Robotnik - gazeta - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy pisma Polskiej Partii Socjalistycznej. Zapoznaj się również z: inne tytuły o tej nazwie.

"Robotnik"-jednodniówka wydany w Londynie na podstawie materiałów CKR PPS dostarczony do kraju w lutym 1894 w nakładzie 2100 egz.

"Robotnik" PPS -Frakcji Rewolucyjnej z 1908 r.

"Robotnik" nr 50 z 1903 r. z nową winietą Teofila Terleckiego

Robotnik – pismo socjalistyczne, związane z historią i tradycją Polskiej Partii Socjalistycznej. Wychodziło w okresie 1894–2003.

Polska Partia Socjalistyczna - Rewolucja Demokratyczna (PPS-RD) – nazwa większościowej części Polskiej Partii Socjalistycznej, działającej od 1987 roku, po ustąpieniu z władz partii w lutym 1988 przewodniczącego Jana Józefa Lipskiego i innych.
Gazeta Robotnicza została powołana do życia w Berlinie 3 stycznia 1891 r. przez polskich socjalistów działających w socjaldemokracji niemieckiej (SPD). Ukazywała się z podtytułem "Organ partii socjalno-demokratycznej", zaś od 7 lutego 1891 r. jako "Organ socjalistów polskich". Jako redaktor sygnowany był Władysław Kurowski, a po jego śmierci od lipa 1892 r. Franciszek Morawski. Gazetę redagowali również Ignacy Daszyński i Stanisław Przybyszewski.

Robotnik konspiracyjnej PPS

Pismo powołane zostało uchwałą II Zjazdu PPS w lutym 1894 r. Wydawanie pisma poprzedzono jednodniówką wydaną w lutym 1894 r. w Londynie z materiałów krajowych.

Pierwszy numer ukazał się z datą 12 lipca 1894 r. w Warszawie. Pierwszym redaktorem naczelnym był Jan Stróżecki (ps. Stefan, Gromada) (redaktor Nr 1–6). Po jego aresztowaniu latem 1894 r. redaktorem (od 7 nr) został Józef Piłsudski (ps. Wiktor). W tym czasie "Robotnik" wydawany był nielegalnie w w Lipniszkach (do grudnia 1894 r.) na Wileńszczyźnie. Wobec dekonspiracji zmieniono miejsce drukarni na Wilno (od maja 1895 do 1899). W czasie półrocznej przerwy wydawniczej wydano w Londynie drugiego "Robotnika" – jednodniówkę na 1 maja. "Robotnik" drukowany był na przemyconej z Londynu przez Stanisława Wojciechowskiego (ps. Adam) maszynie drukarskiej. Wojciechowski składał też pismo jako zecer. W stopce dla zmylenia podawano jako miejsce wydania Warszawę. W tym początkowym okresie nakład pisma był bardzo wysoki (jak na porównywalne podziemne wydawnictwa): pierwszy numer miał nakład 1200. Numery 20–31 "Robotnika drukowano w nakładzie 1300 egzemplarzy, zaś od numeru 32 w nakładzie 1600 egzemplarzy. Dodatkowo ukazały się trzy dodatki pn "Kurierek Robotnika". Po roku, latem 1895, Warszawa kolportowała 450 egzemplarzy, Zagłębie 120, Radom 100, Pabianice 60, Zawiercie 50, Wilno 50, Białystok 30, Kowno 20, później 'Robotnik' był kolportowany w innych miastach (Częstochowa, Lublin, Grodno). Od 1896 r. dotychczas niezorganizowany kolportaż "Robotnika" objęła Maria Gertruda Paszkowska (ps. Gintra, Hetmanica).

Okupacja niemiecka w Polsce 1939–1945 – system policyjno-wojskowej administracji niemieckiej na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, zajętym w wyniku agresji zbrojnej przeciwko Polsce podjętej przez III Rzeszę w dniu 1 września 1939 oraz po podziale terytorium RP w wyniku niemiecko-sowieckiego układu o przyjaźni i granicy z dnia 28 września 1939 (będącego nawiązaniem do paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939).
Andrzej Strug (właściwie Tadeusz Gałecki, ur. 28 listopada 1871 w Lublinie, zm. 9 grudnia 1937 w Warszawie) – pisarz i publicysta, wolnomularz , działacz ruchu socjalistycznego i niepodległościowego.

