Rodzina Soprano - Polski Serwis Naukowy

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z serialu

Rodzina Soprano (ang. The Sopranos) – amerykański serial wyprodukowany przez HBO, opowiadający o fikcyjnej włosko-amerykańskiej rodzinie mafijnej z północnego New Jersey. Powstało sześć sezonów serialu, ostatni odcinek wyemitowano 10 czerwca 2007

Od premiery w 1999 roku serial stał się kulturalnym fenomenem, zyskującym ogromną popularność i uznanie wśród krytyków za nowatorskie podejście do poglądu na życie mafii, amerykańskiej rodziny, włoskiej społeczności w Ameryce i wpływu przemocy na ludzi. Tak jak inne seriale HBO, Rodzina Soprano jest przeznaczona wyłącznie dla dorosłych widzów ze względu na pojawiającą się przemoc, nagość, narkotyki oraz wulgarny język.

Andrea Donna "Drea" de Matteo (ur. 19 stycznia 1972 w Nowym Jorku) – włosko-amerykańska aktorka. Zasłynęła dzięki roli Adriany La Cervy w serialu Rodzina Soprano oraz rolą siostry Joeya Tribbianiego, Giny, w sitcomie Joey.
Huragan Katrina – jeden z trzydziestu najbardziej morderczych huraganów, jakie kiedykolwiek nawiedziły . W wyniku huraganu zginęło 1836 osób, a 705 zostało uznane za zaginione. Ten bilans uczynił Katrinę najbardziej morderczym huraganem od czasu Huraganu Okeechobee, który nawiedził miasto w 1928 roku. Zniszczenia w samym Nowym Orleanie wyniosły ponad 81 miliardów dolarów. Tym samym był to jeden z cyklonów, które przyniosły w Stanach Zjednoczonych największe straty materialne.

Serial pokazuje trudności, jakim stawia czoło główny bohater Tony Soprano (James Gandolfini), boss rodziny mafijnej DiMeo z hrabstwa Essex, New Jersey, kiedy próbuje połączyć – będące często w konflikcie – życie rodzinne i przewodzenie rodzinie mafijnej.

Obsada

Anthony "Tony" Soprano (James Gandolfini) jest bossem rodziny mafijnej DiMeo oraz głową rodziny Soprano. Ma kłopoty w życiu rodzinnym i zawodowym. Uczęszcza także na spotkania z psychoterapeutką z powodu ataków paniki. Terapeutką jest dr Jennifer Melfi (Lorraine Bracco), także mająca włoskie korzenie. Dr Melfi walczy o utrzymanie swojej etycznej i zawodowej pozycji w sytuacji zastraszenia przez Tony'ego i jego przestępcze życie.

Sycylia (wł. Sicilia) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Wyspę zamieszkuje około 5 milionów mieszkańców.
James Michael Imperioli (ur. 26 marca 1966 r. w Mount Vernon w Nowym Jorku) – aktor pochodzenia włosko-amerykańskiego. Rozpoznawany głównie z roli Christophera Moltisanti w serialu Rodzina Soprano.

Najbliższa rodzina Tony'ego to jego żona Carmela Soprano (Edie Falco), córka Meadow Mariangela Soprano (Jamie-Lynn Sigler) i syn Anthony "A.J." Soprano, Jr. (Robert Iler). Carmela jest dumną matką i oddaną żoną, która przeżywa rozterki związane z zajęciem jej męża oraz boi się o swoją finansową przyszłość. Prowadzi także spotkania towarzyskie z innymi żonami i wdowami po członkach mafii. A.J. jest ogarniętym młodzieńczym buntem nastolatkiem, zmagającym się z (niepotwierdzonym diagnozą) ADHD. Meadow jest utalentowaną uczennicą, która racjonalnie podchodzi do zajęć ojca. Dorasta w nadziei, że w przyszłości rozpocznie karierę prawnika lub lekarza.

