Roman I Lekapen - Polski Serwis Naukowy

Roman I Lekapen, gr. Romanos Lakapēnos (ur. 870, zm. 15 czerwca 948) – cesarz bizantyński w latach 919-944.

Pochodził z chłopskiej, armeńskiej rodziny. Był drungariosem - dowódcą floty cesarskiej. W 919 został regentem do czasu uzyskania dorosłości przez cesarza Konstantyna VII Porfirogeneta, jednak już w 920 roku został współcesarzem, a niedługo później cesarzem, i usunął na drugi plan swojego podopiecznego. W 924 odparł ataki Symeona I, cara Bułgarii na Konstantynopol i spotkał się z nim osobiście.

Rusini (Rusnacy, Ruśniacy lub Rusowie, dawniej też Rusacy, Rosjanie od gr. Ρωσία = Ruś/Русь) – termin odnoszący się do wschodniosłowiańskich narodów bądź grup etnicznych:

Jezus Chrystus (z hebr. ישוע, ישו Joszue, Jehoszua, aram. ܝܫܘܥ ,ܝܫܘ Jeszua, "JHWH pomocą, zbawieniem" i z gr. Χριστός Christós, "namaszczony, pomazaniec, mesjasz", ur. ok. 8–4 p.n.e., miejsce sporne: wg Ewangelii Betlejem [1], zdaniem historyków prawdopodobnie Nazaret [2][3][4], zm. ok. 30–33 n.e. w Jerozolimie), Jezus z Nazaretu — centralna postać chrześcijaństwa. Według chrześcijan założyciel Kościoła, Syn Boży i Zbawiciel.

Skodyfikował prawo, głównie prawo pierwokupu ziemi przez krewnych i sąsiadów zmarłego lub niewypłacalnego chłopa; dbał o armię i swój lud - wiedząc, czego im potrzeba; jego najlepszym wodzem był Ormianin Jan Kurkuas. W 941 odparł atak Rusinów na Konstantynopol, a w 944 podpisał z nimi umowę, będącą w dużej mierze powtórzeniem umowy z 911. Za jego czasów Kurkuas ruszył na Bliski Wschód - zdobył Martyropolis, Darę, Nisibis i Edessę, gdzie znajdował się tzw. mandylion - chusta z odbitą twarzą Jezusa. 16 grudnia 944 został aresztowany i zesłany na wyspę Proti (dziś Kınalıada) na rozkaz synów, Stefana i Konstatyna, gdzie zmarł jako mnich.

Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin , podczas gdy dla jego mieszkańców było to po prostu Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian").

Adalar (tr. ada- wyspa; Czerwone Wyspy, Wyspy Książęce) – wyspy po anatolijskiej stronie Stambułu na Morzu Marmara. Grupa dziesięciu wysp i dwóch małych skalnych raf.

Rodzina

Z małżeństwa z Teodorą (zm. 922), Roman miał 6 dzieci, m.in.:

Krzysztofa Lekapena, współcesarza w latach 921-931, męża Augusty Zofii, ojca Marii (Ireny) - żony Piotra I Bułgarskiego,

Stefana Lekapena, współcesarza w latach 924-945 (zm. 967),

Konstantyna Lekapena, współcesarza w latach 924-945 (zm. 946),m

Teofilakta Lekapena, patriarchę Konstantynopola,

Helenę Lekapenę, żonę cesarza Konstantyna VII Porfirogeneta,

Agatę Lekapenę, żonę Romana Argyrosa, babcię cesarza Romana III Argyrosa.

Şanlıurfa – największe miasto południowo-wschodniej Turcji, 1,3 mln mieszkańców (1997), ośrodek przemysłu i handlu, ośrodek administracyjny prowincji Şanlıurfa.

Konstantynopol – nazwa Bizancjum nadana miastu przez Konstantyna Wielkiego, który wybrał je na swoją siedzibę; w latach 330–395 stolica cesarstwa rzymskiego; w latach 395–1453 stolica cesarstwa Bizantyjskiego i Cesarstwa Łacińskiego (1204–1261); stolica państwa ottomańskiego w latach 1453–1922.