Dom przy ul. Wschodniej 19 w Łodzi, miejsce tajnej drukarni Robotnika 1899–1900, zdjęcie z 2008

Tablica na domu przy ul. Wschodniej 19 w Łodzi, gdzie w latach 1899–1900 mieściła się tajna drukarnia "Robotnika", odsłonięta w 1981

Po wyjeździe w 1899 r. Stanisława Wojciechowskiego do Londynu, Józef Piłsudski i drukarz Stanisław Rożnowski przenieśli wydawanie "Robotnika" do konspiracyjnego lokalu w Łodzi przy ul. Wschodniej 19 m 4.

Tadeusz Hołówko, pseudonim Kirgiz (ur. 17 września 1889 w Semipałatyńsku, zm. 29 sierpnia 1931 w Truskawcu) – polski polityk, działacz państwowy II Rzeczypospolitej, publicysta, działacz ruchu prometejskiego.
Robotnicza Brygada Obrony Warszawy, RBOW (lub Ochotnicza Robotnicza Brygada Obrony Warszawy) - działająca od 6 września 1939 w Warszawie formacja ochotnicza obrony cywilnej, powołana z inicjatywy działaczy PPS a zwłaszcza Zygmunta Zaremby. Jej dowódcą był kpt. Marian Kenig.

W nocy z 21 na 22 lutego 1900 r. policja wtargnęła do mieszkania Józefa Piłsudskiego, będącego drukarnią "Robotnika". Piłsudski oraz jego żona Maria Juszkiewicz zostali aresztowani. Zajęto również częściowo wydrukowany 36 numer "Robotnika". Aby wykazać dalsze funkcjonowanie PPS pomimo aresztowań Stanisław Wojciechowski wydrukował w Londynie kolejny numer (nr 36bis i nr 37), który został rozprowadzony w kraju. Wojciechowski zakupił w Anglii nową maszynę drukarską i umieścił ją w Kijowie. Redakcję w Kijowie organizowali Aleksander Sulkiewicz i Jan Rutkiewicz. Redaktorem naczelnym został wówczas Feliks Perl. W Kijowie wydano numery 38 i 39. w nakładzie 1800 egzemplarzy. W Kijowie "Robotnika" drukowano do stycznia 1903 r. (nr 48) następnie redakcja została przeniesiona do Rygi. Jako miejsce wydania podawano Warszawę. Po aresztowaniu Perla w lipcu 1904 r. redakcję przeniesiono do Krakowa. Redaktorami nr 57 byli Józef Kwiatek i Romuald Minkiewicz.

Polska Partia Robotnicza (PPR) – polska partia polityczna, utworzona 5 stycznia 1942 w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny [1]), poprzez połączenie kilku spośród istniejących konspiracyjnych grup komunistycznych (m.in. Młot i Sierp, Stowarzyszenie Przyjaciół Związku Radzieckiego i Rewolucyjne Rady Robotniczo-Chłopskie) w Związek Walki Wyzwoleńczej (ZWW) i grupy Proletariusz. ZWW, utworzony we wrześniu 1941, był najsilniejszą z przedpeperowskich konspiracyjnych organizacji komunistycznych. Szkoleniem aktywistów PPR tworzących Grupę Inicjatywną m.in. w specjalnym ośrodku w miejscowości Puszkino pod Moskwą, zajmował się Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych (NKWD), badania historyków przeprowadzane po 1989 wykazały, iż wielu z nich było agentami NKWD.
Lewica – zwyczajowe określenie sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównymi założeniami lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.

W okresie 1904–1907 "Robotnik" był wydawany w Warszawie (kierownik drukarni Feliks Turowicz). Od marca do listopada 1904 r. wydano w Warszawie siedem numerów "Robotnika". Faktycznym redaktorem był Jan Stróżecki oraz Marceli Handelsman, Stanisław Posner, Feliks Kon, Tadeusz Gałecki ps.lit. Andrzej Strug, Feliks Sachs. W 1904 r. nakład wzrósł z 4100 egzemplarzy (nr 61) do 30 000 (nr 65). i 44 000 (nr 66). Od maja 1906 r. rozpoczęto przedrukowywanie "Robotnika" w Krakowie w nakładzie 1000 egzemplarzy.

Wawer jest dzielnicą Warszawy położoną w południowo-wschodniej części miasta nad prawym brzegiem Wisły. Dzielnica położona jest na obszarze Niżu Środkowopolskiego, znaczną jej część stanowią tereny zielone. Do 1951 roku miejscowość należała do gminy Wawer. Jest największą pod względem powierzchni dzielnicą Warszawy i drugą od końca (po Wilanowie) pod względem gęstości zaludnienia. Dzielnicę charakteryzuje niska zabudowa głównie willowa (Anin), brak dużych blokowisk i skupisk osiedli (wyjątkiem jest Marysin Wawerski).
Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.

