Rose Wilder Lane - Polski Serwis Naukowy

Rose Wilder Lane (5 grudnia 1886 w De Smet, zm. 30 października 1968 w Danbury) – amerykańska pisarka i dziennikarka. Córka Laury Ingalls Wilder i Almanza Wildera. To ona namówiła matkę, by spisała wspomnienia z dzieciństwa i wydała w formie książki – rozsławionej przez serial Domek na prerii – której była edytorką. Sama również prowadziła pamiętnik oraz spisała własne wspomnienia. Była jedną z inicjatorek amerykańskiego ruchu libertiańskiego.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.
Pamiętnik (dawniej: memuar) – gatunek literatury stosowanej, relacja prozatorska o zdarzeniach, których autor był uczestnikiem bądź naocznym świadkiem. Pamiętnik (w przeciwieństwie do dziennika) opowiada o zdarzeniach z pewnego dystansu czasowego, w związku z czym kształtuje się dwupłaszczyznowość narracji: autor pamiętnika opowiadać może nie tylko o tym, jak zdarzenia przebiegały, może ujawniać również swoje stanowisko wobec nich w momencie pisania.

Biografia

Przodkowie

Warto zobaczyć: Drzewa genealogiczne

Rose Wilder była pierwszym z dwojga dzieci Laury i Almanza Wilderów, tudzież wnuczką Caroline i Charlesa Ingallsów oraz Angeliny i Jamesa Wilderów.

Dzieciństwo i młodość

Wczesne lata Rose Wilder były niezwykle trudnym okresem dla jej rodziców. Klęski nieurodzaju, choroby oraz niepowodzenia osobiste i finansowe skutkowały licznymi przeprowadzkami. W ciągu pierwszych ośmiu lat życia Rose mieszkała w De Smet w Południowej Dakocie (1886-1889), Spring Valley w Minnesocie (1889-1891), Westville na Florydzie (1891-1892), ponownie w De Smet (1892-1894) oraz w Mansfield w Missouri (od 1894), gdzie jej rodzice ostatecznie osiedli i założyli farmę.

Minnesota – stan leżący na środkowym zachodzie Stanów Zjednoczonych, ze stolicą w mieście Saint Paul. Zajmuje obszar 225 365 km² (12. pod względem wielkości), który zamieszkuje 5 167 101 mieszkańców (21. pod względem ludności). Powstała ze wschodnich obszarów Terytorium Minnesota, gdy 11 maja 1858 roku została przyłączona do USA jako 32. stan. Minnesota, która znana jest jako „Kraina 10 000 jezior” lub „Stan Gwiazdy Północnej”, oferuje mieszkańcom oraz turystom liczne możliwości rekreacji.
Domek na prerii (ang. Little House on the Prairie) – powszechnie stosowana nazwa dla książkowej serii Domek (Little House), z dużą dozą elementów autobiograficznych, autorstwa Laury Ingalls Wilder, w których opisała ona swoje dzieciństwo i wczesną młodość, spędzone na częstych podróżach przez prerie XIX-wiecznej Ameryki.

Rose uczęszczała do szkół w Mansfield oraz Crowley w Luizjanie, gdzie mieszkała u siostry ojca – Elizy Jane Wilder Thayer. Szkołę ostatecznie ukończyła w 1904 jako jedna z najlepszych absolwentek. Problemy finansowe rodziców zmusiły ją jednak do poprzestania na szkole średniej.

Po ukończeniu szkoły, niespełna osiemnastoletnia Rose powróciła na gospodarstwo rodziców. Rozpoczęła pracę telegrafistki na stacji kolejowej w Mansfield. Taką samą pracę wykonywała zatrudniwszy się w Western Union w Kansas City oraz w ciągu kolejnych pięciu lat w różnych miejscowościach na terenie stanów Missouri, Indiana i Kalifornia.

Floryda, ang. State of Florida – stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych, na półwyspie Floryda otoczonym przez wody Zatoki Meksykańskiej na zachodzie i Oceanu Atlantyckiego na wschodzie. Floryda graniczy na północy z Alabamą i Georgią. Teren jest nizinny, płaski lub pofałdowany, liczne jeziora i bagna, głównie na południu; 2/3 stanu pokrywają tereny leśne.
Serial (ang. serial = seryjny) – periodyczna publikacja (np. komiks w odcinkach), program telewizyjny, audycja radiowa (np. słuchowisko). Istotą serialu jest udostępnianie go odbiorcom w odcinkach, w regularnych odstępach czasu. Termin ten najczęściej odnosi się do seriali telewizyjnych.

