Rosalind Elsie Franklin (ur. 25 lipca 1920 w Notting Hill, zm. 16 kwietnia 1958 w Chelsea) – brytyjska biolog i genetyk, współodkrywczyni podwójnej helisy DNA, doktor na Uniwersytecie Cambridge.

Urodzona w Anglii, w wieku 21 lat absolwentka Newnham College Uniwersytetu Cambridge, a w wieku 26 lat obroniła doktorat z dziedziny chemii fizycznej. Pracowała w Brytyjskim Towarzystwie Badań nad Wykorzystaniem Węgla oraz w paryskim Krajowym Centrum Badań Naukowych, gdzie nauczyła się analizy budowy cząsteczek chemicznych za pomocą rentgenografii strukturalnej, którą to technikę znacznie udoskonaliła. Dokonała tego pracując w King's College wraz z Mauricem Wilkinsem. Jej autorstwa był dokładny rentegenogram sodowej soli DNA, który legł u podstaw pracy Jamesa Watsona i Francisa Cricka (laureaci wraz z Maurice Wilkinsem Nagrody Nobla). Istnieje kontrowersja odnośnie do etyczności zachowania dyrektora Cavendish Laboratory, sir Lawrence'a Bragga, i Maurice'a Wilkinsa, którzy udostępnili rentgenogramy Franklin Crickowi i Watsonowi. Mimo iż była ona niewątpliwie współtwórcą odkrycia struktury DNA, jej nazwisko nie zostało uwzględnione w werdykcie Komitetu Noblowskiego, gdyż nie żyła już w momencie przyznania nagrody Crickowi, Watsonowi i Wilkinsowi. Franklin porzuciła badania nad DNA i zajęła się badaniem wirusów, gdzie miała dość znaczące dokonania. Zmarła na raka jajnika w wieku 37 lat. Nowotwór był prawdopodobnie spowodowany ciągłą ekspozycją na promieniowanie rentgenowskie w trakcie prowadzenia przez nią badań naukowych. Ostatnie tygodnie swojego życia, mimo świadomości powagi swojego stanu, spędzała w laboratorium, dokonując ekspertyz mikrobiologicznych.

Franklin w oczach naukowców

W książce Jamesa Watsona – "Podwójna helisa", w której zawarte są okoliczności odkrycia struktury DNA, autor twierdzi, że Rosalind Franklin była trudnym współpracownikiem. Według naukowców miała opinię mizantropa. Znana była także z poglądów feministycznych, o których zdarzało jej się mówić głośno. Choć Watson w swojej opowieści nie odmawia jej intelektu, to jednak zwraca uwagę na fakt, że była sceptyczna w stosunku do helikalnej budowy DNA, nierzadko jej krytyka przybierała formy napastliwe. W tejże książce, wydanej w 1968 roku, 10 lat po śmierci Rosalind Franklin, autor oddaje honor uczonej i podkreśla, iż mimo to, że jej zasługi w odkryciu struktury DNA nie zostały dostrzeżone, jej charakter zmienił się na lepsze.

Zobacz też

Bibliografia