Po rozłamie w 1906 r. "Robotnik" był wydawany zarówno przez PPS-Frakcję Rewolucyjną jak i PPS-Lewicę.

"Robotnik" PPS-Lewicy wychodził od 1906 r. do 1914 r. Trzy numery wydano jeszcze w 1918 r. Redaktorami w różnych okresach byli: Marian Bielecki, Feliks Sachs, Paweł Lewinson (Stanisław Łapiński), Maksymilian Horwitz – Walecki, Maria Koszutska, Bernard Szapiro.

Pierwszy numer "Robotnika" PPS-Frakcji Rewolucyjnej ukazał się z datą 30 listopada 1906 r. (nr 200). W ramach PPS-Frakcji Rewolucyjnej kolportowano (w 1906 r.) 10.935 egzemplarzy gazety. Początkowo drukowany i redagowany był w Warszawie przy ul. Foksal 18 (drukarze: Feliks Turowicz, Aleksander Sulkiewicz, Mieczysław Dąbkowski, Józef Uziembło, Stanisław Siedlecki). W dniu 29 listopada 1908 r. r. drukarnia została wykryta przez policję, zaś Feliks Turowicz skazany został na 5 lat i osiem miesięcy katorgi oraz osiedlenie na Syberii. Kolejną drukarnię zorganizowano w Wawrze gdzie istniała do 1909 r. a następnie przeniesiona została do Kijowa. Tam "Robotnik" (wydawany już bez przymiotnika Frakcja Rewolucyjna) był wydawany przez Bolesława Jędrzejowskiego oraz Witolda Jodko-Narkiewicza do 1911 r. Każdy numer przedrukowywany był regularnie w Krakowie.

Feliks Sachs (ur. 1869, zm. 1935) – polski lekarz i działacz socjalistyczny żydowskiego pochodzenia, jeden z przywódców Polskiej Partii Socjalistycznej, PPS Lewicy, u progu niepodległości wycofał się z życia politycznego.
Mieczysław Niedziałkowski, pseudonim Mek (ur. 19 września 1893 w Wilnie, zm. 21 czerwca 1940 w Palmirach koło Warszawy) – polski działacz socjalistyczny (PPS), publicysta.

Od 1911 r. "Robotnik" wydawany był w Krakowie (od nr 249) przez Leona Wasilewskiego. Od 1914 r. wydawany był przez Feliksa Perla w Dąbrowie Górniczej. W 1915 r. ukazały się dwa numery (264 i 265). Od kwietnia 1915 r. ukazywał się legalnie (nr 266) do listopada 1916 r. (nr 282), zaś od lipca 1917 r. (nr 283) znów wznowiony nielegalnie.

Bernard Szapiro, ps. Besem, Witold (ur. 25 grudnia 1866 we Lwowie, zm. 16 sierpnia 1942 w Warszawie) - polski działacz socjalistyczny, robotniczy i związkowy, publicysta oraz inżynier elektryk żydowskiego pochodzenia, ojciec Hanny Szapiro.
Zygmunt Żuławski (ur. 31 lipca 1880 w Młynnem, zm. 4 września 1949 w Krakowie) – polski polityk. Działacz socjalistyczny i związkowy. Poseł na Sejm II RP (Ustawodawczy oraz I, II i III kadencji), poseł do Krajowej Rady Narodowej, a także poseł na Sejm Ustawodawczy po II wojnie światowej.

Zespół redakcyjny "Robotnika". Od prawej Jan Maurycy Borski, Mieczysław Niedziałkowski, Bolesława Kopelówna, Stojen-Stefanowski, Stanisław Dubois, Adam Obarski

Robotnik w II Rzeczypospolitej

11 listopada 1918 r. członkowie Pogotowia Bojowego PPS na polecenie CKR PPS, zajęli siedzibę redakcji i drukarni "Godziny Polskiej" (pisma subsydiowanego przez władze okupacyjne) w Warszawie przy ul. Wareckiej 7, która stała się siedzibą "Robotnika" na cały okres międzywojenny (władze upaństwowiły drukarnię i wydzierżawiły ją PPS). Już na Wareckiej ukazał się pierwszy (12 listopada 1918 r). legalny numer 291. W 1919 r. nakład "Robotnika" wynosił 8–10 tys. W pierwszych miesiącach wydawany był również dwa razy dziennie. Początkowo nie był kolportowany na całym terytorium Polski. Na terenie b.zaboru pruskiego Naczelna Rada Ludowa wydała zakaz kolportażu jako "dziennika bolszewickiego i żydowskiego".

