Ruch prawostronny - Polski Serwis Naukowy

Ruch prawostronny

Ruch prawostronny − zasada ruchu drogowego, nakazująca pojazdom poruszanie się w pobliżu prawej krawędzi jezdni; niekiedy także rozszerzana o zasadę obowiązującą na kolejowych lub tramwajowych liniach dwutorowych, nakazującą jazdę prawym torem. Zasada ruchu prawostronnego obowiązuje dziś w większości krajów świata: w całej kontynentalnej Europie, prawie całej kontynentalnej Azji (prócz Indii, Nepalu, Pakistanu i Bangladeszu), w obu Amerykach (prócz Gujany i Surinamu).

Tor - dwie szyny podtrzymujące i prowadzące koła pojazdów szynowych, ułożone na podkładach lub wlane w specjalną płytę betonową służą jako droga kolejowa, tramwajowa lub metro, w określonej odległości od siebie. Ułożony jest na podtorzu.

Bonifacy VIII, właściwie Benedetto Gaetani (ok. 1235 w Anagni – 11 października 1303 w Rzymie) – Włoch z pochodzenia, papież od 24 grudnia 1294 r. po abdykacji Celestyna V, do którego ustąpienia w walny sposób się przyczynił.

Finlandia: pojazdy na drodze z ruchem prawostronnym

Gibraltar: brytyjskie terytorium z ruchem prawostronnym

Zasada ruchu lewostronnego, pochodząca jeszcze z czasów starożytnych, została porzucona w Europie prawdopodobnie najpierw przez Francuzów, przy czym liczni są zwolennicy poglądu, przypisującego to Napoleonowi, który m.in. w ten sposób miał wywoływać zamęt w oddziałach wojskowych swoich przeciwników, przygotowanych do ewentualnych bojów spotkaniowych z żołnierzami poruszającymi się (jak wszyscy do tej pory) lewą stroną. Inni wiążą tę zmianę z rzekomą leworęcznością cesarza, a jeszcze inni - ze swoistym buntem wobec papieskich zarządzeń Bonifacego VIII. Są też jednak przesłanki, przemawiające za tym, że nastąpiło to we Francji nieco wcześniej.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1918. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją i z Bałtykiem, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją.

Przyczyną tej zmiany, podawaną przez większość źródeł, jest potrzeba wynikająca z wygody posługiwania się wielokonnymi zaprzęgami (z końmi zaprzęgniętymi w kilka par jedna za drugą), szczególnie często wykorzystywanymi na ogromnych przestrzeniach Ameryki Północnej. Powożenie takimi zaprzęgami było wygodniejsze, jeśli woźnica siedział z lewej strony kozła, lub wręcz na grzbiecie ostatniego konia (ostatniej pary) po lewej stronie. Mógł wówczas względnie łatwo dosięgnąć batem trzymanym w prawej ręce do każdego konia, natomiast siedzenie po lewej wymuszało - w celu łatwiejszej obserwacji drogi - kierowanie pojazdu bliżej jej prawej krawędzi.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Irlandia (irl. Éire [ˈeːɾʲə]; ang. Ireland) – państwo w Europie Zachodniej, od 1973 państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej. Zajmuje większość terytorium wyspy o tej samej nazwie.

Ruch prawostronny na kontynencie europejskim najpóźniej wprowadziła Szwecja (3 września 1967 - "dagen H"), wcześniej (w 1939) III Rzesza wymusiła tę zmianę na terytoriach dawnych Austro-Węgier (Czechy, Słowacja, Węgry i Austria). Na ziemiach polskich ruch prawostronny obowiązuje od 1918 roku, tj. od odrodzenia się państwa polskiego (wcześniej obowiązywał tylko w zaborze pruskim i rosyjskim).

Bat – narzędzie złożone z rzemienia i sznura na pręcie lub kijku, stosowane do popędzania zwierząt, dawniej do wymierzania kar cielesnych, czyli plag. Także chłosta.

Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej istniejące w latach 1867–1918.

Na kolei ruch prawostronny obowiązuje w większości krajów, choć prócz Wielkiej Brytanii i Irlandii, gdzie na drogach obowiązuje ruch lewostronny, np. we Francji, Włoszech, Szwajcarii, Szwecji, Danii, Belgii i Portugalii koleje jeżdżą po lewym torze linii. W ruchu statków wodnych niezależnie od kraju obowiązuje ruch prawostronny.

Statek wodny – dość szerokie i nie do końca sprecyzowane pojęcie, zawężające określenie jednostki pływającej do takich jednostek, które mogą poruszać się samodzielnie, lub też, w myśl innych definicji, są wykorzystywane ogólnie jako środek transportu (z własnym napędem lub bez). Przykładowo w rozumieniu międzynarodowego prawa drogi morskiej statek oznacza wszelkiego rodzaju urządzenie pływające, nie wyłączając urządzeń bezwypornościowych i wodnosamolotów, używane lub nadające się do użytku jako środek transportu wodnego.

Tramwaj (z ang. tram way - linia tramwajowa, tram - tramwaj) – pojazd szynowy służący do transportu miejskiego, poruszający się w ruchu mieszanym po jezdni lub na wydzielonym albo niezależnym torowisku. Istnieją sieci przebiegające częściowo w tunelach.

Zobacz też

Lista państw z ruchem prawostronnym

Ruch lewostronny

Dagen H

Wprowadzenie ruchu prawostronnego w Czechosłowacji