Ropucha zielona (Pseudepidalea viridis syn. Bufo viridis) – pospolity gatunek płaza z rodziny ropuchowatych. Wyróżnia się zieloną barwą. Posiada szeroki zasięg występowania (Europa, Afryka, a prawdopodobnie i Azja). Zasiedla zróżnicowane siedliska, preferuje ląd nad wodę. Żywi się drobnymi bezkręgowcami. Samica składa w zbiorniku wodnym kilka tysięcy jaj, z których wylęgają się kijanki. Odnotowano krzyżowanie się z ropuchą szarą. Całkowita liczebność ulega spadkowi, pomimo tego zwierzę na większej części swego zasięgu występowania jest pospolite.

Systematyka

Gatunek umieszczano niegdyś w rodzaju Bufo. Później jednak usunięto z niego wiele gatunków, przenosząc je do innych rodzajów. Obecnie ropuchę zieloną umieszcza się w rodzaju Pseudepidalea. Jednakże niektóre badania wskazują, że również nie jest on monofiletyczny.

Kladogram za Van Bocxlaer et al, 2009 ukazujący pozycję ropuchy zielonej wśród ropuchowatych. Widać, że umieszczane z nią dawniej w jednym rodzaju Bufo gatunki znajdują się w różnych miejscach kladogramu. Poza tym 1 z gatunków zaliczonych do rodzaju Pseudepidalea zajmuje miejsce oddalone od innych przedstawicieli rodzaju.

Morfologia

Samica, Toskania (Włochy)

Długość ciała wynosi od (4,8) 5 do 10 (12) cm, przy czym samice, osiągające średnio 10,5 cm, przerastają samce, mierzące tylko 8,5. U źródeł dymorfizmu płciowego leży głównie różny przeciętny wiek zwierząt, a w mniejszym stopniu stan środowiska.

Jasny, szary, szarożółty, popielaty lub oliwkowy grzbiet pokrywa ciemnozielone lub żywozielone plamkowanie, kształt plamy nie jest regularny. Pojawiają się tam i na bokach także pomarańczowoczerwone i czerwonawe kropki, gruczoły jadowe, których liczbą ropucha zielona nie może się równać z Bufo bufo. Brzuszna strona ciała obfituje z kolei w plamy koloru szarego lub też jest jednolicie szara. Skórę pokrywają brodawki. W czasie sezonu rozrodczego samce są bardziej zielone od bardziej szarych samic.

Za oczami o poziomych źrenicach widnieją wydatne parotydy. Występuje błona bębenkowa. Samce posiadają rezonatory używane do nawoływań.

Na wewnętrznym brzegu stępu występuje podłużny fałd skórny. 4. palec stopy posiada na spodzie pojedynczy rząd modzeli stawowych, inaczej niż w przypadku ropuch szarej i paskówki, posiadających aż 2 takowe rzędy.

Fizjologia

Fizjologia tego popularnego gatunku stanowiła przedmiot licznych badań.

Wydzieliny gruczołów

Pseudepidalea viridis, dobrze widoczne gruczoły

Gruczoły ropuch wydzielają jad zawierający bufotalinę działającą na serce i bufogeninę (związek halucynogenny i uspokajający).

Przebadano również wydzielinę gruczołów śluzowych osobników przechodzących właśnie przeobrażenie. Wykazuje ona co najmniej 2 różne rodzaje komórek stożkowatych. Wydzielają one mucyny, związki o budowie glikoproteinowej biorące udział w osmoregulacji oraz mechanicznej i chemicznej ochronie zwierzęcia. Eksperymenty z użyciem między innymi fitoaglutynim z bieluni dziędzierzawej, śnieżyczki przebiśnieg i Maackia amurensis wykazały przeważnie reszty mannozy, galaktozy i kwasu sjalowego przyłaczonego za pomocą wiązania glikozydowego α(2→3).

Osmoregulacja

Zwierzę bardzo dobrze znosi zasolenie: w temperaturze 25 °C wytrzymuje stężenia 19%, a niektóre osobniki nawet 23%. W niskim zasoleniu jego osocze jest hipertoniczne, w wysokim jednak staje się izotoniczne, za co odpowiada w 85% wzrost stężenia chlorku sodu, w małej części (5-10%) mocznika. Oczywiście takie zmiany osocza pociągają za sobą modyfikacje stężeń w innych płynach ustrojowych. Nadmiar soli opuszcza organizm ropuchy wraz z moczem. Mocznik wydalany jest także przez skórę posiadającą miejsca wrażliwe na amiloryd (lek moczopędny) i floretynę.