Piotr Igor Ikonowicz (ur. 14 maja 1956 w Pruszkowie) – polski polityk lewicowy, prawnik, dziennikarz, poseł na Sejm II i III kadencji. Redaktor pisma członków MRKS "Robotnik". Jeden z liderów Polskiej Partii Socjalistycznej od 1987 do 2001.
Karol Irzykowski (ur. 23 stycznia 1873 w Błażkowej pod Jasłem, zm. 2 listopada 1944 w Żyrardowie) – polski krytyk literacki i filmowy, poeta, prozaik, dramaturg, teoretyk filmu, tłumacz, szachista.

Od 1919 do 1939 "Robotnik" ukazywał się jako regularny dziennik. W latach 1918–1927 redaktorem naczelnym był Feliks Perl a od 1927 po jego śmierci Mieczysław Niedziałkowski.

Strona tytułowa dziennika "Robotnik" z dnia 14 listopada 1931 r. Wycięto z niej artykuł wstępny, który z decyzji władz administracyjnych stał się powodem zastosowania konfiskaty całości wydania. W wyniku zastosowania cenzury represyjnej zatrzymano dwa poprzednie wydania tego numeru.

W skład redakcji wchodzili m.in. Jan Maurycy Borski, Roman Boski, Jan Dąbrowski, Ignacy Klibański, Krystyna Latoniowa, Jan Nepomucen Miller, Stanisław Niemyski, Stojan Stefanowski, Ludwik Winterok oraz w różnych okresach Tadeusz Hołówko, Jerzy Szapiro, Roman Dąbrowski, Adam Obarski, Jerzy Michałowicz. Funkcje sekretarza redakcji pełnili: Stanisław Dubois oraz Bolesława Kopelówna. Wśród publicystów "Robotnika" znaleźli się m.in.: Zygmunt Zaremba, Herman Diamand, Stanisław Posner, Kazimierz Czapiński, Karol Irzykowski, Cezary Jellenta, Adam Próchnik, Kazimierz Pużak, Bronisław Zygmunt Siwik, Zygmunt Żuławski. Nakład osiągał w 1926 r. 25 tysięcy egzemplarzy.

Polska Partia Socjalistyczna - Lewica — partia socjalistów polskich powstała w 1906 r. po IX zjeździe PPS w Wiedniu. Jej działacze odrzucili program natychmiastowego odzyskania niepodległości Polski, stawiając na drogę rewolucji robotniczej w sojuszu z organizacjami rosyjskimi na rzecz obalenia caratu rosyjskiego, zbudowania republiki demokratycznej z uzyskaniem autonomii. Jej organem prasowym był: "Robotnik" oraz Głos Robotniczy.
Grzegorz Ilka ps. A.G.Rawicki, agr (ur. 26 kwietnia 1963) – działacz lewicowy i związkowy. Przed 1989 r. związany z lewicową częścią opozycji antykomunistycznej; był m.in. drukarzem i redaktorem prasy niezależnej m.in. "Robotnika", "Robotnika Pomorza Zachodniego" oraz pism: "Naprzód", "Magazyn Robotnika", "Praca, Płaca, BHP", "Robotnik Mazowiecki", "Warszawianka", "Solidarność HBB w Częstochowie". Jeden z założycieli podziemnego Wydawnictwa im. Olofa Palme. Członek Grupy Politycznej Robotnik.

Po zamachu majowym nasiliły się represje wobec prasy opozycyjnej, gwałtownie wzrosła liczba konfiskat. Tylko w latach 1928-35 "Robotnik" był rekwirowany ok. 500 razy. Redaktorów skazano łącznie na 47 miesięcy więzienia i 5380 zł grzywny. Po 300 konfiskacie w 1933 r. Ignacy Daszyński, Bolesław Limanowski, Andrzej Strug, Kazimierz Pietkiewicz zwrócili się z apelem o utworzenie "Funduszu walki z konfiskatami". Dzięki osiągniętemu wysiłkowi nakład w grudniu 1938 r. osiągnął 60 tys. egzemplarzy. W 1936 r. powstał pod kierunkiem Zygmunta Zaremby Zespół Czasopism PPS obejmujący wszystkie pisma PPS i przekształcający regionalne pisma jako mutacje "Robotnika" (proces ten objął pisma: "Naprzód" z Krakowa, "Dziennik Ludowy" ze Lwowa, "Gazeta Robotnicza", "Łodzianin", "Życie Robotnicze" z Radomia).

