Royal Australian Navy - Polski Serwis Naukowy

Royal Australian Navy (RAN) − australijska marynarka wojenna, część sił zbrojnych Związku Australijskiego (Australian Defence Force). Pod obecną nazwą powstała w 1911 roku, po przemianowaniu istniejących od 1901 roku Commonwealth Naval Forces. Pierwszym dowódcą obydwu formacji był komandor (od 1911 roku kontradmirał) William Rooke Creswell.

Zimna wojna – stan napięcia oraz rywalizacji ideologicznej i politycznej pomiędzy Związkiem Radzieckim i autorytarnymi państwami socjalistycznymi uzależnionymi od ZSRR, a demokratycznymi państwami kapitalistycznymi pod przywództwem Stanów Zjednoczonych. Zimnej wojnie towarzyszył intensywny wyścig zbrojeń spowodowany permanentnym stanem wzajemnej nieufności oraz ideologicznymi założeniami komunizmu dążącego do rozszerzania zasięgu światowej rewolucji proletariackiej z jednej strony, z drugiej zaś, dążeniami krajów zachodnich do powstrzymywania rozszerzania się wpływów ZSRR na świecie.
Cyklon tropikalny – przemieszczające się nad oceanami najintensywniejsze energetycznie zjawisko cechujące atmosferę, związane z układem niskiego ciśnienia, w którym nie występują fronty atmosferyczne.

Okręty Royal Australian Navy brały udział w działaniach I wojny światowej, zarówno na wodach okalających macierzysty kontynent, jak i europejskich. W okresie dwudziestolecia międzywojennego liczebność floty uległa znacznemu zmniejszeniu, by pod koniec lat 30. ponownie wzrosnąć. Podczas II wojny światowej okręty australijskie były obecne u boku Royal Navy na wodach europejskich i Oceanie Indyjskim, by po wybuchu wojny na Pacyfiku działać również na tym akwenie, samodzielnie bądź wspólnie z marynarką brytyjską i United States Navy.

Andrew Browne Cunningham (ur. 7 stycznia 1883 w Dublinie, zm. 12 czerwca 1963 w Londynie) – brytyjski admirał, podczas II wojny światowej w latach 1939-1942 dowódca Floty Śródziemnomorskiej, w latach 1943-1946 Pierwszy Lord Morski.
Malezja (malajski Malaysia) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Malajskim i wyspie Borneo; obszar 329 847 km², ludność 27 730 000 (5 września 2008), stolica Kuala Lumpur (ok. 1 500 000 mieszkańców), siedziba rządu w Putrajaya.

W czasie zimnej wojny operacje Royal Australian Navy koncentrowały się głównie na obszarze Pacyfiku. Była ona aktywna podczas wojen koreańskiej i wietnamskiej oraz lokalnych konfliktów, jak konfrontacja indonezyjsko-malezyjska w latach 1963−1966. Po zakończeniu zimnej wojny jednostki marynarki australijskiej uczestniczyły w I wojnie w Zatoce Perskiej w latach 1990−1991, operacjach międzynarodowych w Timorze Wschodnim w latach 1999−2000 i na Wyspach Salomona w 2003 roku oraz II wojnie w Zatoce Perskiej.

Navantia - dawniej dawniej Bazán lub IZAR. Hiszpańska firma stoczniowa, która oferuje swoje usługi zarówno dla sektora wojskowego i cywilnego. Jest to 5-ta co do wielkości firma stoczniowa w Europie a 9-ta na świecie.
Niszczyciel min — klasa okrętów bojowych, zazwyczaj stosunkowo niewielkich (ok. 50 m długości i 500 t wyporności), przeznaczonych do selektywnego poszukiwania i zwalczania min morskich, głównie na akwenach przybrzeżnych.

W 2010 roku w skład Royal Australian Navy wchodzi ponad 50 jednostek pływających, w tym fregaty rakietowe typów Anzac i Adelaide, okręty podwodne typu Collins, okręty desantowe, patrolowce, niszczyciele min i szereg jednostek pomocniczych. Od 2008 roku dowódcą Royal Australian Navy jest wiceadmirał Russell Crane.

Początki

HMAS "Australia" na czele okrętów Royal Australian Navy w porcie w Sydney 4 października 1913

Przed powstaniem Związku Australijskiego w 1901 roku, obrona kolonii opierała się o posiadane przez nie własne siły morskie, oraz wydzielony zespół okrętów Royal Navy, stacjonujący na stałe w Sydney. Pięć z sześciu australijskich kolonii utworzyło własne marynarki wojenne. Były to: Nowa Południowa Walia, Queensland, Australia Południowa, Tasmania i Wiktoria (Australia Zachodnia dysponowała jedynie własnym oddziałem artylerii nadbrzeżnej). Składały się one przede wszystkim z niewielkich jednostek przeznaczonych głównie do patrolowania wód przybrzeżnych. Stała obecność okrętów brytyjskich w Australii datuje się od 1821 roku. Ich bazą był Port Jackson, zatoka, nad którą leży współczesne Sydney.

