Rockefeller Center - Polski Serwis Naukowy

Rockefeller Center - kompleks 19 budynków komercyjnych między 48. a 51. ulicą w Nowym Jorku. Zbudowany przez rodzinę Rockefellerów, jest zlokalizowany w centralnej części Manhattanu, zwanej Midtown i obejmuje teren między Piątą i Szóstą Aleją. Jest to największy tego typu kompleks budynków na świecie, pokrywa łączną powierzchnię 89.000 m².

Diego María de la Concepción Juan Nepomuceno Estanislao de la Rivera y Barrientos Acosta y Rodríguez (ur. 8 grudnia 1886, zm. 24 listopada 1957) - meksykański malarz, grafik, architekt, działacz polityczny ruchu komunistycznego, mąż Fridy Kahlo.
Aerofłot, Aerofłot – Rosyjskie Linie Lotnicze S.A. (ros. OAO Аэрофлот – российские авиалинии) – państwowe rosyjskie linie lotnicze i największy przewoźnik w Rosji. Wcześniej, były to jedyne linie lotnicze Związku Radzieckiego, zarazem największe w świecie. Formalnie Aerofłot stanowił oddzielny resort – Ministerstwo Lotnictwa Cywilnego (Министерство гражданской авиации), zaś ich szef miał rangę ministra. De facto był to centralnie zarządzany konglomerat kilkudziesięciu terytorialnych (republikańskich, obwodowych lub krajowych) przewoźników wraz z jednym obsługującym połączenia międzynarodowe. Portem bazowym jest podmoskiewskie lotnisko Szeremietiewo (Шереметьево).

Rockefeller Center określony został mianem Narodowego Pomnika Historycznego w 1987 roku.

Historia

Nazwa Rockefeller Center pochodzi od założyciela, Johna D. Rockefellera, Jr., który w 1928 roku wydzierżawił teren od Columbia University i dwa lata później rozpoczął na nim prace. Rockefeller planował początkowo budowę nowego obiektu dla Metropolitan Opera, jednak po krachu na nowojorskiej giełdzie papierów wartościowych w 1929 roku wykreślił operę z projektu. Przyznał później: "Było oczywistym, że mogłem zrobić tylko dwie rzeczy. Pierwszą było porzucenie całej inwestycji. Inną, podjęcie ryzyka i samodzielna budowa oraz samodzielne finansowanie." Rockefeller zdecydował ostatecznie, że będzie kontynuował prace. Podpisał 24-letnią umowę (z możliwością trzykrotnego jej przedłużenia o 21 lat, czyli w sumie 87) z Columbia University. Uzgodnił również warunki kredytu z Metropolitan Life Insurance Company, a także sprzedał większość udziałów w spółce rafineryjnej.

Giovanni Agnelli – (ur. 12 marca 1921 w Turynie - zm. 24 stycznia 2003) – włoski przemysłowiec i główny akcjonariusz FIAT. Agnelli został tak nazwany po swoim dziadku Giovanni Agnelli, który był założycielem firmy FIAT. Prezydent Juventusu Turyn w latach 1947-1954.
Ajschylos, Aischylos z Eleusis, Eschyl (gr. Αἰσχύλος Aischýlos), (ur. 525 p.n.e. w Eleusis, zm. 456 p.n.e.) – jeden z najwybitniejszych (obok Sofoklesa i Eurypidesa) tragików ateńskich, powszechnie uważany za rzeczywistego twórcę tragedii greckiej - wprowadził na scenę drugiego aktora, przyczynił się do rozwoju dialogu i akcji scenicznej, ograniczył rolę chóru, wprowadził do tragedii akcję dziejącą się poza sceną.

"Nowy" Rockefeller Center.

Rockefeller Center był największym prywatnym projektem czasów współczesnych. Konstrukcja 14 budynków w stylu art déco rozpoczęła się 17 maja 1930 roku i została skompletowana 1 listopada 1939 roku. Głównym budowniczym oraz zarządzającym budową był John R. Hood, a głównym architektem Raymond Hood.

Abraham Lincoln (ur. 12 lutego 1809 w hrabstwie Hardin, Kentucky, zm. 15 kwietnia 1865 w Waszyngtonie) – 16. prezydent Stanów Zjednoczonych i zarazem pierwszy, którego zamordowano.
Allied Intelligence Bureau – AIB (Sojusznicze Biuro Wywiadu) – działająca w okresie II wojny światowej wspólnota amerykańsko-australijska struktura wywiadowcza dowództwa obszaru południowo-zachodniego Pacyfiku, generała Douglasa MacArthura.