DVD (Digital Video Disc lub Digital Versatile Disc) – standard zapisu danych na optycznym nośniku danych, podobnym do CD-ROM (te same wymiary: 12 lub 8 cm) lecz o większej pojemności uzyskanej dzięki zwiększeniu gęstości zapisu.
Arthur „Artie” Bucco zagrany przez John Ventimiglia, to fikcyjna postać występująca w serialu Rodzina Soprano wyprodukowanym przez HBO. Artie jest wykwalifikowanym kucharzem i prowadzi własną restaurację Nuovo Vesuvio. Jest to także dobry przyjaciel Tonyego Soprano jeszcze z czasów dzieciństwa.

Dalsza rodzina Tony'ego to: jego matka Livia Soprano (Nancy Marchand), siostry Janice Soprano (Aida Turturro) i Barbara Soprano Giglione (Nicole Burdette), wujek Corrado "Junior" Soprano (Dominic Chianese), kuzyn Tony Blundetto (Steve Buscemi) oraz daleki kuzyn Christopher Moltisanti (Michael Imperioli). Livia jest bystrym manipulatorem posiadającym problemy z samym sobą. Ma problemy z okazaniem miłości i współczucia. Junior jest starszy stażem od Tony'ego i stara się przejąć całą władzę. To pragnienie bycia bossem połączone z manipulacją Livii prowadzi do nieudanej próby zamordowania Tony'ego w pierwszym sezonie. Janice, która miała dziecko w Quebec ucieka do Seattle. Wraca do New Jersey dziesięć lat później i zapoznaje się z kilkoma znajomymi Tony'ego. Barbara wyprowadziła się by stworzyć swoją własną rodzinę. Blundetto dorastał z Tonym. Jako młody chłopak został skazany za napad z bronią w ręku. Zostaje wypuszczony z więzienia w 5 sezonie. Chrostopher jest dalszym kuzynem Carmeli, jednak Tony uważa go za swojego bratanka i wprowadza go do mafii pomagając mu w zdobywaniu wyższych pozycji w hierarchii.

Pilot serialu lub odcinek pilotażowy to najczęściej pojedynczy, próbny odcinek serialu telewizyjnego, w który stacja telewizyjna zamierza zainwestować (najczęściej zostać jego producentem, a następnie go emitować).
Dean Martin właściwie Dino Paul Crocetti (ur. 7 czerwca 1917 w Steubenville, zm. 25 grudnia 1995 w Los Angeles) – amerykański piosenkarz i aktor pochodzenia włoskiego.

Najbliższe otoczenie Tony'ego w rodzinie DiMeo to Silvio "Sil" Dante (Steven Van Zandt), Peter Paul "Paulie Walnuts" Gualtieri (Tony Sirico) i Salvatore "Big Pussy" Bonpensiero (Vincent Pastore). Sil jest Tony'ego consigliere oraz najlepszym przyjacielem, Paulie i Big Pussy są długoletnimi żołnierzami którzy pracowali z Tonym i jego ojcem. Inni wspólnicy Tony'ego to Patsy Parisi (Dan Grimaldi), Furio Giunta (Federico Castelluccio) i Carlo Gervasi. Patsy jest kolejnym żołnierzem, który lubi zbierać książki. Furio został przywieziony z Włoch. Został wypożyczony od zaprzyjaźnionej włoskiej rodziny. Carlo jest żołnierzem starej daty, który przejmuje ekipę.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Inni członkowie rodziny DiMeo to Bobby "Bacala" Baccalieri (Steven R. Schirripa), Richie Aprile (David Proval), Ralph Cifaretto (Joe Pantoliano), Eugene Pontecorvo (Robert Funaro) i Vito Spatafore (Joseph R. Gannascoli). Bobby jest podwładnym Juniora którego Tony często zastrasza. Bobby po jakimś czasie żeni się z Janice. Cifaretto jest ambitny, zarabia najlepiej, ale jednocześnie utrudni życie Tony'emu. Richie Aprile zostaje wypuszczony z więzienia podczas drugiego sezonu, i natychmiast staje się przeciwnikiem Tony'ego. Pontecorvo jest młodym żołnierzem który staje się prawą ręką Christophera. Spatafore buduje swoją pozycje w hierarchii, kiedy ludzie o wyższej randzie umierają. Ma sekret, który zostaje ujawniony dopiero w pierwszej połowie szóstego sezonu.