Jerzy V, Jerzy Fryderyk Ernest Albert Windsor, do 1917 von Sachsen-Coburg-Gotha (ur. 3 czerwca 1865 - zm. 20 stycznia 1936) król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii (od 1927 r. "Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej") i cesarz Indii od 6 maja 1910. Pierwszy monarcha o nazwisku Windsor. W czasie I wojny światowej zmienił nazwisko na Windsor, gdyż dotychczasowe o niemieckim pochodzeniu źle się w Anglii kojarzyło. Za jego rządów, w 1922 r., Imperium Brytyjskie osiągnęło rozmiar 36,6 milionów km², stając się największym państwem w historii ludzkości.
Miniaturowy okręt podwodny (lilipuci okręt podwodny) - okręt podwodny o wyporności nie przekraczającej 50 ton, przeznaczony do działań w strefie przybrzeżnej, szczególnie do atakowania okrętów przeciwnika w portach. Japończycy użyli ich do ataku na Pearl Harbor.

1 marca 1901 roku z połączenia flot kolonii, tworzących teraz Związek Australijski, powstała wspólna marynarka wojenna, pod nazwą Commonwealth Naval Forces. 25 lutego 1904 roku jej pierwszym dowódcą został komandor William Rooke Creswell, z pochodzenia Brytyjczyk. Przez kilka następnych lat w jej skład wchodziły wciąż te same okręty i jej zadania wciąż ograniczały się do ochrony strefy przybrzeżnej. Dopiero w 1909 roku premier Australii Alfred Deakin, na fali społecznego entuzjazmu wywołanego wizytą w australijskich portach Wielkiej Białej Floty i wspierany przez komandora Creswella, uzyskał zgodę rządu brytyjskiego na rozbudowę własnej marynarki wojennej. 10 lipca 1911 roku król Jerzy V oficjalnie sygnował akt powstania niezależnej Royal Australian Navy, przewidujący jednocześnie dla jej okrętów skrót HMAS (His/Her Majesty's Australian Ship).

Wielka Biała Flota – zespół pancerników floty USA, który na polecenie prezydenta Theodore Roosevelta odbył rejs dookoła świata. Podróż trwała od 16 grudnia 1907 r. do 22 lutego 1909 r. W skład flotylli wchodziły cztery dywizjony, złożone z czterech pancerników każdy. Rejs miał być demonstracją rosnącej potęgi militarnej USA i jej zdolności do operowania na oceanach.
Akronimy przed nazwami okrętów – to skrótowce używane przed nazwami państwowych okrętów w różnych marynarkach wojennych oraz statków w służbie państwowej.

Pierwszymi pełnomorskimi jednostkami marynarki australijskiej były dwa, z sześciu ogółem zbudowanych, kontrtorpedowce typu River: "Parramatta" i "Yarra", budowane w stoczniach brytyjskich i przejęte w 1910 roku. W tym samym roku rozpoczęto budowę jedynego w historii Royal Australian Navy okrętu liniowego (w rozumieniu klasy jednostek grupującej pancerniki i krążowniki liniowe): "Australia". Ukończono ją w połowie 1913 roku, zaś 4 października tegoż roku odbyła się w porcie w Sydney pierwsza oficjalna parada floty, po której marynarka australijska oficjalnie przejęła obowiązek obrony kraju od okrętów Royal Navy. Stanowisko dowódcy floty (Rear Admiral Commanding HM Australian Fleet − najwyższe operacyjne stanowisko w marynarce australijskiej) objął kontradmirał George Edwin Patey z Royal Navy.

Patrolowiec (okręt patrolowy, kuter patrolowy, rzadziej dozorowiec pogranicza) to jednostka pływająca, wojskowa lub cywilna, której podstawowym przeznaczeniem jest pełnienie służby patrolowej lub dozorowej na wyznaczonym akwenie. W czasie pokoju patrolowce służą zazwyczaj do ochrony granic morskich i strefy ekonomicznej państwa.
Okręt liniowy – nazwa historycznej najsilniejszej klasy okrętów artyleryjskich, wywodząca się od ich taktyki walki w szyku liniowym, w składzie floty liniowej.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)