Robotnicza Partia Polskich Socjalistów (RPPS) – polska partia polityczna lewicy socjalistycznej utworzona na II Zjeździe Polskich Socjalistów w dniu 11 kwietnia 1943 r. Do Komitetu Centralnego weszli: Piotr Gajewski (przewodniczący), Teofil Głowacki (sekretarz), Edward Osóbka (skarbnik), Stanisław Chudoba - redaktor "Robotnika", Jan Mulak - kierownik pionu wojskowego.
Bertolt Brecht, właśc. Eugeniusz Berthold Friedrich Brecht (ur. 10 lutego 1898 w Augsburgu, zm. 14 sierpnia 1956 w Berlinie) – niemiecki pisarz, dramaturg, teoretyk teatru, inscenizator, poeta.

Dzień po agresji hitlerowskiej na Polskę we wrześniu 1939 r., w "Robotniku", ukazał się artykuł – "Karty padły na stół", autorstwa Mieczysława Niedziałkowskiego, w którym stwierdzono "Nie wywołaliśmy tej wojny i nie chcieliśmy jej. Została nam narzucona. Będzie to wojna o całe jutro świata. Są tylko dwie drogi rozwojowe: albo podporządkować się Trzeciej Rzeszy w jej planach hegemonii, albo złamanie tych planów i ocalenie zarazem wolności narodów, wolności ludów i wolności ludu. Weszliśmy na drogę drugą. To jest Polski dziejowy szlak"'.

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.
Pogotowie Bojowe Polskiej Partii Socjalistycznej (Pogotowie Bojowe PPS) - konspiracyjna organizacja zbrojna podporządkowana PPS, znana publicznie jako Samoobrona Robotnicza. Funkcjonowała od 1917 do 1918 r. pod okupacją niemiecką i austriacką.

Zbombardowany budynek siedziby "Robotnika" przy ul. Wareckiej 7. Zdjęcie zrobione przez członków PPS w 1940 i dostarczone do Londynu

7 września 1939 "Robotnik" ukazał się jako jedyny dziennik w oblężonej Warszawie. Na prośbę gen. Waleriana Czumy w "Robotniku" opublikowano rozkazy Dowództwa Obrony Warszawy. Na ul. Wareckiej w siedzibie "Robotnika" mieścił się jeden z punktów werbunkowych Robotniczych Brygad Obrony Warszawy. Ostatni numer rozprowadzony w Warszawie nosił datę 24 września i był 266(7899) kolejnym jego wydaniem.

Witold Jodko-Narkiewicz (ur. 29 kwietnia 1864 w Warszawie, zm. 22 października 1924 w Warszawie), ps. A. Wroński, Jowisz - polski działacz socjalistyczny, publicysta, dyplomata.
Wydawnictwo im. Olofa Palme - podziemne wydawnictwo działające w Warszawie od marca 1986 r. do 1989 jako kontynuacja struktur wydawniczych Grupy Politycznej Robotnik. Nazwa była uhonorowaniem przewodniczącego szwedzkiej socjaldemokracji, premiera Olofa Palme zamordowanego 23 lutego 1986 r. Wydawnictwo dysponowało powielaczem Roneo Vicker, drukarniami sitodrukowymi oraz powielaczem offsetowym. Wydawnictwo drukowało prasę ""Robotnik", "Robotnik Pomorza Zachodniego", "Praca, Płaca, BHP", "Gazeta Jastrzębska", "Robotnik Mazowiecki", "OBI-Osiedlowy Biuletyn Informacyjny", kilka tytułów prasy zakładowej m.in. "Monter" (FSO), "Radiowiec" (Zakłady Radiowe im. Kaskprzaka). Drukarnie wydawnictwa publikowały również "Tygodnik Mazowsze" (bez sygnowania wydawnictwem), Biuletyn Wolność i Pokój", pismo NZS WDiNP "Czekista". W wydawnictwie drukowano również publikacje książkowe. Po utworzeniu PPS wydawnictwo stało się centralną oficyną PPS.

W dniu 25 września 1939 r. redakcja i drukarnia "Robotnika" zostały zburzone w wyniku bombardowania. W wyniku bombardowania na posterunku zginęli drukarze Marian Gogolewski i Antoni Grochowski. W trakcie druku był nr 267(7900).

