1945 – Rzym, miasto otwarte (Roma città aperta)

1943 – L'uomo dalla croce

1942 – Pilot powraca (Un pilota ritorna)

1942 – Biały statek (La nave bianca)

1941 – Il ruscello di Ripasottile

1940 – Fantasia sottomarina

1939 – Il tacchino prepotente

1939 – La vispa Teresa

1937 – Prélude à l'après-midi d'un faune

1936 – Dafne

Linki zewnętrzne

Roberto Rossellini w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)

Roberto Rossellini w bazie filmweb.pl