Rozruch - Polski Serwis Naukowy

Przebieg momentu obrotowego podczas rozruchu silnika pierścieniowego z różnymi wartościami rezystancji w obwodzie wirnika

Rozruch - okres pomiędzy załączeniem zasilania do nieruchomego silnika elektrycznego do osiągnięcia wartości nominalnej stanu pracy, np. prędkości obrotowej.

Rozrusznik – urządzenie do uruchamiania silnika spalinowego. Najczęściej stosowanymi są rozruszniki elektryczne, choć spotyka się też pneumatyczne, jak i małe silniki spalinowe.

Autotransformator to specjalny transformator, w którym jest tylko jedno uzwojenie spełniające jednocześnie rolę pierwotnego i wtórnego. Autotransformator może posiadać przekładnię stałą (stały stosunek ilości zwojów uzwojeń pierwotnego i wtórnego) lub też zmienną.

Znaczenie praktyczne

Stan rozruchu charakteryzuje się podwyższonymi wartościami prądu zasilania - w zależności od typu silnika nawet do kilkudziesięciu razy w stosunku to pracy znamionowej. Przedłużenie czasu rozruchu i trwania podwyższonych prądów jest niebezpieczne dla urządzenia i może prowadzić do jego awarii.

Zwarcie (lub potocznie: spięcie) - w elektrotechnice i elektronice oznacza nagłe zmniejszenie rezystancji obwodu elektrycznego do bardzo małej wartości, powstające najczęściej wskutek połączenia się przewodów obwodu lub uszkodzenia izolacji elektrycznej w wyniku jej przebicia. Prąd zwarciowy jest wielokrotnie większy od prądu roboczego i może spowodować zniszczenie przewodów elektrycznych, urządzeń i odbiorników elektrycznych lub pożar. Do ochrony przed skutkami zwarcia służą zabezpieczenia elektryczne.

Wirnik, (rotor) - element maszyny lub mechanizmu, który w czasie pracy wiruje wokół stałej osi. Najczęściej stosowany w pompach, sprężarkach, wentylatorach, dmuchawach, maszynach elektrycznych, silnikach, prądnicach i turbinach.

W zależności od rozwiązania konstrukcyjnego stosuje się często różne metody rozruchu silników, które mają na celu ograniczenie wartości lub czasu działania prądu rozruchu. Stosuje się na przykład obniżanie napięcia zasilania (rozruch przy użyciu autotransformatora), zmianę konfiguracji uzwojeń (przełącznik gwiazda-trójkąt), itp.

Silnik elektryczny asynchroniczny jest maszyną elektryczną zmieniającą energię elektryczną w energię mechaniczną, w której wirnik obraca się z poślizgiem w stosunku do wirującego pola magnetycznego wytworzonego przez uzwojenia stojana.

Wartość znamionowa (nominalna, normalna, typowa) jest to wartość, przy której urządzenie pracuje zgodnie z normami lub zaleceniami producenta. Przekroczenie tej wartości powoduje nieprawidłową pracę urządzenia, zmianę parametrów lub uszkodzenie.

W silnikach pierścieniowych załączenie dodatkowej rezystancji w obwód wirnika powoduje znaczne zwiększenie początkowego momentu obrotowego kosztem większego poślizgu i strat mocy.

W silnikach synchronicznych wirnik musi najpierw zostać rozpędzony do prędkości bliskiej synchronicznej (np. przy użyciu silnika asynchronicznego), po czym może zostać włączone zasilanie silnika synchronicznego, który normalnie posiada praktycznie zerowy moment startowy.

Początkowe chwile stanu rozruchu (bezpośrednio po włączeniu zasilania) są często równoznaczne z pracą w stanie zwarcia. Dlatego też czasem stosuje się specjalne konstrukcje silników ze zwiększoną szczeliną powietrzną, które są niewrażliwe na stany zwarcia.

Rezystancja (opór, opór czynny, oporność, oporność czynna) – wielkość charakteryzująca relacje między napięciem a natężeniem prądu elektrycznego w obwodach prądu stałego. W obwodach prądu przemiennego rezystancją nazywa się część rzeczywistą zespolonej impedancji.

Silnik pierścieniowy rodzaj silnika asynchronicznego, o uzwojonym wirniku, w którym końce uzwojeń wirnika wyprowadzone są poprzez pierścienie ślizgowe i szczotki na zewnątrz maszyny.

Zobacz też

Bendiks

Rozrusznik silnika