Małżeństwo

W 1908 Rose Wilder przeniosła się do San Francisco, a rok później poślubiła dziennikarza Claire'a Gillette'a Lane'a. W 1910 przyszedł na świat ich syn (urodził się martwy lub zmarł krótko po urodzeniu). Więcej dzieci nie mieli.

W kolejnych latach, młodzi Lane'owie dużo podróżowali, pracując w rozmaitych miejscach. Świadoma braków w wykształceniu, Lane uczyła się w tym czasie kilku języków. Ok. 1910 zaczęła zarabiać pisaniem, początkowo do gazet. Imała się także innych zajęć. W latach 1912-1914 była jedną z niewielu kobiet-agentów nieruchomości w Kalifornii. Z mężem sprzedali wtedy farmę, zlokalizowaną na terenie dzisiejszych: San José i Silicon Valley (północna Kalifornia). Małżeństwo ich przeżywało wtedy trudności, aż ostatecznie się rozpadło w 1918.

Kalifornia (ang. California) – najludniejszy, najbogatszy oraz trzeci co do wielkości (po Alasce i Teksasie) stan USA. Położony na zachodnim wybrzeżu USA, nad Oceanem Spokojnym. Na północy graniczy ze stanem Oregon, na wschodzie ze stanem Nevada, na południowym wschodzie z Arizoną, a na południu z meksykańskim stanem Baja California. Cztery największe miasta stanu to: Los Angeles, San Francisco, San Diego i San José. W Kalifornii znajduje się aż osiem z pięćdziesięciu największych miast USA. Stan znany jest ze zróżnicowanego środowiska przyrodniczego i klimatu, a także z powodu wielorasowego i wielokulturowego społeczeństwa.
Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

Kariera

Wraz z perspektywą zaangażowania się Stanów Zjednoczonych w I wojnę światową na rynku nieruchomości zapanował zastój. W konsekwencji, Lane w 1915 podjęła pracę asystentki redakcyjnej w "San Francisco Bulletin". Szybko zwróciła na siebie uwagę kierownictwa pisma jako zdolna autorka i redaktorka tekstów. Jej biografie – oparte na zdobytym przez siebie materiale – Henry'ego Forda, Charliego Chaplina, Jacka Londona i Herberta Hoovera zostały opublikowane w formie książek.

Reporter wojenny – dziennikarz pracujący dla prasy, radia lub telewizji, specjalizujący się w relacjonowaniu przebiegu konfliktów zbrojnych, przewrotów wojskowych lub rewolucji. Zajmuje się zbieraniem materiałów, najczęściej jako naoczny świadek, przeprowadza wywiady z osobami biorącymi udział w wydarzeniach, zbiera opinie wśród świadków wydarzeń. Często też robi fotoreportaż lub nagrywa materiał dla stacji telewizyjnej z terenu konfliktu.
Libertarianizm jest filozofią oraz stylem politycznego myślenia postulującym nieograniczoną swobodę dysponowania własną osobą (samoposiadanie) i własnością, o ile tylko postępowanie to nie ogranicza swobody dysponowania swoją osobą i własnością komuś innemu (wedle zasady: wolność twojej pięści musi być ograniczona bliskością mojego nosa lub twoja wolność kończy się tam gdzie zaczyna moja). Najczęściej jest uważany za skrajną wersję liberalizmu.

W tym samym czasie Rose odwiedziła matka. Wspólnie zwiedzały miasto i odwiedziły wystawę "Panama-Pacific International Exposition". Zapiski z tej wizyty (listy Laury Ingalls Wilder do męża) zostały wydane w 1974 w formie książkowej: West from Home.

W latach 20. podróżowała po Europie. Odwiedziła m.in. Warszawę i Kraków.

W 1965 wyjechała do Wietnamu jako korespondentka wojenna.

Kansas City – obszar metropolitalny w centralnej części Stanów Zjednoczonych, liczący około 1,8 mln mieszkańców. Leży na granicy między stanami Missouri i Kansas i dlatego formalnie główny ośrodek obszaru składa się z dwóch miast:
Wietnam (oficjalnie: Socjalistyczna Republika Wietnamu, wiet.: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) − państwo w Azji Południowo-Wschodniej. Graniczy z Chinami, Laosem i Kambodżą. Z liczbą ludności ponad 86 mln, jest 13. co do wielkości populacji państwem świata.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)