Romaszkanowie - Polski Serwis Naukowy

Herb Romaszkan - baronowski

Romaszkan – rodzina ormiańska herbu własnego, mająca stare szlachectwo mołdawskie, indygenowana na Bukowinie. Wyznanie ormiańsko-katolickie. Wpisana do galicyjskich metryk szlacheckich we Lwowie w 1789 i 1792. Licznie rozrodzona, z której jedna z wygasłych już gałęzi otrzymała austriacki tytuł baronowski („Freiherrstand”) wraz ze stosownym udostojnieniem herbu.

Tomasz Bogumił Lenczewski (ur. 28 grudnia 1960 r. w Łodzi) - polski genealog i heraldyk, prawnik kanonista i antykwariusz. Kontynuator genealogii rodów utytułowanych w Polsce (po Jerzym Sewerynie Hr. Dunin-Borkowskim i Edwardzie Borowskim). Autor kilkudziesięciu artykułów z zakresu najnowszej historii Polski i nauk pomocniczych historii (głównie genealogii i biografistyki) m.in. w: "Zeszytach Historycznych", "Karcie", "Marsie", "Genealogisches Handbuch des Adels" i "Rzeczpospolitej".

Bukowina (rum. Bucovina, ukr. Буковина) – kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, obecnie, od II wojny światowej dzieli się na:

Herb

Własny. W polu srebrnym pagórek zielony, na nim krzak róży o pięciu gałązkach z kwiatami i liśćmi każda. Nad koroną szlachecka względnie starobaronowską ukoronowany hełm z labrami czerwono-srebrnymi, na nim gałązka o trzech różach z liśćmi. Tarczę podtrzymują dwa lwy złote z językami czerwonymi. Dewiza: "Deo Auxillante" na czerwonej taśmie

Kościół katolicki obrządku ormiańskiego, Kościół ormiańskokatolicki, jeden z katolickich Kościołów wschodnich, patriarchalny, wchodzący w skład Kościoła katolickiego, uznający władzę i autorytet papieża.

Juliusz Karol Ostrowski, hrabia herbu Rawicz (ur. 16 stycznia 1854 w Warszawie, zm. 12 marca 1917 w Glion, Szwajcaria) – historyk, heraldyk polski, działacz katolicki, kolekcjoner malarstwa polskiego.

Baronowie Romaszkan

Mikołaj Romaszkan otrzymał w Bad Ischl 26 października 1856 austriacki dziedziczny tytuł baronowski (dyplom datowany Wiedeń 18 marca 1857). Tenże tytuł otrzymał jego stryj Piotr Romaszkan 22 sierpnia 1857 (dyplom datowany Wiedeń 3 stycznia 1858). Tytuł ten wygasł ostatecznie na córkach Jakuba Romaszkana.

Mołdawia () – państwo europejskie położone na terenach historycznej Besarabii jak i obszarów położonych na lewym brzegu Dniestru, tzw. "Naddniestrze". Graniczy z Ukrainą i Rumunią. W jej skład wchodzi także autonomiczna republika Gagauzja, gdzie językami urzędowymi są obok mołdawskiego gagauski i rosyjski, choć sami Rosjanie stanowią niewielką część ludności tego obszaru. Rdzenną ludność Gagauzji (Gagauz Yeri) (ponad 80%) stanowią Gagauzi – tureckojęzyczni prawosławni chrześcijanie.

Powiat tarnopolski - powiat województwa tarnopolskiego II Rzeczypospolitej. Jego siedzibą było miasto Tarnopol. 1 sierpnia 1934 r. dokonano nowego podziału powiatu na gminy wiejskie .

Mikołaj Romaszkan (1811-1882), właściciel dóbr Horodenka i członek dożywotni austriackiej Izby Panów.

Jakub Romaszkan (? – po 1916), właściciel dóbr Horodenka i poseł do austriackiej Rady Państwa. Ostatni baron Romaszkan.

Piotr Romaszkan (ok. 1789 – 1863), właściciel dóbr Ostapie.

Zygmunt Romaszkan (? – 1893), cesarsko królewski szambelan i członek dożywotni austriackiej Izby Panów.

August Romaszkan (?– 1889), cesarsko królewski szambelan.

Inni przedstawiciele rodu

Grzegorz Romaszkan (1809-1881), arcybiskup ormiański we Lwowie.

