Roztocze Wschodnie - Polski Serwis Naukowy

Roztocze Wschodnie (343.23), zwane też Roztoczem Południowym – jeden z trzech mezoregionów Roztocza, najwyższa jego część o powierzchni 1056 km. Przecięte jest granicą polsko-ukraińską; na Ukrainie sięgające po Lwów. Osiąga po polskiej stronie wysokości od 230 do 391,5 m n.p.m. a po ukraińskiej do 409 m n.p.m.

Roztocze Janowskie - obszar wyróżniany w ramach Roztocza, położony w jego południowo-wschodniej części, na pograniczu Polski i Ukrainy. Obszar Roztocza Janowskiego zajmuje powierzchnię ok. 17 na 18 km. Najwyższy punkt ma wysokość 397 m n.p.m. i jest nią położony we wschodniej części regionu, w pobliżu Dąbrowicy, szczyt Buława. Region należy do dorzecza Wereszycy.
Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

Położenie

Mezoregion Roztocze Wschodnie jest jedną z trzech części makrogerionu Roztocze (343.2). Graniczy z Kotliną Pobuża (Równiną Bełską) na północnym wschodzie, Kotliną Sandomierską (Równiną Biłgorajską i Płaskowyżem Tarnogrodzkim) na południowym zachodzie, Wyżyną Lubelską (Roztoczem Środkowym) na północy oraz Wyżyną Podolską (na Ukrainie) na południowym wschodzie. Granicę z Roztoczem Środkowym można wyznaczyć wzdłuż obniżenia ciągnącego się od Lubyczy Królewskiej do Narola.

Region Karpacki (5) – megaregion fizycznogeograficzny Europy Zachodniej. Obejmuje górskie i podgórskie struktury fałdowe powstałe w orogenezie alpejskiej, leżące na wschód od Alp i na północ od Półwyspu Bałkańskiego. W jego skład poza właściwymi Karpatami wchodzi pierścień obniżeń otaczających je od zewnątrz (od Pogórza Weinviertel na zachodzie po Nizinę Wołoską na południowym wschodzie) oraz zespół obniżeń leżących wewnątrz łańcucha karpackiego (Kotlina Panońska wraz z kotlinami Wiedeńską i Tullneńską).
Nowiny Horynieckie (w latach 1977-1981 Nowiny) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Horyniec-Zdrój.

Roztocze Wschodnie ma unikalne położenie w Polsce (i Europie) - leży pomiędzy dwoma megaregionami - Regionem Karpackim i Niżem Wschodnioeuropejskim (samo należąc do Pozaalpejskiej Europy Środkowej).

Podział Roztocza Wschodniego

Roztocze Wschodnie dzieli się trzy części :

Roztocze Rawskie obejmuje część garbu rozciągającego się z północnego zachodu na południowy wschód o długości ok. 45 km i szerokości ok. 12-25 km, od doliny Tanwi i Żyłki Rebizanty-Żurawce po dolinę górnej Wereszycy i Kiślanki (Mielnicz-Krechów). Zachodnią granicę wyznacza krawędź na linii Huta Różaniecka-Łówcza-Brusno-Radruż-Wróblaczyn-Mielnicz. Od wschodu graniczy z Kotliną Bugu wzdłuż linii Lubycza Królewska-Hrebenne-Rawa Ruska-Magierów-Krechów. Charakterystycznym elementem rzeźby Roztocza Rawskiego są ostańce. Najwyższym jest wzgórze Burakowa Niwa (388,8 m n.p.m.).

Roztocze Janowskie rozciąga się na południe od linii Kurniki-Wiszenki-Krechów po Dobrostany-Żarniska-Domażyr. Od wschodu graniczy z Roztoczem Lwowskim na linii dolin Fujny i Domażyru. Region ten ma długość ok. 17 km, a szerokość ok. 18 km. Najwyższy punkt, Leworda (400,3 m n.p.m.) leży we wschodniej części regionu. Roztocze Janowskie należy prawie w całości do dorzecza Wereszycy.

Roztocze Lwowskie obejmuje południowo-wschodnią część garbu o szerokości ok. 15 km. Rozciąga się ono na południe od linii Krechów-Żółkiew po Domażyr-Rzęsna-Zboiska. Graniczy z Kotliną Bugu wzdłuż krawędzi o wysokości 80-100 m, na linii Krechów-Żółkiew-Zboiska-Krzywczyce-Winniki i z Płaskowyżem Lwowskim od południa na linii Kozice-Rzęsna, a od zachodu na linii Siechów-Stare Sioło. Najwyższym punktem Roztocza Lwowskiego jest Czartowska Skała (409,0 m n.p.m.).

Roztocze Rawskie - obszar wyróżniany w ramach Roztocza, położony w jego południowo-wschodniej części, na Ukrainie i w Polsce. Obszar Roztocza Rawskiego zajmuje powierzchnię o długości ok. 45 km i szerokości ok. 12-25 km, od Narola i Hrebennego do Krechowa. Najwyższy punkt ma wysokość 391,5 m n.p.m. i jest nim szczyt Długi Goraj, ponadto liczne są, charakterystyczne dla Roztocza Rawskiego, ostańce.
Lista Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Ludzkości - lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2009) 890 obiektów w 148 krajach, w tym 689 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 176 przyrodniczego (P) i 25 mieszanych (K, P). W sprawie wpisania danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 roku. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)