Ojciec chrzestny (ang. The Godfather) – film kryminalny nakręcony w 1972 roku. Fabuła filmu oparta jest na książce amerykańskiego pisarza włoskiego pochodzenia Maria Puzo o tym samym tytule. Reżyserem filmu był Francis Ford Coppola, a scenariusz napisali wspólnie Puzo i Coppola. Aktorzy występujący w filmie to m.in. Marlon Brando, Al Pacino, Robert Duvall, Diane Keaton oraz James Caan. Film opowiada o historii rodziny mafijnej Corleone w latach 1945-1955. Dalsze losy rodziny Corleone zostały ukazane w Ojcu chrzestnym II oraz Ojcu chrzestnym III.
American Broadcasting Company (krócej ABC) - jeden z trzech głównych amerykańskich operatorów sieci telewizyjnej w Ameryce Północnej powstały w 1943 roku (formalnie w 1932 jako Blue Network) w Los Angeles. Założycielem ABC był magnat ubezpieczeniowy Edward J. Noble, który w 1951 sprzedał firmę koncernowi United Paramount. W 1985 nastąpiła fuzja ABC z Capital Cities Communications. W 1996 koncern ten wszedł w skład jednej z największych grup medialnych na świecie, The Walt Disney Company, stając się holdingiem tejże firmy. Poza telewizją ABC działa w dziedzinie radia, telewizji kablowej i satelitarnej.

Do przyjaciół rodziny Soprano zaliczają się Adriana La Cerva (Drea de Matteo), Rosalie Aprile (Sharon Angela), Angie Bonpensiero (Toni Kalem), Artie Bucco (John Ventimiglia) i Charmaine Bucco (Kathrine Narducci). Adriana jest dziewczyną Christophera; ich związek jest bardzo burzliwy. Rosalie jest bliską przyjaciółką Carmeli, oraz wdową po poprzednim bossie DiMeo, Jackiem Aprile. Po jego śmierci nadal jest związana z rodziną. Angie jest żoną Salvatora Bonpensiero, która później otwiera swój własny interes. Artie i Charmaine są szkolnymi przyjaciółmi Tony'ego i prowadzą popularną restaurację "Vesuvio".

IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza aktorów i filmów. Zawiera informacje o artystach i produkcjach z wielu części świata (w tym także polskich). Z bazy możemy się dowiedzieć między innymi o dorobku aktorów (reżyserów, scenarzystów, muzyków i innych osób związanych z produkcją i tworzeniem filmu), przeczytać krótkie syntetyczne biografie (przy niektórych osobach). Baza pozwala również sprawdzić informacje o filmach, serialach i produkcjach telewizyjnych (nawet tych w produkcji), jak również o nagrodach filmowych. Mankamentem bazy jest nieuwzględnianie charakterystycznych znaków diakrytycznych niektórych języków, w tym języka polskiego.
Antonio Lucio Vivaldi zwany Il Prete Rosso, co po polsku znaczy "Rudy Ksiądz" (ur. 4 marca 1678 w Wenecji, zm. 28 lipca 1741 w Wiedniu) – włoski skrzypek i kompozytor.