Jako pierwszy pomysł na nazwę dla kompleksu wysunął w 1931 roku Ivy Lee, doradca rodziny. Junior był początkowo nieprzychylny tej idei, bowiem nie chciał łączyć nazwiska z nazwą. Jednak szybko przekonał się do pomysłu, gdyż chwyt ten miał zachęcić potencjalnych inwestorów do wynajmu powierzchni kompleksu.

W połowie lat 30. nad Rockefeller Center wisiało widmo skandalu, gdyż bez nazw pozostały cztery budynki. Ivy Lee sugerował, aby wynająć je niemieckim koncernom i nazwać Deutsches Haus. Jednak John Rockefeller odrzucił ten pomysł po tym, jak zobaczył nazistowski marsz Adolfa Hitlera. Ostatecznie puste budynki nazwano International Building North.

1251 Avenue of the Americas – wieżowiec w Nowym Jorku, w stanie Nowy Jork, w Stanach Zjednoczonych, o wysokości 229 m. Budynek został otwarty w 1971, posiada 54 kondygnacje.
WNBC - flagowa stacja lokalna należąca do sieci NBC. Właścicielem jej jest korporacja NBC Universal, właściciel sieci telewizyjnej NBC. Wraz z NBC i MSNBC zajmuje obszary biurowe w GE Building znajdujący się przy 30 Rockefeller Center w Nowym Jorku. Nadajnik znajduje się na Empire State Building od 2005 roku i ma moc 200,2 kW. Wcześniej znajdował się na World Trade Center, po zniszczeniu nadajnika 11 września 2001 nadawano z Armstrong Tower w Alpine w stanie New Jersey. W naziemnej telewizji cyfrowej nadaje na kanale 4.

Podczas II Wojny Światowej Rockefeller Center był główną siedzibą amerykańskich oddziałów Secret Intelligence Service oraz British Security Coordination, ze słynnym Pokojem 3603, centrum operacyjnym Allied Intelligence, a także biurem organizacji, która później przerodziła się w Central Intelligence Agency.

Center jest kombinacją dwóch kompleksów: starszego, złożonego z oryginalnych budynków z lat 30. oraz czterech wież wybudowanych w latach 60. i 70. (łącznie z Lehman Brothers Building). Siedziby Time-Life Building, McGraw-Hill i News Corporation/Fox News Channel są częścią "nowego" Rockefeller Center, zarządzanego i należącego do prywatnej agencji nieruchomości Rockefeller Group.

Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja Ajax).
Włodzimierz Lenin (ros. Владимир Ленин), właśc. Władimir Iljicz Uljanow (ros. Владимир Ильич Ульянов), (ur. 22 kwietnia 1870, wg kalendarza juliańskiego 10 kwietnia, w Symbirsku, zm. 21 stycznia 1924 w Gorkach Leninowskich pod Moskwą) – rosyjski polityk, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. Teoretyk ideologi komunizmu.

W 1985 roku Columbia University sprzedał za 400 milionów dolarów grunty pod Rockefeller Center Rockefeller Group. W 1989 roku cały kompleks nabyła korporacja Mitsubishi Estate. W 2000 roku aktualny właściciel Rockefeller Center, Jerry Speyer (bliski przyjaciel Davida Rockefellera), wraz z rodziną Lestera Crowna kupili za 1.85 mld dolarów 14 starszych budynków, a także teren od wcześniejszych właścicieli: Goldman Sachs (50% udziałów), Gianniego Agnelliwgo, Stavrosa Niarchosa oraz Davida Rockefellera, którzy w 1996 roku powołali konsorcjum.

Czarny czwartek – 24 października 1929 roku, dzień, w którym ceny akcji na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (ang. New York Stock Exchange) gwałtownie spadły, co obecnie uznawane jest jako jeden z objawów rozpoczynającego się Wielkiego Kryzysu.
Margaret Bourke-White (ur. 14 czerwca 1904 w Bronksie, zm. 27 sierpnia 1971 w Connecticut) - amerykańska fotoreporterka. Pierwsza kobieta - fotoreporter wojenny czasu II wojny światowej.

Radio City Music Hall

Osobny artykuł: Radio City Music Hall.

Radio City Music Hall na 50. ulicy i Szóstej Alei.

Budowa Radio City Music Hall została ukończona w 1932 roku. Budynek był wtedy promowany jako największy i najbogatszy teatr na świecie. Początkowo nazwa obiektu miała brzmieć International Music Hall, jednak została zmieniona, aby odzwierciedlić nazwę nowego sąsiada, Radio City, jako że w GE Building swoją siedzibę umieściły NBC Studios. GE była jedną z pierwszych oraz najważniejszych inwestycji i dlatego niekiedy cały Rockefeller Center określany był jako Radio City.

