Rock alternatywny - Polski Serwis Naukowy

Rock alternatywny (ang. alternative rock) – grupa stylów muzyki rockowej powstałych w latach osiemdziesiątych i połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku, głównie na terenie Stanów Zjednoczonych. Wspólną cechą większości odmian muzyki popularnej lat osiemdziesiątych było użycie cukierkowych brzmień syntezatorów i sterylna produkcja nagrań, natomiast gitarowy, niekomercyjny i często nagrywany bez przejmowania się jakością dźwięku rock alternatywny był jej dokładnym przeciwieństwem.

R.E.M. – amerykańska grupa rockowa powstała w Athens w 1980 roku. 21 września 2011 roku grupa podjęła decyzję o zakończeniu działalności po 31 latach istnienia zespołu.

Hardcore, hard core, akronim HC, Hc punk lub hardcore punk – określenie stylu muzycznego, powstałego pod koniec lat 70. XX w. w Stanach Zjednocznych. Na przestrzeni lat hardcore punk rozwinął się na szereg stylów, wymieszany z innymi podgatunkami do powstania nowych podgatunków.

Historia

Początków rocka alternatywnego należy szukać w muzyce punk. Krótkotrwała eksplozja popularności kultury punk w drugiej połowie lat 70. XX wieku pozostawiła po sobie wiele zespołów grających prostą, hałaśliwą muzykę zainspirowanych tym stylem rocka. Stopniowe odchodzenie przez nie od punkowych schematów i poszukiwanie nowych środków wyrazu zaowocowało powstaniem grupy stylów muzycznych (takich jak rock gotycki, hardcore, nowa fala czy post punk) która stała się później fundamentem rocka alternatywnego.

Grunge – styl w muzyce rockowej powstały w drugiej połowie lat 80. w USA, charakteryzujący się dość ostrym, agresywnym brzmieniem, ale zdecydowanie różnym od heavy metalu, bardziej zbliżonym do brzmienia "tradycyjnego" rocka lat 60., odrzuceniem i pogardą dla typowego sztafażu scenicznego muzyków rockowych lat 80., sztucznych brzmień elektronicznych oraz większym zwróceniem uwagi na przekaz, jaki niesie tekst.

U2 – irlandzki zespół rockowy, powstały w Dublinie w roku 1976. W jego skład wchodzą: Bono (frontman – wokal i gitara), The Edge (gitara, instrumenty klawiszowe, drugi głos), Adam Clayton (gitara basowa) i Larry Mullen Jr. (perkusja).

Właściwa historia rocka alternatywnego zaczyna się na początku lat osiemdziesiątych w Stanach Zjednoczonych, kiedy niezależne rozgłośnie studenckie zaczęły masowo grać muzykę nazywaną college rockiem (termin ten w swoim najszerszym znaczeniu był wtedy synonimem rocka alternatywnego). Scena alternatywnego rocka zaczyna się dynamicznie rozwijać i ewoluować, wciąż powstają nowe style, często bardzo już odległe od punk rocka (noise rock, dream pop, shoegaze).

Rock (ang. skała, kołysać się) – ogólna nazwa całego szeregu stylów muzycznych, wywodzących się z rock and rolla oraz rhythm and bluesa i bluesa. Sama nazwa "rock" jest właściwie skrótem od "rock and roll", choć można uznawać owe 2 pojęcia za odmienne od siebie gatunki muzyczne. Wszystkie style rockowe charakteryzują się brzmieniem opartym na różnego rodzaju gitarach (zwykle elektrycznych, elektrycznych basowych) i perkusji, z wyraźnie zarysowanym rytmem i śpiewem, wywodzącym się z bluesa oraz sposobem wolnej improwizacji w trakcie grania utworów, wywodzącym się z jazzu. Ważną cechą muzyki rockowej, nieobecną w muzyce poważnej jest zespołowość. Muzyka tworzona zespołowo, trudna do odtworzenia, gdy nie jest grana przez oryginalny zespół (zob. tribute band), jest też często zespołowo komponowana. Niekiedy w sposób dynamiczny, kiedy to zainicjowany motyw muzyczny w serii jamów przetwarzany jest w utwór, który w swej końcowej fazie rzadko przypomina swą wyjściową formę. W muzyce rockowej, podobnie jak w jazzie kompozytor i wykonawca to najczęściej ta sama osoba lub grupa osób, a komponowanie i wykonywanie muzyki są często jednym procesem.

