Roman Totenberg - Polski Serwis Naukowy

Roman Totenberg w dniu nadania Krzyża Komandorskiego Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, 2000

Roman Totenberg (ur. 1 stycznia 1911 w Łodzi) – polski skrzypek i pedagog, zamieszkały w Stanach Zjednoczonych.

Biografia

Ojciec Romana pochodził z żydowskiej rodziny kupieckiej, w rodzinie matki byli Żydzi i chrześcijanie. Gry na skrzypcach Roman zaczął się uczyć mając sześć lat. Po kilku miesiącach koncertował już ze swoim nauczycielem, który był koncertmistrzem w operze. Lata młodzieńcze spędził w Warszawie. Ukończył V Liceum Ogólnokształcące im. Ks. Józefa Poniatowskiego, a następnie uczył się konserwatorium u Michałowskiego. Później studiował u C. Flescha w Berlinie i G. Enescu w Paryżu. Debiutował w 1925 z Orkiestrą Filharmonii Warszawskiej, wkrótce potem zadebiutował za granicą z Berliner Philharmoniker.

V LO im. Ks. Józefa Poniatowskiego w Warszawie (V LO, Poniatówka) – szkoła ponadgimnazjalna na warszawskim Muranowie, powstała w roku 1918 jako Królewsko-polska Szkoła dla byłych Wojskowych.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

W 1927 poznał Karola Szymanowskiego, który był wówczas dyrektorem konserwatorium. W 1933 w Paryżu nawiązał znajomość z Dariusem Milhaud podczas jego kompozytorskiego debiutu.

Tuż przed wybuchem II wojny światowej wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. W 1940 został dyrektorem działu muzyki kameralnej w rozgłośni radiowej WQXR. W czasie amerykańskiego tournée koncertował z największymi orkiestrami wraz z Karolem Szymanowskim i Arturem Rubinsteinem.

Od 1947 był profesorem Akademii Muzycznej w Santa Barbara w Kalifornii, 1950–1960 kierownikiem w Aspen Institute w Kolorado. W latach 1961-1978 był profesorem i kierownikiem wydziału smyczkowego w Boston University. W latach 1978-1985 podobną funkcję sprawował w Peabody Conservatory of Music w Baltimore oraz w Longy School of Music.

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Wyróżnienia

W 1983 otrzymał tytuł „Nauczyciela – Artysty roku”, przyznawany przez American String Teachers Association. W 1988 został uhonorowany Odznaką „Zasłużony dla Kultury Polskiej”, a w 2000 Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. Roman Totenberg jest także jurorem międzynarodowych konkursów muzycznych i organizatorem festiwali.

Filharmonia Narodowa – państwowa instytucja kultury z siedzibą w Warszawie. Istnieje od 1901 roku. Cyklicznie organizuje festiwal Forum im. Witolda Lutosławskiego.

Kalifornia (ang. California) – najludniejszy, najbogatszy oraz trzeci co do wielkości (po Alasce i Teksasie) stan USA. Położony na zachodnim wybrzeżu USA, nad Oceanem Spokojnym. Na północy graniczy ze stanem Oregon, na wschodzie ze stanem Nevada, na południowym wschodzie z Arizoną, a na południu z meksykańskim stanem Baja California. Cztery największe miasta stanu to: Los Angeles, San Francisco, San Diego i San José. W Kalifornii znajduje się aż osiem z pięćdziesięciu największych miast USA. Stan znany jest ze zróżnicowanego środowiska przyrodniczego i klimatu, a także z powodu wielorasowego i wielokulturowego społeczeństwa.

Rodzina

Jego córką jest Nina Totenberg, dziennikarka amerykańskiego National Public Radio.

Wybrana dyskografia (CD)

1993 Roman Totenberg – Johannes Brahms • Karol Lipiński (Titanic)

Ernest Bloch: Violin Concerto & Trois Poemes Juifs – Roman Totenberg with the Vienna State Opera Orchestra conducted by Vladimir Golschmann (Vanguard Classic)

2009 Ludwig van Beethoven: Violin Concerto in D Major, Op.61 • Roman Totenberg with the Poznan Philharmonic Orchestra conducted by Stanislav Wislocki (Past Classics)

2011 The Art of Roman Totenberg • From Bach to Webern • Recordings from 1943-1996 (2CD) (Arbiter)

Przypisy

↑ romantotenberg.com – Biography (ang.) [dostęp 2011-10-05].
Peabody Institute – Portals: About Peabody.
Longy School of Music.
M.P. z 2000 r. Nr 35, poz. 716 – pkt 19.

Linki zewnętrzne

„Dziennik Polski” – Wywiad z Romanem Totenbergiem, Zakopane 2000