Romulus i Remus - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy postaci z mitologii rzymskiej. Zapoznaj się również z: imiona Romulus i Remus.

Romulus i Remus

Romulus i Remus karmieni przez wilczycę, 1618, Rubens

Wilczyca - symbol Rzymu

Romulus i Remus – legendarni bracia bliźniacy, rzekomi założyciele miasta Rzym.

Kwiryn (łac. Quirinus) - jeden z pięciu głównych bogów rzymskich (p. mitologia rzymska). Wraz z Jowiszem i Marsem stanowili trójcę najwyższych bogów państwa rzymskiego. Był bogiem kwirytów (Quirites), tzn. zbrojnych Rzymian ("narodu uzbrojonego w włócznie"; od wyrazu quiris - włócznia). Późniejsza legenda głosi, że Quirinus to sam król Romulus, który po śmierci wstąpił do nieba.

Ciąża, brzemienność – u samic ssaków łożyskowych oraz torbaczy okres od zapłodnienia do porodu oraz całokształt zmian zachodzących w tym okresie w organizmie zapłodnionej samicy.

Romulus według legend był założycielem Rzymu i jego pierwszym władcą. Prawdopodobnie żył w środkowym dziesięcioleciu VIII wieku p.n.e., ok. 772 p.n.e. - 716 p.n.e. Według Rzymian Romulus był synem boga Marsa. Jego matka - kapłanka świątyni Westy wywodziła się z królewskiego rodu, od Eneasza. Jej ojciec został pozbawiony tronu i wraz z synem zamordowany przez brata.

Na mapach: 41°53′18″N 12°29′13″E / 41.88833, 12.48694 Palatyn (łac. Mons Palatinus) – jedno ze siedmiu wzgórz Rzymu, według tradycji (i ostatnich badań archeologicznych) uważane za miejsce najstarszej osady rzymskiej zwanej Roma quadrata. Tu w grocie zwanej Lupercal miała wilczyca karmić Romulusa i Remusa. Znajdowały się tu m.in. świątynia Wiktorii, świątynia Jowisza Statora, Dom Liwii, pałac Septimusa Sewera, pałac Domicjana. W okresie republiki Palatyn był dzielnicą bogatych willi (Cycerona, Krassusa, Marka Antoniusza).

Legenda (łac. legenda – to co powinno być przeczytane) – w literaturze opowieść posługująca się elementami niezwykłości oraz cudowności, związanej z życiem świętych i męczenników. Informuje o powstaniu jakiegoś miasta lub państwa, zawiera zdarzenia historyczne, najczęściej występuje w niej jakiś bohater lub rycerz. Często osnuta na wątkach ludowych i apokryficznych; rozpowszechniona w średniowieczu. Pierwotnie przekazywana ustnie, następnie zapisywana.

Remus brat bliźniak Romulusa; według obliczeń starożytnych uczonych żył w latach 772 p.n.e. - 753 p.n.e.

Według rzymskich historyków, przede wszystkim Tytusa Liwiusza, bracia byli wnukami króla miasta Alba Longa, Numitora. Brat Numitora Amulius dokonał zamachu stanu, króla wtrącił do więzienia, a jego córce Rei Sylwii (łac. Rhea Silvia) nakazał zostać westalką i żyć w celibacie.

Rea Sylwia (łac. Rhea Silvia, znana też pod imieniem Ilia), postać z legend latyńskich, kapłanka wiecznego ognia, westalka. Córka Numitora, króla miasta Alba Longa. Została zmuszona przez swego stryja Amuliusa do złożenia ślubów czystości i zostania westalką. Z jej związku z bogiem wojny, Marsem, mieli narodzić się legendarni założyciele Rzymu - Romulus i Remus. Rea Sylwia, bojąc się o przyszłość chłopców, uplotła koszyk i puściła na rzekę. Chłopcy zostali uratowani i wykarmieni przez wilczycę. Odnalazł ich pasterz królewski Faustulus i zabrał ich do siebie.

Celibat (łac. caelebs – bez żony, samotny) – forma życia polegająca na dobrowolnym zrezygnowaniu z wchodzenia w związek małżeński. Praktykowany jest w wielu religiach, m.in. u kapłanów i zakonników niektórych Kościołów chrześcijańskich i buddyzmu.

Rea Sylwia zaszła jednak w ciążę i urodziła bliźnięta, dwóch chłopców, których nazwano Romulus i Remus, rzekomo byli dziećmi Marsa. Jako że westalkom zakazane były stosunki płciowe, skazano ją na okrutną śmierć – zakopano ją żywcem. Amuliusz rozkazał dzieci utopić w rzece. Wrzucony jednak do wody koszyk z nimi popłynął z prądem i utknął na mieliźnie w jednej z zatoczek. Płacz dzieci usłyszała wilczyca, która zaczęła regularnie odwiedzać zatoczkę, by karmić dzieci własnym mlekiem. Wilczycę wyśledził pasterz królewski Faustulus, który znalazł koszyk z dziećmi i zaadoptował je wraz z żoną Accą Laurentią.

