Roman Wincenty Paszkowski (ur. 19 lipca 1914 w Gułowie w woj. lubelskim, zm. 16 sierpnia 1998 w Katowicach) – generał broni pilot Wojska Polskiego, oficer WP od 1936, uczestnik Wojny Obronnej 1939, jeniec oflagów, dowódca 1 Korpusu Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju (1959–1962), dowódca Wojsk Obrony Powietrznej Kraju (1967–1976), ambasador PRL w Angoli (1976–1980), wojewoda katowicki (1981–1985), przewodniczący Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (1985–1990), poseł na Sejm PRL IX kadencji z ramienia PZPR, prezes Klubu Generałów WP.

II RP i II wojna światowa

Absolwent Korpusu Kadetów nr 3 w Rawiczu (1934) oraz Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej (1936); w latach 1936–1939 służył jako podporucznik w 22 Pułku Piechoty w Siedlcach jako dowódca plutonu strzelców wyborowych 9 kompanii, a następnie kompanii piechoty.

W wojnie obronnej 1939 jako podporucznik walczył 3 dni (1–3 września 1939) na czele 7 kompanii 22 Pułku Piechoty 9 DP w rejonie Jeziora Koronowskiego, pod Bydgoszczą i Kutnem. Podczas walk był dwukrotnie ranny (raz przypadkowym odłamkiem i trochę później podczas nalotu na szpital, w którym leżał). Za wykazane męstwo w walce dopiero po 7 latach został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Po dostaniu się do niewoli niemieckiej początkowo przebywał w szpitalu polowym w Dobrzelinie, a następnie w szpitalu pod Berlinem, skąd przetransportowany został do oflagu w Brunszwiku. W latach 1940–1945 był osadzony w Oflagu II C w Woldenbergu; uczestniczył w obozowym ruchu oporu.

W styczniu 1945 obóz został przez Niemców stopniowo ewakuowany w kierunku Lubeki, gdzie Paszkowski doczekał wyzwolenia przez Brytyjczyków.

Kariera wojskowa w PRL

Po powrocie do kraju wstąpił 25 lipca 1945 do Wojska Polskiego. Po ukończeniu kursu dowódców batalionów w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie (22 października 1945), został skierowany do Sztabu Generalnego WP. W latach 1946–1948 był szefem Wydziału Wojskowych Spraw Zagranicznych Sztabu Generalnego WP (trafił tam rok wcześniej z rekomendacji gen. Józefa Kuropieski, kolegi z czasów niewoli). Od 1948 studiował równocześnie w Akademii Sztabu Generalnego WP im. gen. Karola Świerczewskiego oraz w Szkole Głównej Służby Zagranicznej.

W styczniu 1951 został bezpodstawnie aresztowany przez Informację Wojskową pod zarzutem szpiegostwa na rzecz państw zachodnich; przez 4 lata śledztwa przebywał w pojedynczej celi, bez kontaktu z rodziną i możliwości odbywania spacerów. W 1955 został zwolniony. W latach 1955–1957 pracował jako wicedyrektor Departamentu w Ministerstwie Rolnictwa.

W 1957 po zdaniu ostatnich egzaminów i ukończeniu ASG oraz SGSZ przyjęty ponownie do wojska. Początkowo był kierownikiem Studium Wojskowego Politechniki Warszawskiej.

Od 1957 służył w Wojskach Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju (WL i OPL OK). Był kolejno dowódcą Centralnego Stanowiska Dowodzenia Dowódcy Wojsk Lotniczych i OPL OK (1957–1959), szefem sztabu Wojsk OPL OK (1959), dowódcą 1 Korpusu Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju (1959–1962). W 1960 ukończył kurs pilotażu i uzyskał tytuł pilota wojskowego. W październiku 1961 awansowany na generała brygady. Nominację wręczył w Belwederze przewodniczący Rady Państwa PRL Aleksander Zawadzki.

Po utworzeniu w 1962 Wojsk Obrony Powietrznej Kraju jako odrębnego rodzaju Sił Zbrojnych, został wyznaczony na zastępcę dowódcy tych wojsk do spraw szkolenia bojowego, a następnie do spraw liniowych. W 1967 objął stanowisko dowódcy Wojsk Obrony Powietrznej Kraju, w miejsce usuniętego gen. Czesława Mankiewicza. Przyczynił się do znaczącego rozwoju tych wojsk. W październiku 1968 został awansowany na generała dywizji, a w październiku 1989 awansowany do stopnia generała broni. W listopadzie 1985 został oficjalnie pożegnany przez ministra obrony narodowej gen. armii Floriana Siwickiego w związku z zakończeniem zawodowej służby wojskowej i w styczniu 1986 został przeniesiony w stan spoczynku.