Metropolitan Opera – teatr operowy w Nowym Jorku, pierwotnie (od powstania do 1966 roku) znajdujący się w gmachu przy Broadwayu, pomiędzy Trzydziestą Dziewiątą a Czterdziestą ulicą.
Bank of America – jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3. miejsce w USA i 10. na świecie. Ma siedzibę w Charlotte w Karolinie Północnej. Korzenie banku sięgają jednak 1784 r., kiedy to został założony Bank of Massachusetts.

Music Hall miała być według planów konsorcjum trzech firm architektonicznych, które zatrudniły Edwarda Durella Stone'a, aby zaprojektował zewnętrzną część obiektu, natomiast za wnętrza odpowiedzialny był Donald Deskey. Deskey uznał, że charakter budynku najlepiej odzwierciedlać będzie duża liczba rzeźb oraz obrazów. Pojemność Music Hall wynosi 6.000 miejsc i po słabym starcie, budynek stał się jednym z najczęściej odwiedzanych przez turystów obiektów w Nowym Jorku. Music Hall został gruntownie odnowiony w 1999 roku, a obecnie jego wnętrze stanowi jeden z najlepszych przykładów wykorzystania art déco na świecie.

NBC News - amerykańska stacja telewizyjna informacyjna powstała 21 lutego 1940 roku. Należy ona do NBC, Inc., części koncernu NBC Universal. Stacja obejmuje zasięgiem tereny również poza granicami USA, lecz na tym rynku występuje jako kanały MSNBC (i jego kontynentalne oddziały) i CNBC (i jego krajowo-kontynentalne oddziały). Wszystkie informacyjne kanały zagraniczne NBC Universal należą do światowej sieci medialnej CNBC Global Channels.
Etihad Airways – emirackie linie lotnicze z siedzibą w Abu Zabi. Posiadają połączenia do 34 krajów na całym świecie. Głównym węzłem jest port lotniczy Abu Zabi.

Po dekadach bycia miejscem premier filmowych oraz przedstawień scenicznych, Music Hall w 1979 roku stał się organizatorem szerokiej rangi wydarzeń kulturalnych. W okresie świątecznym odbywa się doroczny spektakl Radio City Christmas Spectacular, który od 70 lat jest tradycją teatru. Ogromna scena z charakterystycznymi windami i obrotnicami, przyciąga do Music Hall wielu artystów. Występowali w nim np. Frank Sinatra oraz Ella Fitzgerald, a poza tym miały tu miejsce m.in. ceremonie rozdania nagród Grammy i Tony.

Piąta Aleja (ang. Fifth Avenue) – główna ulica centrum nowojorskiego Manhattanu, jedna z najpopularniejszych i najbardziej rozpoznawalnych ulic handlowych świata.
General Electric – aktualnie drugie co do wielkości przedsiębiorstwo na świecie, zarówno pod kątem obrotów, generowanego dochodu jak i wartości rynkowej (406 miliardów dolarów w lipcu 2007). Spółka publiczna notowana na Giełdzie Nowojorskiej (NYSE): GE (tzw. "Wall Street").

Music Hall została odwiedzona przez ponad 300 milionów ludzi.

GE Building (RCA Building)

Osobny artykuł: GE Building.

GE Building.

Ogrody na dachach budynków Rockefeller Center.

Centralnym budynkiem Rockefeller Center jest 70-piętrowy, zajmujący powierzchnię 266 m² GE Building, wcześniej znany jako RCA Building, w 30 Rockefeller Plaza (30 Rock). Obiekt był miejscem, w którym Charles C. Ebbets zrobił w 1932 roku słynną fotografię Lunchtime atop a Skyscraper, przedstawiającą budowlańców, którzy bez żadnych zabezpieczeń siedzieli na stalowej belce i jedli lunch.

MSNBC - całodobowa stacja informacyjna założona 15 czerwca 1996 roku, czyli około 4 miesiące przed powstaniem konkurenta - FOX NEWS. Jej nazwa jest kombinacją nazw dwóch firm Microsoft i NBC. W 82% należy do NBC Universal, a w pozostałej części (18%) do Microsoft.
Ella Fitzgerald (First Lady of Song - ang. Pierwsza Dama Piosenki, ur. 25 kwietnia 1917 w Newport News USA, zm. 15 czerwca 1996 w Beverly Hills) - amerykańska wokalistka jazzowa, jedna z najwybitniejszych śpiewaczek w historii tego gatunku muzycznego, jak również swingu i be-bopu.