Open Directory Project (zwany także DMoz od Directory Mozilla) – otwarty katolog stron WWW, utrzymywany na serwerach koncernu Time Warner, w którym zarówno drzewo kategorii jak i wszelkie wpisy są redagowane przez wspólnotę redaktorów-ochotników.

Przez całe lata osiemdziesiąte jednak, pomimo osiągnięcia przez niektóre z grup (U2, R.E.M.) dużej popularności, rock alternatywny jako gatunek był ciągle zjawiskiem niszowym. Sytuacja zmieniła się na początku lat dziewięćdziesiątych, kiedy nagły (i niespodziewany) sukces komercyjny osiągnięty przez debiutujące grupy Nirvana i Pearl Jam wywołał na całym świecie falę zainteresowania stylem grunge, a później całą podziemną (lub promowaną jako podziemna) muzyką rockową. Oznaczało to jednak koniec dawnego rocka alternatywnego – z chwilą, kiedy został zaakceptowany jako część głównego nurtu muzyki, jego najważniejsi przedstawiciele osiągnęli status gwiazd, a nowo powstające zespoły i gatunki często były świadomie ukierunkowane na sukces komercyjny, termin ten stracił wcześniejsze znaczenie. Mimo tego, wiele zespołów powstałych w tym okresie nadal nagrywa, osiągając często spory rozgłos medialny, a sam termin znajduje użytek jako określenie na zespoły takie jak Radiohead, Coldplay czy Placebo – popularne i odnoszące komercyjne sukcesy, lecz zarazem w pewien sposób zakorzenione w tradycji dawnego rocka alternatywnego.

College rock - termin używany w Stanach Zjednoczonych dla określenia twórczości grup alternatywnych lat osiemdziesiątych przed spopularyzowaniem się nazwy "rock alternatywny". Ich muzyka wahała się od zainspirowanych post punkiem eksperymentów do popu, przy jednoczesnym zachowaniu undergroundowej wrazliwości. Termin nie określa zatem konkretnej stylistyki; można co najwyżej pokusić się o wyróżnienie kilku najpopularniejszych stylistyk. Do najczęściej utożsamianych z college rockiem wykonawców należą R.E.M., 10,000 Maniacs czy The Replacements. Wraz z końcem lat osiemdziesiątych terminu przestano używać w odniesieniu do nowych zespołów.

Punk – w węższym znaczeniu: gatunek muzyczny w obrębie muzyki rockowej (punk rock) lub całokształt muzyki tworzonej przez grupy nawiązujące do ideologii ruchu punk; w szerszym: kontrkultura młodzieżowa czy wręcz kultura alternatywna / ruch kulturowo-społeczno-polityczny, zapoczątkowany w połowie lat 70. XX w., w różnych swoich przejawach istniejący do dziś. Także nazwa, również w złożeniach, stylów w sztuce, literaturze, muzyce, modzie itp. oraz innych przejawów ludzkiej aktywności odwołujących się do pierwotnego znaczenia pojęcia.

Przykładowe utwory

R.E.M. – "What's the Frequency, Kenneth?"

Smashing Pumpkins – "Bullet with Butterfly Wings"

Oasis – "Live Forever"

Wpływy

Zobacz też

college rock

brit pop

indie rock

Linki zewnętrzne

Rock alternatywny w katalogu Open Directory Project

Noise rock - styl w muzyce rockowej, który wyewoluował z punk rocka (szczególnie post punk) i z japońskiej elektronicznej odmiany muzyki noise. Wykonawcy tego nurtu wykorzystują tradycyjne rockowe instrumentarium, podobne co w innych odmianach rocka podziały rytmiczne, jednocześnie używając dużej ilości szumów, zgrzytów, pisków i dysonansów charakterystycznych dla muzyki noise.

Placebo – rockowo-alternatywny zespół muzyczny założony w 1994 roku w Londynie. Dzięki dużemu zainteresowaniu tego rodzaju muzyką, szybko pozyskał popularność w Anglii. Obecnie tworzą go Brian Molko (wokal, gitara, klawisze), Stefan Olsdal (gitara basowa, gitara, klawisze) oraz Steve Forrest (perkusja) - pochodzący z Kalifornii muzyk, który grał wcześniej w zespole Evaline (zespół ten supportował Placebo podczas Meds Tour w październiku 2006).