John "Johnny Sack" Sacrimoni (Vincent Curatola), Phil Leotardo (Frank Vincent) i "Little" Carmine Lupertazzi, Jr. (Ray Abruzzo) są znaczącymi postaciami z Nowego Jorku, członkami rodziny mafijnej Lupertazzi, która dzieli większość interesów z rodziną DiMeo. Pomimo, że interesy obu rodzin często są sprzeczne, Tony utrzymuje ciepłe stosunki z Johnnym Sackiem, woląc zawrzeć umowy przynoszące korzyści dla obu rodzin. Phil Leotardo jest trudniejszy w interesach oraz często stara się stosować przemoc wobec ekipy Tony'ego.

Wulgaryzmy - wyrazy, wyrażenia lub zwroty uznawane przez użytkowników danego języka jako nieprzyzwoite, ordynarne. Ze względu na sytuacje w jakich się ich używa podzielić je można na grupy:
Nagroda Emmy (ang. Emmy Award) – amerykańska nagroda przyznawana za produkcję telewizyjną, między innymi dla najlepszego aktora i aktorki dramatycznego, komediowego, drugoplanowego, za najlepszy serial, film telewizyjny, scenariusz itp.

Opis sezonów

Osobny artykuł: Lista odcinków serialu Rodzina Soprano.

Serial zaczyna się, gdy Tony Soprano przez ataki paniki zaczyna terapię u Dr Jennifer Melfi. Stopniowo Tony odkrywa, że to jego matka, Livia, jest manipulantką i prawdopodobnie ma problemy psychiczne; jego dzieci martwią się swoją przyszłością, ktoś z jego ludzi sprzedaje informacje FBI, a jego własny wujek chce jego śmierci. Wujek Junior staje się bossem rodziny, ale to Tony stara się wszystkim rządzić. Wściekły na plan Juniora, Tony reaguje i odkrywa, jaką rolę w tym wszystkim odegrała jego matka. Livia po ujawnieniu tych informacji dostaje ataku. Wujek Tony'ego, Junior, zostaje aresztowany przez FBI.

Peter Paul Gualtieri zwany Paulie Walnuts, to fikcyjna postać występująca w serialu Rodzina Soprano wyprodukowanym przez HBO. Postać tę gra Tony Sirico. Gualtieri jest kapitanem rodziny Soprano; swój pseudonim "Paulie Walnuts" zyskał kiedy napadł na ciężarówkę wyładowaną orzechami włoskimi, gdyż myślał, że jest w niej wysokiej klasy sprzęt elektroniczny.
Scenariusz - to materiał literacki będący podstawą realizacji fabuły. Scenariusz może sam w sobie stanowić utwór oryginalny, być przeróbką utworu dramatycznego zawierającego dialogi i odautorskie didaskalia, czy też przeróbką dzieła literackiego nie dramaturgicznego (adaptacja scenariuszowa opowiadania, powieści, noweli, itp.). Scenariusz przystosowuje dramat, słuchowisko, utwór niedramatyczny, itp. oraz składniki takiego utworu do wymagań sceny, filmu fabularnego, filmu dokumentalnego, spektaklu telewizyjnego czy nagrania radiowego. Scenariusz opierający się na specjalnie napisanym przez scenarzystę lub reżysera (film autorski), oryginalnym utworze dla filmu, zwany jest scenariuszem filmowym.

W drugim sezonie Richi Aprile zostaje uwolniony z więzienia i stara się być niezależny w świecie mafii, oraz zaczyna spotykać się z siostrą Tony'ego, Janice. Przyjaciel Tony'ego "Big Pussy" wraca do New Jersey po czasowej nieobecności i Tony uświadamia sobie, że jest on informatorem. Zmagając się z tymi problemami, Tony osobiście zabija Big Pussy'ego, a Janice zabija w akcie desperacji Richiego.

