Rock of Cashel - Polski Serwis Naukowy

Krzyż celtycki

Krzyż celtycki

Twierdza Rock of Cashel

Rock of Cashel (Skała Cashel, irl. Carraig Phadraig) – zespół średniowiecznych budowli sakralno-obronnych w Cashel, (hrabstwo Tipperary, Irlandia) położony na stromym wapiennym wzgórzu. Słowo „cashel” jest zanglicyzowaną wersją irlandzkiego słowa "caiseal" oznaczającego twierdzę.

Nawa – składowa część kościoła położona pomiędzy prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych. Oprócz świątyń jednonawowych występują dwu-, trzy-, pięcio- oraz siedmionawowe.
Kapitel (głowica) – najwyższa, wieńcząca część kolumny, filaru lub pilastra, będąca pośrednim członem konstrukcyjnym między podporą (np. trzonem kolumny) - od której jest szersza, co zapewnia bardziej stabilną konstrukcję całości - oraz elementami dźwiganymi (np. belkowaniem). Ze względu na swoje usytuowanie głowica pełni także funkcje dekoracyjne.

Legendy i historia

Wedle legendy skała została utworzona przez Szatana, który przelatywał nad tym miejscem z wielkim głazem w zębach. Gdy zobaczył św. Patryka szykującego się do postawienia nowego kościoła w tym miejscu, wstrząśnięty upuścił ów kamień tworząc Rock of Cashel.

Przypuszcza się, że miejsce było w przeszłości ośrodkiem druidycznym. Od IV w. królowie Munsteru wykorzystywali je do celów ceremonialnych. Wg legendy św. Patryk ochrzcił tu króla Aengusa.

Tympanon - w architekturze klasycznej (starożytna Grecja, starożytny Rzym, renesans, klasycyzm) wewnętrzne trójkątne pole frontonu, często wypełnione rzeźbą.
W mitologii goidelskiej, Aongus ("syn młodych") był bogiem miłości. Jego atrybutem były cztery fruwające wokół jego głowy ptaki, symbolizujące pocałunki. Jego ojcem był Dagda, a matką - Boann. Uważano, że mieszka nad rzeką Boyne.

Inna legenda mówi, że to tu św. Patryk zerwał koniczynę by na jej przykładzie tłumaczyć miejscowym ideę Trójcy Świętej – trzech bytów (trzy listki) stanowiących w rzeczywistości jedno. Od tego zdarzenia przyjęto koniczynę za nieoficjalny symbol Irlandii.

Po chrzcie św. Patryka w V w., ważne centrum chrześcijańskie. W XII w. większą część Skały przekazano kościołowi. W 1647 najazd wojsk angielskich, które zniszczyły wiele budynków (część została odrestaurowana na przełomie XIX i XX w.).

Irlandia (irl. Éire [ˈeːɾʲə]; ang. Ireland) – państwo w Europie Zachodniej, od 1973 państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej. Zajmuje większość terytorium wyspy o tej samej nazwie.
Centaury (także Centaurowie) – w mitologii greckiej plemię dzikich istot o końskich ciałach, lecz z ludzkim torsem i głową w miejsce szyi i głowy końskiej. Zamieszkiwać mieli góry Tesalii, Arkadii i Elidy.

W skład kompleksu wchodzą:

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Szatan (hebr. שטן satan – przeciwnik; arab.الشيطان Szejtan – przeciwnik, złe moce) – w judaizmie, chrześcijaństwie i islamie jest to anioł, który zbuntował się przeciwko Bogu, główny sprawca zła na świecie (inne określenia: upadły anioł, demon, diabeł).

Prezbiterium (w architekturze nazywane także "chórem kapłańskim") – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.

Minstrele (ang. minstrel, fr. ménestrel) - popularyzatorzy i wykonawcy (śpiewacy, recytatorzy) poezji, działający w XIII - XIV w. w krajach zachodniej Europy. Przebywali na dworach lub wędrowali z miasta do miasta. Wywodzili się z uprawiających sztukę poetycką trubadurów albo spośród zawodowych "zabawiaczy" dworskich: grajków, śpiewaków, żonglerów, akrobatów. Obok popularyzacji pieśni miłosnych trubadurów i truwerów prezentowali też własną zróżnicowaną twórczość literacką, podejmującą tradycyjne motywy legend i ballad ludowych. W Niemczech minnesingerzy, w Polsce rybałci.

Woluta – element dekoracyjny lub motyw ornamentalny w formie ślimacznicy, spirali, zwoju. Występuje w głowicach kolumn w porządku jońskim, korynckim i kompozytowym. W ornamencie pasowym na wspornikach itp. Jako ozdoba występował w sztuce asyryjskiej, perskiej. W okresie renesansu i baroku stanowi najważniejszy element esownicy.

Portyk (łac. porticus) - budynek na planie prostokąta z jednym lub kilkoma rzędami kolumn, które wspierały dach zamknięty z jednej strony ścianą. Czasami zdarzały się portyki kilkupiętrowe.

Święty Patryk, scs. Swiatitiel Patrik, jepiskop Irłandskij, irl. Pádraig Mac Calprainn, Naomh Pádraig, Pádraig Naofaur (ur. ok. 385-389 - zm. 17 marca 461 w Armagh) – biskup Irlandii, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, misjonarz i organizator życia religijnego w Irlandii, obecnie jest jej patronem.

Sklepienie – konstrukcja budowlana o przekroju krzywoliniowym, służy do przekrycia przestrzeni pomieszczenia w budynku (w konstrukcji inżynierskiej), ograniczona murami, łękami, belkami itp. Oparta na kolumnach, filarach, arkadach. Wykonana z kamienia (klińców), cegieł, betonu lub żelbetu. Pierwsi, na szeroką skalę, sklepienia zastosowali starożytni Rzymianie. Jednak pierwsze próby użycia tej konstrukcji pojawiły się znacznie wcześniej.