Wilczyca kapitolińska - rzeźba wilczycy, stanowiąca symbol stolicy starożytnego imperium rzymskiego. Wilczyca była świętym zwierzęciem Marsa - boga wojny. Jak głosi legenda zwierzę miało zaopiekować się i wykarmić Romulusa i Remusa. Rzeźba została wykopana na Palatynie we wczesnym średniowieczu i od IX wieku stała na Lateranie. W 1471 r. papież Sykstus IV podarował ją Rzymowi i wtedy trafiła do Palazzo dei Conservatori na Kapitol.

Romulus — łacińskie imię męskie obcego, nieindoeuropejskiego pochodzenia według niektórych źródeł; według innych stanowi ono spieszczenie imienia (dawniej przydomka) Roman, oznaczającego "rzymski". Było to imię legendarnego założyciela Rzymu. Patronem tego imienia jest św. Romulus, męczennik z IV wieku.

Z tego względu wilczyca jest nieoficjalnym symbolem Rzymu. Najbardziej znany wizerunek (patrz zdjęcie) to tzw. Wilczyca kapitolińska.

Po osiągnięciu dorosłości Romulus i Remus dowiedzieli się o swoim pochodzeniu. Dokonali zamachu stanu przywracając na tron prawowitego władcę Numitora. Następnie z grupą młodzieży odeszli szukać nowej siedziby. Nowy gród założyli w miejscu w którym ongi wyrzuciły ich fale Tybru. W tym celu posłużyli się rytuałem auspicjów. Romulus, usadowiony na Palatynie, zyskał lepszy omen od obserwującego z Awentynu Remusa. Według jednego z przekazów Romulus zobaczył 12 sępów, natomiast Remus tylko 6. Gdy Remus upokorzony porażką zaczął drwić z brata wyznaczającego granicę przyszłego miasta, ten zabił go, wypowiadając słowa: „niechaj tak zginie każdy, kto przez mury moje przejść się odważy!". Miało się to stać 21 kwietnia 753 roku p.n.e.

Peter Paul Rubens (ur. 28 czerwca 1577 w Siegen w Westfalii, zm. 30 maja 1640 w Antwerpii) – malarz flamandzki, jeden z najwybitniejszych artystów epoki baroku.

Numa Pompiliusz, Numa Pompilius (ur. . Wprowadził również podział na dni robocze (dies fasti) i świąteczne (dies nefasti). Był pierwszym rzymskim prawodawcą. Dał I Kodeks Prawny. Prowadził pokojową politykę.

Romulus panował dłuższy czas i miał zostać wzięty żywcem do nieba, by stać się bogiem Kwirynem (łac. Quirinus). Jego następcą na tronie rzymskim został Numa Pompiliusz.

Mity o Romulusie znalazły odzwierciedlenie w literaturze, muzyce i sztuce (m.in.: opery z XVII-XIX w., rzeźba Wilczyca kapitolińska, P.P. Rubens, P. da Cortona).

Zobacz też

Luperkus

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Romulus i Remus

Alba Longa - według tradycji rzymskiej - najważniejsza osada Lacjum, obecnie Castel Gandolfo. Również wedle tradycji została podobno założona przez Askaniusza, syna Eneasza. Potęga miasta upadła pod naciskiem rzymskim w VII wieku p.n.e. Legenda głosi, że zburzenia osady miał dokonać król Rzymu Tullus Hostiliusz. W rzeczywistości kres Alby położyli Etruskowie, którzy w 650 r. p.n.e. zajęli tereny Lacjum. Główną cechą dającą prymat Alby Longi było jej położenie blisko świątyni Jowisza Latiarisa (Iuppiter Latiaris czyli Łaciński).

Mars (starołac. Mavors, łac. Mars) - staroitalski bóg wojny, znany już u Etrusków jako Maris. Obok Jowisza i Kwirynusa jeden z głównych bogów w mitologii rzymskiej. Odpowiednik greckiego Aresa. Początkowo czczony jako patron pór roku, szczególnie wiosny. Pasterze powierzali swoje stada opiece Marsa przed watahami wilków. Między innymi do Marsa śpiewali swoje pieśni saliowie. Był czczony jako ojciec bliźniąt: Romulusa i Remusa. Poświęcano mu jeden z miesięcy - marzec (łac. mensis Martius), kiedy to tradycyjnie pogoda pozwalała wznowić lub rozpocząć działania wojenne.