Zamach z 11 września 2001 – seria czterech ataków terrorystycznych przeprowadzonych rano we wtorek 11 września 2001 roku na terytorium Stanów Zjednoczonych za pomocą uprowadzonych samolotów. Dokonało go 19 porywaczy, którzy kupili bilety na 4 loty krajowe amerykańskich linii lotniczych. Po przejęciu kontroli nad samolotami skierowali je na znane obiekty na terenie USA. Oficjalnie przyjmuje się, iż wieże uległy zawaleniu na skutek naruszenia stalowej konstrukcji nośnej budynków, częściowo wskutek uderzenia samolotów, i następnie, w wyniku intensywnych pożarów zainicjowanych przez eksplodujące paliwo lotnicze. W zamachu zginęło około 3000 osób.
Deweloper – inwestor, czyli osoba fizyczna lub prawna, która inwestuje w budowę nieruchomości budynkowych (domów mieszkalnych, obiektów biurowych, handlowych, przemysłowych) z przeznaczeniem na sprzedaż lub wynajem.

Podczas trzeciego sezonu ambitny Ralphie Cifaretto wraca do organizacji Tony'ego po długiej nieobecności. Zostaje wciągnięty do rodziny i Tony promuje go. Jackie Aprile Jr zaczyna spotykać się z córką Tony'ego i przez swoją lekkomyślność zaczyna zadawać się z mafią. Tony początkowo stara się wytłumaczyć narwany charakter Jackiego jego młodym wiekiem, próbuje go upomnieć w bezpośredniej rozmowie. Pomimo przestróg Tony'ego Jackie przekracza granicę organizując kradzież, przez co wydaje na siebie wyrok. Tony decyduje się obarczyć odpowiedzialnością Ralpha Cifaretto. Ma on podjąć decyzję, czy Jackie przeżyje, czy nie. Ralph ostatecznie wydaje wyrok śmierci na Jackiego.

George Ivan Morrison znany jako Van Morrison (ur. 31 sierpnia 1945 w Belfaście) - północnoirlandzki kompozytor, piosenkarz rockowy, multiinstrumentalista i poeta. Kawaler Orderu Imperium Brytyjskiego.
Karykatury Mahometa – kontrowersyjne publikacje duńskiego dziennika "Jyllands-Posten", przedrukowane w wielu europejskich i światowych gazetach i czasopismach, przedstawiające założyciela islamu, Mahometa, spotykające się z ogromną falą krytyki w krajach muzułmańskich.

W czwartym sezonie Tony zabija Ralpha w akcie wściekłości, po tym jak dowiedział się, że Ralph uśmiercił ich konia wyścigowego Pie-O-My, wzniecając pożar w stajni. Zachowanie Ralpha stawało się coraz bardziej nie do zniesienia, był coraz brutalniejszy, włączając zabicie jednej z dziewczyn pracujących dla Sila. Napięcie pomiędzy Tonym a Carmelą sięga zenitu, gdy kochanka Tony'ego dzwoni do jego domu. Ich małżeństwo rozpada się. Tony dostaje propozycję od Jonny'ego Sacka, przyjaciela z rodziny Lupertazzi, aby zamordować Carmine Lupertazziego; Tony ostatecznie odrzuca ten zamiar.

Skazany na śmierć (oryg. ang. Prison Break) – serial telewizyjny z premierą w telewizji Fox. Pierwotnie planowano 13 odcinków pierwszej serii, lecz w związku z sukcesem serialu zdecydowano się zwiększyć ich liczbę do 22. Cały serial liczy 79 odcinków. W Polsce rozpoczęto emisję 28 stycznia 2007 w telewizji Polsat. W okresie letnich wakacji stacja ta emitowała powtórki. Stworzony przez Paula Scheuringa serial produkowany jest przez Adelstein-Parouse Productions we współpracy z Original Television i 20th Century Fox Television. Aktualnymi producentami są Paul Scheuring, Matt Olmstead, Dawn Parouse, Marty Adelstein, Neal Moritz i Brett Ratner. Temat muzyczny, stworzony przez Ramina Djawadi, został nominowany do nagrody Primetime Emmy Award w 2006.
Czyściec (łac. purgatorium) – według Kościoła katolickiego bolesne dochodzenie duszy do absolutnie doskonałej miłości, koniecznej do osiągnięcia szczęścia Nieba.

