Romanowowie - Polski Serwis Naukowy

Flaga Romanowów

Medal 300-lecia dynastii Romanowów 1613-1913

Maria Fiodorowna

Car Mikołaj II i jego rodzina

Romanowowie (ros. Романовы) – ród rosyjski, dynastia carów, potem cesarzy rządzących Rosją od 1613 do 1917 roku. Spowinowacony z rodem Rurykowiczów osobą Nikity Romanowicza Zacharyna, szwagra Iwana IV Groźnego.

Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

Maria Władimirowna Romanowa (ros. Её Императорское Высочество Государыня Великая Княгиня Мари́я Влади́мировна, ur. 23 grudnia 1953, w Madrycie) - wielka księżna, pretendentka do tronu rosyjskiego, tytularna imperatorowa (cesarzowa) Wszechrosji (де-юpe Импepатpицa и Caмoдеpжцa Bcеpoccийcкaя).

Za protoplastę rodu Romanowów uważa się powszechnie bojara Romana Jurjewicza Zacharyna-Koszkina (ok. 1470-1543). Roman Jurjewicz miał syna Nikitę i córkę Anastazję, żonę Iwana IV Groźnego. Ślub został zawarty 3 lutego 1547 na Kremlu. Małżeństwo okazało się nadzwyczaj dobrane i udane. Nie wszystkie sprawy rodzinne układały się jednak najlepiej: małżonkowie doczekali się 6 dzieci: trzech córek i trzech synów, z których dwóch: Dymitr i Iwan zmarło tragicznie. Jedynie najmłodszy, Fiodor, został carem, zarazem ostatnim z dynastii Rurykowiczów. Nikita Zacharyn w 1563 roku został dworzaninem Iwana IV. Pod koniec życia wstąpił do monastyru pod imieniem Nifont. Miał czterech synów, w tym Fiodora, późniejszego patriarchę Moskwy. Synem Fiodora był Michał - pierwszy Romanow zasiadający na tronie carskim. Michał Romanow został wybrany na cara Wszechrusi przez Sobór Ziemski złożony z mieszczan i szlachty rosyjskiej 21 lutego 1613 i ukończył okres Wielkiej Smuty trwający od śmierci cara Fiodora Rurykowicza (1598).

Michał I Fiodorowicz (ur. 22 lipca 1596, zm. 23 lipca 1645) – car Rosji w latach 1613 – 1645, dziad Piotra Wielkiego, zapoczątkował dynastię Romanowów.

Bolszewicy (ros. большевики) – określenie grupy członków SDPRR, która na II Zjeździe tej partii w 1903 roku, uznała się za większościową frakcję w partii, a swoich przeciwników określiła jako mienszewików (uznając że są w mniejszości).

Męska linia Romanowów wygasła wraz ze śmiercią Piotra II w 1730 roku. W 1762 r. wnuk Piotra I Wielkiego, książę Holsztynu Karol Piotr Ulryk z dynastii Oldenburgów zasiadł na tronie imperatorów Rosji jako Piotr III Holstein-Gottorp-Romanow. Po okresie panowania jego żony Katarzyny II (1762-1796), jego potomkowie zasiadali na tronie rosyjskim do 1917 r. Od panowania Piotra III Holstein-Gottorp-Romanow niektórzy mówią o dynastii Holstein-Gottorp-Romanow (porównaj: Habsburgowie/Dom Habsbursko-Lotaryński) pomimo, że Piotr III wraz ze swymi potomkami przyjął nazwisko Romanow rezygnując z nazwiska rodowego.

Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (niem. Habichtsburg znaczy Jastrzębi Gród, Zamek Jastrzębia) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.

Św. Mikołaj II Aleksandrowicz Romanow, ros. Николай II, Николай Александрович Романов, ur. 6 maja/18 maja 1868 w Petersburgu, zm. 16/17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) – ostatni cesarz Rosji, panujący w latach 1894-1917. Koronowany w Moskwie 26 maja 1896; syn Aleksandra III z dynastii Romanowów i jego żony carycy Marii Fiodorowny. Święty prawosławny.

Ostatni car Mikołaj II wraz z małżonką i ich dziećmi, został rozstrzelany w nocy 16 na 17 lipca 1918 przez bolszewików.

Współczesność

Ród Romanowów liczy obecnie ponad 40 osób obojga płci mieszkających w większości poza granicami Rosji. Pretendentką do tronu rosyjskiego jest obecnie Maria Władimirowna Romanowa, tytularna imperatorka Wszechrosji (де-юpe Импepатpицa и Caмoдеpжцa Bcеpoccийcкaя) mieszkająca w Danii. Przy okazji sprowadzenia do Rosji ciała i ponownego pogrzebu cesarzowej Marii Fiodorowny w Sankt Petersburgu 28 września 2006, Maria Władimirowna miała mimo wszystko precedencję przed wszystkimi żałobnikami, stojąc samotna w pierwszym rzędzie, co najwyraźniej zostało ustalone z rosyjskimi władzami cerkiewnymi i państwowymi.

Holsztyn (niem. Holstein) to historyczna kraina położona na południe od dzielącej go od Szlezwiku rzeki Eider, zamieszkana w średniowieczu od Zachodu przez plemiona północnych Sasów(Nordalbingów) a od Wschodu przez słowiańskich Wagrów ze związku Obodrytów. Przejściowo Nordalbingów zostali deportowani, a cały obszar był przyznany Obodrytom pod wodzą Drożko. Od roku 1111 hrabstwo cesarstwa rzymskiego. Od 1474 przekształcone w księstwo. Jeden z książąt Holsztynu, Karl Peter Ulrich von Holstein-Gottorp był w roku 1762 carem Rosji, znanym jako Piotr III Romanow. Aż do roku 1806 Holsztyn należał do Rzeszy, choć wcześniej znajdował się w strefie wpływów duńskich. Obecnie południowa część niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn.

Powinowactwo – stosunek prawnorodzinny łączący jednego małżonka z krewnymi drugiego. Jest wyłącznie więzią prawną, w odróżnieniu od pokrewieństwa, które jest więzią biologiczno-prawną.

Morganatyczne gałęzie Romanowów

od potomstwa cara Mikołaja I:

Romanowowie-Pawłowscy

Romanowowie-Knust

Romanowowie-Szeremietjew

Romanowowie-Kutozowscy (potomstwo Konstantego Mikołajewicza i Anny Kuzniecowej)

ród Romanow i ród Romanowski

ród Iskander (potomstwo Mikołaja Konstantynowicza i Nadieżdy Aleksandrowny von Dreyer)

ród de Torby (potomstwo Michała Michajłowicza i Zofii von Merenberg)

od potomstwa cara Aleksandra II:

Juriewscy (potomstwo Aleksandra II i Katarzyny Dołgorukoj)

Romanowowie-Krasińscy (potomstwo Andrzeja Władymirowicza i Matyldy Krzesińskiej)

Romanowowie-Ilyinsky (potomstwo Dymitra Pawłowicza i Audrey Emery)

Bielewscy-Żukowscy (potomstwo Aleksego Aleksandrowicza i Aleksandry Żukowskiej)

ród Paley (potomstwo Pawła Aleksandrowicza i Olgi Karnowicz)

od potomków cara Aleksandra III:

Romanowowie-Brassowscy (potomstwo Michała Aleksandrowicza i Natalii Szeremietjewskiej)

Linki zewnętrzne

Tsarevich Alexei