Nazwa budynku została zmieniona w latach 80., po tym jak korporacja General Electric (GE) ponownie nabyła RCA, którą pomogła w 1919 roku stworzyć. Znana restauracja Rainbow Room znajduje się na 65. piętrze budynku; biura rodziny Rockefellerów obejmują piętra 54-56. Wieżowiec jest siedzibą NBC oraz większości studiów filmowych sieci w Nowym Jorku, w tym 6A, byłego studia Late Night with David Letterman oraz Late Night with Conan O'Brien i obecnego studia The Dr. Oz Show; 6B, studia Late Night with Jimmy Fallon; 8H, studia Saturday Night Live; a także obiektów NBC News, MSNBC i lokalnej stacji WNBC.

RKO Radio Pictures - jedna z czołowych wytwórni hollywoodzkich lat 30. i 40. XX w. Jej niezwykłe początki istnienia wiążą się z korporacją RCA, która promując własny patent kina dźwiękowego, odrzuciła propozycję współpracy z istniejącymi wytwórniami i założyła osobne przedsiębiorstwo produkcji i dystrybucji filmów RKO.
Nagrody Grammy - przyznawane corocznie przez amerykańską Narodową Akademię Sztuki i Techniki Rejestracji, honorują wyróżniające się osiągnięcia w muzyce. Ceremonie rozdania nagród uświetniają występy cenionych artystów, zaś sama Grammy uważana jest poniekąd za muzycznego Oscara.

W przeciwieństwie do większości wież wybudowanych w latach 30., GE Building posiada płaski dach, na którym znajduje się taras widokowy, zwany "Top of the Rock". W 2005 roku ukończona została warta 75 milionów dolarów renowacja dachu, nad którą kontrolę sprawował właściciel Rockefeller Center, Tishman Speyer Properties. 3-piętrowy obszar turystyczny składa się z multimedialnej wystawy na temat historii kompleksu. Na 70. piętrze, na które można się dostać zarówno schodami, jak i windą, znajduje się taras widokowy z 360°, panoramicznym widokiem na Nowy Jork.

Rockefellerowie – amerykańska rodzina przedsiębiorców i filantropów pochodzenia niemieckiego, której współczesna historia rozpoczyna się wraz z osobą Johna D. Rockefellera, który wraz ze swym bratem Williamem założył jedno z największych przedsiębiorstw przemysłu naftowego Standard Oil Co. Firma w maksymalnym rozkwicie, przypadającym na przełom XIX i XX wieku, według niektórych danych przerabiała 95% ropy naftowej wydobywanej w Stanach Zjednoczonych. Rodzina ta znana jest w USA ze swej współpracy finansowej z bankiem Chase Manhattan Bank, teraz JP Morgan Chase. Swą fortunę wykorzystali do ustanowienia licznych instytucji pożytku publicznego m.in. Fundację Rockefellera oraz rozwój idei tzw. think tanków – Council on Foreign Relations.
Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций /Organizacyja Objedinionnych Nacyj/, arab. الأمم المتحدة /al-Umam al-Muttahida/, chiń. 联合国 /Lianheguo/), ONZ – uniwersalna organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.

Przed 30 Rock znajduje się Lower Plaza. Rzeźbiarz Paul Manship został w 1933 roku wybrany do stworzenia dzieła mającego wypełnić przestrzeń pod słynną doroczną choinką bożonarodzeniową, ale wszystkie pozostałe plany zostały z czasem przerwane. Dopiero w Boże Narodzenie 1936 roku otwarto przed Rockefeller Center lodowisko. Od tego czasu lodowisko oraz świąteczne drzewo stały się tradycją budynku.

NBC – pierwotnie National Broadcasting Company, to amerykańska korporacja telewizyjna z siedzibą w Rockefeller Center, Nowy Jork. Jest częścią medialnego konglomeratu NBC Universal. Dostarcza audycji ponad 200 amerykańskim stacjom telewizyjnym. NBC Universal jest częścią General Electric.
FOX NEWS - amerykańska całodobowa stacja informacyjna należąca do spółki Fox Entertainment Group, która należy do koncernu News Corporation. Istnieje od 7 października 1996 roku. Począwszy od stycznia 2005 jest dostępna dla 85 milinów rodzin w USA. W czasach kiedy stacja ta powstawała mogło ją oglądać tylko 17 milionów osób. Jest najchętniej oglądaną stacją informacyjną w USA. Fox News Channel jest ceniona w kraju za nadawane przez nią wiadomości. Od początku swego istnienia prezentowała zupełnie inny styl dziennikarstwa aniżeli główny konkurent - CNN.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)