Michał Romaszkan (1850-1916), ksiądz dziekan kościoła ormiańskiego w Stanisławowie.

Artur Romaszkan (1879-1939), dyrektor Banku Gospodarstwa Krajowego.

Grzegorz Romaszkan (1894-?), rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego.

Stanisław Romaszkan (1902-1971), nauczyciel, przewodnik i uczestnik powstań śląskich.

Kazimierz Romaszkan (1909-1973), ksiądz kanonik ormiańskiej kapituły katedralnej we Lwowie i powojenny proboszcz personalny Ormian w Polsce.

Roman Romaszkan (1910-1956), oficer Armii Krajowej i cichociemny.

Dobra rodowe

W okresie XVIII-XX w. (do 1944) przedstawiciele rodu posiadali m.in. dobra: Laszki i Nagorzany w pow. lwowskim, Ostapie w pow. tarnopolskim, Uhersko, w pow. stryjskim, Koszyłowce w pow. czortkowskim, Krechowce w pow. stanisławowskim, Horodenka, Popielniki, Siemiakowce i Tyszkowce w powiecie kołomyjskim oraz Ispas, Dołhopole, Putila, Kimpolung Ruski na Bukowinie.

Seweryn Uruski, właśc. hrabia Seweryn Maciej Leon Uruski herbu Sas (ur. 1 czerwca 1817 w Biłce Szlacheckiej koło Lwowa, zm. 16 sierpnia 1890 w Pizie), marszałek szlachty guberni warszawskiej, tajny radca i ochmistrz dworu cesarskiego, heraldyk - prezes Heroldii Królestwa Polskiego, autor 15-tomowego Herbarza szlachty polskiej, hrabia od 1844.

Johann Ambrosius Siebmacher (także: Sibmacher), (ur. 1561 w Norymberdze, zm. 23 marca 1611 tamże) autor i założyciel wielokrotnie publikowanego herbarza, ważnego źródła heraldyki dla niemieckiego obszaru językowego.

Varia

O baronach Romaszkanach, a zwłaszcza Mikołaju i jego powinowactwie z Habsburgami oraz jego bratankach kawalerach-dziwakach Zygmuncie i Auguście najlepsi gawędziarze galicyjscy pozostawili mnóstwo anegdot, które zachowały po dziś żywotność na kartach ich słynnych pamiętników..

Powiat stanisławowski - powiat województwa stanisławowskiego II Rzeczypospolitej. Jego siedzibą było miasto Stanisławów. W skład powiatu wchodziło 87 gmin. 1 kwietnia 1932 r. zlikwidowano powiat bohorodczański włączając gminy: Bohorodczany, Bohorodczany Stare, Chmielówka, Głębokie, Chlebwóka, Horocholina, Hryniówka, Iwanikówka, Lachowce, Lesiówka, Łysiec, Łysiec Stary, Niewoczyn, Pochówka, Posiecz, Sadzawa, Stebnik do powiatu stanisławowskiego . 1 sierpnia 1934 r. dokonano nowego podziału powiatu na gminy wiejskie .

Ormianie są jedną z zamieszkujących w Polsce mniejszości narodowych, o orientalnym rodowodzie i długiej tradycji osadnictwa na ziemiach Rzeczypospolitej.

Przypisy

Udostojniony herb (dewiza, labry i trzymacze) przysługuje jedynie baronom Romaszkanom.
Bogdanowicz-Rosco Marian, Wspomnienia, Kraków 1959, t. I, s. 37 i t. 2, s. 22 oraz Chłędowski Kazimierz, Pamiętniki, Kraków 1957, t. I, s. 394-395 i t. II, s. 34, 73, 74

Bibliografia

Der Adel von Galizien, Lodomerien und der Bukowina. J. Siebmacher's großes Wappenbuch, Band 32, Nürnberg 1905, s. 109, tabl. 132.

Lenczewski Tomasz, Genealogie rodów utytułowanych w Polsce (Archiwum Autora).

Ostrowski Juliusz, Księga herbowa rodów polskich, s. 320, 533 (nr 3132).

Poczet szlachty galicyjskiej i bukowińskiej, Lwów 1857, s. 312.

Polski Słownik Biograficzny, t. XXXI, Wrocław 1988-1989, s. 618-620.

Theodorowicz Leon, Nieco o heraldyce i rodach Ormian polskich, Lwów 1925, s. 14

Uruski Seweryn, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. XV, Warszawa 1931, s. 239.