Rudi Dutschke

Rudi Dutschke, właśc. Alfred Willi Rudi Dutschke (ur. 7 marca 1940 r. w Schönefeld w Niemczech, zm. 24 grudnia 1979 r. w Århus w Danii) był głównym rzecznikiem lewicowego ruchu studentów niemieckich w latach 60. XX wieku. Wyłamał się spośród zwolenników radykalnej Frakcji Czerwonej Armii. Popierał "długie marsze poprzez instytucje" władzy, które polegać miały na uczestnictwie działaczy studenckich ruchów lewicowych w aparacie władzy. Jako "integralna część maszynerii" administracyjnej, mogliby oni dokonywać radykalnych przemian w społeczeństwie. Koncepcja ta została przejęta od Antonio Gramsciego (komunisty włoskiego) oraz frankfurckiej szkoły marksizmu kulturowego.

W roku 1968, Dutschke przeżył zamach na swoje życie. 12 lat później problemy zdrowotne związane z komplikacjami po postrzale przyczyniły się do jego śmierci. Studenci z kręgów radykalnych skarżyli się, że próba zabójstwa Dutschke'go została zainspirowana przez antystudencką kampanię, prowadzoną przez wydawnictwo Axela Springera. Oskarżenia te przyczyniły się do wydania przez rząd zakazu dystrybucji pism Springera na terenie całych Niemiec. Na tym tle dochodziło do ulicznych starć w miastach niemieckich.

Dutschke urodził się w Schönefeld (w okręgu Jüterbog-Luckenwalde w Brandenburgii). Uczęszczał do szkoły w Luckenwalde i ukończył tamtejsze gimnazjum. Nie został później przyjęty na studia w NRD, ponieważ odmówił wstąpienia do armii; a poza tym przekonywał innych studentów, by również nie dali się zaciągnąć do wojska. W sierpniu 1961 r. uciekł do Berlina Zachodniego (na jeden dzień przed wzniesieniem Muru Berlińskiego). Dutschke studiował socjologię na Wolnym Uniwersytecie Berlina. Jego wykładowcami byli m.in. Richard Lowenthal oraz Klaus Meschkat. W czasie studiów zapoznał się z alternatywnymi poglądami marksistowskimi.

W roku 1965 Dutschke przyłączył się do Niemieckiego Socjalistycznego Związku Studentów (Sozialistischer Deutscher Studentenbund, SDS). Od tego czasu związek ten stał się najważniejszą organizacją ruchu studenckiego. Jego liczebność zaczęła gwałtownie wzrastać. SDS organizował liczne demonstracje przeciwko wojnie w Wietnamie.

W roku 1966 Dutschke poślubił Amerykankę Gretchen Klotz. Małżeństwo to wydało na świat troje dzieci. Drugi syn Dutschkego, urodzony w roku 1980 Rudi-Marek jest obecnie politykiem niemieckiej Partii Zielonych oraz członkiem dziekanatu Szkoły Zarządzania Fundacji Hertie w Berlinie. Starsze rodzeństwo Rudiego-Marka Dutschke to: Hosea-Che (otrzymał imiona po starotestamentowym proroku Ozeaszu oraz po Che Guevarze) oraz Polly-Nicole; oboje urodzeni w 1968 r.

Poglądy polityczne

Pod wpływem krytycznej teorii marksizmu Róży Luksemburg, Dutschke opracował własną teorię oraz praktyczne podstawy przemian społecznych – poprzez rozwój demokracji w procesie rewolucjonizowania społeczeństwa. Dutschke twierdził, że transformacje w krajach zachodnich powinny iść w parze z ruchami wyzwoleńczymi w krajach "trzeciego świata" oraz demokratyzacją państw środkowej i wschodniej Europy. Socjalizm Dutschkego był silnie zakorzeniony w chrześcijaństwie; uważał on Jezusa Chrystusa za "najwybitniejszego rewolucjonistę". Na Wielkanoc w roku 1963 napisał:

Jezus zmartwychwstał. Odbyła się decydująca rewolucja w historii świata – rewolucja miłości przezwyciężającej wszystko. Jeżeli ludzie w pełni wykorzystają tą objawioną miłość we własnym życiu – w rzeczywistości "dnia dzisiejszego", wtedy logika obłędu przestanie istnieć.

Śmierć studenta Benno Ohnesorga w roku 1967 z rąk niemieckiej policji popchnęła niektórych uczestników ruchu studenckiego w stronę przemocy i ekstremizmu; przyczyniła się do powstania Frakcji Czerwonej Armii. Użycie przemocy wobec Dutschkego doprowadziło do dalszej radykalizacji ruchu studenckiego. Jego działacze dopuścili się kilku zamachów bombowych oraz morderstw. Dutschke odżegnał się od tych praktyk. Obawiał się, że zaszkodzą one ruchowi studenckiemu lub doprowadzą do jego rozłamu. Zamiast stosowania przemocy i terroru, proponował wspomniane wcześniej "długie marsze przez instytucje".