Roman I - hospodar mołdawski - Polski Serwis Naukowy

Roman I

Roman I (zm. 1394) – hospodar Mołdawii w latach 1391–1394.

Jego pochodzenie jest sporne. Zdaniem J. Demela był synem Costei oraz Małgorzaty Muszaty, córki Bogdana I, bratem swego poprzednika Piotra I (podobnie uważa D. Musialik). Zdaniem J. Tęgowskiego był synem Stefana Bogdanowicza (syna Bogdana I) i Małgorzaty Muszaty (która wówczas nie mogłaby być córką Bogdana).

Wołoszczyzna (rum. Ţara Românească albo Valahia) – kraina historyczna w Rumunii, obejmująca Nizinę Wołoską, położona pomiędzy Karpatami Południowymi a dolnym Dunajem. Dzieli się na Muntenię (Multany) oraz Oltenię, położoną na prawym brzegu rzeki Aluty. Na stokach Karpat występują złoża ropy naftowej. Główne miasta to Bukareszt (stolica Rumunii), Ploeszti (główny ośrodek wydobycia ropy), Braiła (port naddunajski), Piteşti oraz Krajowa (główne miasto Oltenii).

Morze Czarne (w starożytności: Pontus Euxinus, co znaczy Morze Gościnne) – jest morzem śródlądowym rozciągającym się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.

Przypuszczalnie poszerzył granice swego władztwa na południu, być może sięgając nawet Morza Czarnego. W 1393 wystawił dokument poddańczy wobec króla polskiego, jednak wkrótce potem jego stosunki z Polską się zaogniły. Podczas sporu o Podole Roman poparł kandydata Zygmunta Luksemburskiego, spróbował też przyłączyć do Mołdawii Pokucie argumentując to brakiem zwrotu przez króla polskiego pożyczki udzielonej pod jego zastaw. W efekcie niepowodzeń w tych działaniach w 1394 został pozbawiony władzy przez bojarów.

Hospodar - tytuł książąt ruskich, w Rosji gosudar był tytułem cara. Stare słowo pochodzenia słowiańskiego (w jęz. ros. Господарь), oznaczające pana, władcę, księcia. W statutach litewskich król Zygmunt III Waza, tytułował siebie Hospodarem, w ten sam sposób szlachta na Litwie oddawała cześć królowi Najjaśniejszy Miłościwy Hospodaru Królu.

Podole (łac. Podolia; ukr. Поділля, Podilla; ros. Подолье, Podolje; rum. Podolia; tur. Podolya) – kraina historyczna i geograficzna (Wyżyna Podolska) nad północnymi dopływami środkowego Dniestru (np. Smotrycz, Zbrucz) i w górnym biegu rzeki Boh.

Żoną Romana I była Anastazja. Przypuszcza się, że mogła być ona córką hospodara Latco. C. Cihodaru, rumuński historyk, wysunął hipotezę, że była córką hospodara wołoskiego Mikołaja Aleksandra. Z tym poglądem polemizował J. Tęgowski. Synami Romana I byli hospodar Aleksander Dobry oraz Bogdan (przez pewien czas koregent Aleksandra).

Juliusz Demel (ur. 16 sierpnia 1921 w Poznaniu, zm. 31 sierpnia 1991 we Wrocławiu) - profesor historii, pracownik naukowy Uniwersytetu Wrocławskiego i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu. Autor książek i licznych innych publikacji z dziedziny historii XIX i XX wieku. Szczególnym zainteresowaniem prof. Demela cieszyła się historia gospodarcza Krakowa i Śląska, a także stosunki polsko-rumuńskie i historia Rumunii.

International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.

Przypisy

Demel J., Historia Rumunii, wyd. 2, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź 1986, s. 115

Bibliografia

Demel J., Historia Rumunii, wyd. 2, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź 1986, s. 115.

Tęgowski J., Powiązania genealogiczne wojewodów mołdawskich Bogdanowiczów z domem Giedyminowiczów w XIV-XV wieku, "Genealogia. Studia i materiały historyczne", t. 3, 1993, s. 52-53, 55.

Dominik Musialik. Najdawniejsze próby utrzymania niezależności przez hospodarstwo mołdawskie od XIV do poł. XV wieku. „Studenckie Zeszyty Historyczne”. 14, s. 42–44, 2008. Kraków: Koło Naukowe Historyków Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego. ISSN 029-0465.

Hospodarstwo Mołdawskie (rum. Principatul Moldovei) – państwo historyczne rozciągające się na terenie Wyżynie Mołdawskiej pomiędzy Karpatami Wschodnimi a Dniestrem, istniejące od XIV do XIX w.

Genealogia. Studia i materiały historyczne - wydawnictwo seryjne, poświęcone genealogii. Jego redaktorem jest Marek Górny. Pierwszy numer "Genealogii" ukazał się w 1991 roku, do 2006 roku ukazało się 18 tomów.

Linki zewnętrzne

Dokument hołdowniczy hospodara mołdawskiego Romana I dla Jadwigi i Jagiełły z dnia 5 I 1393 roku