Rolf Zinkernagel - Polski Serwis Naukowy

Rolf Martin Zinkernagel (ur. 6 stycznia 1944 roku) – szwajcarski lekarz immunolog, laureat Nagrody Nobla w roku 1996 w dziedzinie fizjologii i medycyny.

Rolf M. Zinkernagel urodził się w Riehen, we wsi blisko Bazylei. Przez 25 lat mieszkał w domu zakupionym przez jego dziadka, profesora literatury niemieckiej na Uniwersytecie w Bazylei, w 1918 roku. Jego ojciec ukończył studia również w Bazylei w kierunku biologii pod okiem Adolfa Portmanna – zoologa i paleontologa.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.

Uniwersytet Bazylejski (niem.: Universität Basel) – najstarsza uczelnia Szwajcarii (rok zał. 1460). Akt założycielski w formie bulli papieża Piusa II pochodzi z 12 listopada 1459 roku; oficjalna uroczystość otwarcia miała miejsce 4 kwietnia roku następnego.

Zinkernagel szkołę średnią ukończył w Riehen, w Bazylei, na kierunku matematyczno-przyrodniczym. Po maturze w roku 1962 wybrał studia medyczne, dzięki którym chciał otworzyć prywatną klinikę w górach. W trakcie studiów poznał swoją późniejszą żonę Kathrin, studiującą ten sam kierunek co on. W roku 1968 po ukończeniu studiów wzięli ślub. Pierwotnie zamierzali wyjechać do Afryki na placówkę medyczną, lecz z uwagi na brak doświadczenia nie uzyskali zgody na wyjazd.

Biologia molekularna – nauka podstawowa zajmująca się biologią na poziomie molekularnym. Bada, w jaki sposób funkcjonowanie organizmów żywych uwarunkowane jest właściwościami budujących je cząsteczek, a zwłaszcza biopolimerów, jakimi są kwasy nukleinowe i białka. Zazębia się ona z takimi dziedzinami wiedzy jak genetyka, biochemia, biofizyka czy cytologia.

Peter Charles Doherty (ur. 15 października 1940 koło Brisbane) – immunolog australijski, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny w 1996 roku.

W styczniu 1969 roku rozpoczął pracę na oddziale chirurgii w szpitalu w Bazylei. Po pierwszym roku pracy zapisał się na Uniwersytet w Zurichu na medycynę doświadczalną.

W tym samym czasie prowadził badania nad naczyniem włoskowatym wzrostu w nasadzie kości w Instytucie Anatomii na Uniwersytecie w Bazylei, pod kierunkiem R. Schenk i U. Riede. Tam też pobierał nauki z zakresu nowoczesnej medycyny, a w szczególności biologii molekularnej, biochemii, genetyce, neurobiologii i immunologii. W październiku 1970, spędził dwa lata na wydziale biochemii na Uniwersytecie Lozanny, pod kierunkiem H. Isliker, studiując immunologię, immuno-chemię i pracę doświadczalną w laboratorium.

Genetyka (ze starożytnej greki: γένεσις genesis – "pochodzenie") – nauka o dziedziczności i zmienności organizmów, które są oparte na informacji zawartej w podstawowych jednostkach dziedziczności – genach.

Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

W styczniu 1973 roku Rolf Zinkernagel wraz z rodziną przeniósł się do Canberry w Australii, gdzie pracował wraz z R. Blandem nad komórkami i ich odpornością przeciw salmonelli i listerii oraz badać rolę komórki pośredniej w mechanizmach odpornościowych przy chorobie zakaźnej.

Riehen – szwajcarska gmina w kantonie Bazylea-Miasto, jedna z trzech gmin wchodzących w skład tego kantonu; poza Riehen są to gminy: Bazylea i Bettingen. Leży ona w pobliżu granicy Szwajcarii z Niemcami i Francją. Na jej terenie znajduje się muzeum zabawek.

Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (szwedz. Nobelpriset i fysiologi eller medicin) – jest nagrodą przyznawaną corocznie przez . Jak zapisał on w swoim testamencie, nadzór nad nagrodą sprawuje Fundacja Noblowska, a przyznawana jest ona przez zgromadzenie wybierane przez Instytut Karolinska. Określana potocznie jako "Nagroda Nobla z medycyny", w rzeczywistości była precyzyjnie opisana przez Nobla w jego testamencie, jako nagroda z "fizjologii lub medycyny". Z tego powodu może być przyznana w każdej ze szczegółowych dziedzin obu tych nauk. Pierwszym laureatem nagrody był w roku 1901 Niemiec Emil Adolf von Behring.

W 1979 roku powrócił do Zurichu, gdzie objął profesurę na tamtejszym Uniwersytecie oraz został dyrektorem jego Instytutu Immunologii Eksperymentalnej.

W roku 1996 wraz z Australijczykiem Peterem Doherty otrzymał Nagrodę Nobla za odkrycia związane z funkcjonowaniem systemu odpornościowego organizmu w momencie, gdy rozpoznaje on komórki zarażone przez wirusy. Naukowcy ci przedstawili mechanizm rozpoznawania tych komórek przez limfocyty.

Wirusy (łac. virus – trucizna, jad) – skomplikowane cząsteczki organiczne nie posiadające struktury komórkowej, zbudowane z białek i kwasów nukleinowych. Zawierają materiał genetyczny w postaci RNA (retrowirusy) lub DNA, wykazują jednak zarówno cechy komórkowych organizmów żywych, jak i materii nieożywionej.

Limfocyt – komórka układu odpornościowego, należąca do leukocytów, zdolna do swoistego rozpoznawania antygenów. Pierwotnie, zanim poznano funkcję tych komórek, mianem limfocytów oznaczano wszystkie okrągłe komórki, zawierające duże jądro i wąski rąbek cytoplazmy. Barwniki stosowane do barwienia preparatów krwi powodują jasnoniebieskie zabarwienie cytoplazmy limfocytów niepobudzonych i ciemnoniebieskie u limfocytów pobudzonych. Limfocyty dzielą się na limfocyty B i limfocyty T, często też zalicza się do nich komórki NK, głównie ze względu na morfologię i sposób uśmiercania zakażonych komórek podobny do limfocytów T. Niemniej jednak, komórki NK nie potrafią swoiście rozpoznawać antygenów, zatem nazywając je limfocytami używamy tego określenia w kontekście historycznym, a nie ścisłym[potrzebne źródło]. Istnieje też subpopulacja limfocytów T wykazujących pewne cechy wspólne z komórkami NK, które określane są mianem limfocytów NKT.

Przypisy

The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1996. [dostęp 2009-10-24].