Robotnik w czasie okupacji niemieckiej

"Robotnik" wydawany w czasie Powstania Warszawskiego

"Robotnik" z 1957 wydawany w Londynie

W okresie okupacji niemieckiej "Robotnik" wychodził początkowo pod nazwą "Informator" (październik – grudzień 1939 r.), "WRN" (w 1940 r. tygodnik, od 1944 r. dwutygodnik). Ogółem wyszły 142 numery. Od stycznia 1943 r. do lipca 1944 r. wychodził ponadto "Robotnik w walce" (18 lub 20 numerów).

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.
Stanisław Grzymała Siedlecki, ps. Eustachy, Erazm, Stach, Grzymała, Kometa (ur. 19 lutego 1877 w Simiach, zm. 17 września 1939) – polski polityk, działacz społeczny, wolnomularz[potrzebne źródło], senator I i IV kadencji w II RP.

Od 18 czerwca 1944 r. "Robotnik" pojawił się ponownie pod swoim tytułem jako pismo PPS-WRN. Nosił on numer 8060, uwzględniający numerację przedwojenną oraz numery "Informatora", "WRN" i "Robotnika w Walce". Ostatni przed powstaniem 8(8067) numer "Robotnika nosił datę 30 lipca 1944 r. został wysłany do kolportażu na tereny na zachód od Wisły.

Adam Feliks Próchnik (ur. 21 sierpnia 1892 we Lwowie, zm. 22 maja 1942 w Warszawie) – działacz socjalistyczny i oświatowy, historyk, podporucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, poseł na Sejm II kadencji. Domniemany syn naturalny Ignacego Daszyńskiego i Felicji z Nossigów.
Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze socjalistycznym, niepodległościowym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), odrodzona w Polsce 15 listopada 1987. W okresie 1988–1990 aktywna w ramach opozycji demokratycznej. Wskutek sporów dotyczących taktyki wobec władz uległa podziałowi na dwa skrzydła: radykalne PPS-Rewolucja Demokratyczna z Piotrem Ikonowiczem i Józefem Piniorem oraz na PPS Jana Józefa Lipskiego zbliżone do opozycji skupionej wokół Komitetu Obywatelskiego. W 1990 doszło do połączenia wszystkich struktur krajowych oraz emigracyjnych struktur PPS.

Redaktorem naczelnym był Zygmunt Zaremba. W redakcji uczestniczył również Stanisław Niemyski. Równocześnie "Robotnika" od 1942 do 1944 wydawała Robotnicza Partia Polskich Socjalistów (przekształcona w PPS-Lewica). Redaktorami byli m.in. Stanisław Chudoba, Teofil Głowacki. Po rozłamie w RPPS przejściowo wychodziły dwa "Robotniki". Jeden PPS-Lewicy, drugi jako RPPS pod kierownictwem Osóbki – Morawskiego a faktycznie jako dywersja PPR.

Józef Kwiatek, ps. "Tadeusz", Łysy (ur. 22 stycznia 1874 w Płocku, zm. 20 stycznia 1910 r. w Krakowie) – polski działacz socjalistyczny i dziennikarz żydowskiego pochodzenia.
Maksymilian Henryk Horwitz, ps. Henryk Walecki (ur. 6 września lub 27 sierpnia 1877 w Warszawie, zm. 1937 w Moskwie) – polski działacz komunistyczny i publicysta żydowskiego pochodzenia.

Od 2 sierpnia do 4 października 1944 r. w czasie Powstania warszawskiego "Robotnik" jako centralny organ PPS wychodził w Śródmieściu-Północ i Południe. Ukazały się numery 9(8068) do numeru 70(8129). Lokale redakcyjne i drukarskie mieściły się na ul. Żurawiej 11, Moniuszki 1-a, Foksal 17, Mokotowskiej 44. Pismo redagował Zygmunt Zaremba oraz Kazimierz Dorosz, Adam Obarski oraz Jan Rosner. Pismo wychodziło w nakładzie 1 tys. – 4 tys. egz. W Śródmieściu-Północ "Robotnika" we wrześniu 1944 r.wydawała również PPS-Lewica.

Redaktor naczelny, dziennikarz odpowiadający za całość czasopisma (dziennika lub innego periodyku) albo programu telewizyjnego. W praktyce jest to osoba, która kieruje całością działań redakcji od strony merytorycznej i odpowiada za kształt oraz zawartość czasopisma. Redaktor naczelny kieruje także pracą zespołu dziennikarzy, często odpowiadając także za ich przyjmowanie i zwalnianie.
Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)