W piątym sezonie kuzyn Tony'ego, Tony Blundetto, zostaje wypuszczony z więzienia razem z innymi członkami mafii. Carmine nieoczekiwanie umiera bez powierzenia władzy swojemu następcy, przez co wybuchają spory o przywództwo w Nowym Jorku. Blundetto, starając się nie wracać do świata przestępczego, sprzeciwia się rozkazom Tony'ego. Kiedy Blundetto zabija brata Phila Leotarda, Johnny żąda, by im wydano zabójcę. Po odmowie, która prowokuje Nowy Jork, Tony postanawia sam zabić kuzyna. Woli takie rozwiązanie, niż mieliby to zrobić ludzie z Nowego Jorku. Tony przekonuje Carmelę, aby ta do niego wróciła. Christopher odkrywa, że jego dziewczyna Adriana jest informatorem FBI, i mówi o tym Tony'emu. Tony razem z Christopherem wysyłają Silvia Dantego, aby ją zabił. Kiedy już nastaje pokój między Tonym a Johnym i rodziny mają wracać do wspólnych interesów, Johnny zostaje aresztowany przez FBI.

Seattle – miasto w stanie Waszyngton. Leży pomiędzy Zatoką Puget a jeziorem Waszyngtona z ujściem na Pacyfik, prawie 108 mil (174 km) na południe od granicy z Kanadą.
ADHD – skrót z ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder, czyli Zespół nadpobudliwości psychoruchowej, określany w literaturze jako zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi lub zaburzenia hiperkinetyczne.

W pierwszej części szóstego sezonu Tony zostaje postrzelony przez swojego wuja Juniora, starego i zdezorientowanego. Po postrzale Tony przeżywa dziwne doświadczenia podczas śpiączki. Zmienia to jego poglądy i zachowanie. Jednakże na jego głowę spada coraz więcej spraw związanych z interesami. Christopher Moltisanti po zawarciu związku małżeńskiego i kupieniu nowego domu zakochuje się (oraz wraca do narkotyków) w pięknej kobiecie, agentce nieruchomości, która podoba się także Tony'emu. Vito Spatafore okazuje się gejem i Tony czuje impuls, żeby podzielić się tą informacją, przez Phila Leotarda, z nowym bossem Nowego Jorku, Johnnym Sackiem, będącym z więzieniu. Kiedy Tony nie podejmuje żadnej akcji w tej sprawie, Phil zabija Spataforego. Rodzina przestępcza Tony'ego w odwecie zabija jednego z członków mafii nowojorskiej, po czym rodziny są na krawędzi wojny.

HBO (akronim od Home Box Office) – komercyjna, płatna, amerykańska stacja telewizyjna nadająca głównie filmy największych wytwórni filmowych z Hollywood oraz produkująca własne seriale telewizyjne. Transmituje też wiele walk boksu zawodowego. Dostępna jest głównie przez sieci kablowe. W skład HBO na terenie Polski wchodzą 4 kanały: HBO HD, HBO, HBO 2 i HBO Comedy. Spółka HBO jest też właścicielem kanału Cinemax oraz dystrybutorem na terenie Polski kanałów: AXN, a od 2008 roku także Animax. Dodatkowo jest dostępna wypożyczalnia filmów HBO Digital. W Polsce HBO jest producentem programu rozrywkowego HBO Na Stojaka.
Serial (ang. serial = seryjny) – periodyczna publikacja (np. komiks w odcinkach), program telewizyjny, audycja radiowa (np. słuchowisko). Istotą serialu jest udostępnianie go odbiorcom w odcinkach, w regularnych odstępach czasu. Termin ten najczęściej odnosi się do seriali telewizyjnych.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)