Rudolf Rocker - Polski Serwis Naukowy

Rudolf Rocker (ur. 25 marca 1873, zm. 19 września 1958) – pisarz, historyk, związany z ruchem anarchosyndykalistycznym.

Urodził się w Moguncji; w młodości należał do SPD, gdzie utożsamiał się z radykalnym skrzydłem Die Jungen (Młodzi). Z SPD został usunięty w 1890 r., za krytykę jednego z jej polityków (rok później z partii została została wykluczona cała grupa Die Jungen). Jego poglądy zaczęły zmierzać w kierunku anarchizmu.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Antyfaszyzm – ruch głoszący sprzeciw wobec ideologii i praktyki faszyzmu. Powstał z inspiracji środowisk lewicowych w latach 20. XX wieku, początkowo głównie we Włoszech (m.in. organizacja Arditi del Popolo). W latach 30. powstał w Niemczech lewicowy ruch Antifa, z kolei w Hiszpanii idee sprzeciwu wobec faszyzmu reprezentowali ochotnicy z Brygad Międzynarodowych.

Przez pewien czas pracował jako czeladnik, podróżując po całym kraju oraz Europie Zachodniej, a w 1891 r. był obserwatorem 2 kongresu międzynarodowego socjalistycznego w Brukseli. W 1892 r., wyemigrował z Niemiec do Francji, uciekając przed represjami za działalność polityczną.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Jidysz – ייִדיש (dosłownie: żydowski – od pierwotnego określenia w tym języku ייִדיש־טײַטש jidisz-tajcz; żydowski niemiecki) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie dialektu średnio-wysokoniemieckiego (Mittelhochdeutsch) z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.

W Paryżu włączył się w działalność żydowskiego ruchu anarchistycznego, choć nie był Żydem ani w sensie etnicznym, ani religijnym. W 1895 r. wyjechał do Wielkiej Brytanii.

Kontynuował swoją działalność w żydowskim ruchu anarchistycznym w Londynie. Redagował kilka pism anarchistycznych w jidisz, jak: "Dos Fraje Vort" (kiedy był jego redaktorem, nie znał jeszcze jidisz) "Arbeter Frajnt" oraz "Germinal".

W 1902 r. powstała federacja żydowskich anarchistów, w której działał; reprezentował ją na Międzynarodowym Kongresie Anarchistycznym w Amsterdamie, w 1907 r.

Anarchizm (od gr. ἀναρχία anarchia – "bez władcy") lub wolnościowy socjalizm – doktryna postulująca model społeczeństwa opartego na dobrowolnej współpracy, równości społecznej, solidarności międzyludzkiej i poszanowaniu wolności jednostki, odrzucająca potrzebę istnienia instytucji państwa, kapitalizmu oraz innych form władzy, wyzysku, przymusu i hierarchii, a także ruch społeczny dążący do realizacji tych celów.

Anarchizm syndykalistyczny (anarchosyndykalizm) – doktryna polityczna i ekonomiczna powstała pod koniec XIX w. z inicjatywy Fernanda Pelloutiera, będąca syntezą anarchizmu i ruchu związkowego.

W czasie I wojny światowej w związku ze swoim niemieckim pochodzeniem został internowany, przez co pisma redagowane przez niego zostały zawieszone, a federacja nigdy nie odzyskała dawnej siły.

W 1918 r. został deportowany do Holandii, po czym wrócił do Niemiec, gdzie stał się jedną z czołowych postaci ruchu anarchosyndykalistycznego. Brał udział w zjeździe założycielskim anarchosyndykalistycznej międzynarodówki, w 1922 r., w Berlinie. Rocker ostro krytykował część anarchistów popierających rosyjskich bolszewików, działał w ruchu antyfaszystowskim.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Socjaldemokratyczna Partia Niemiec, (niem. SPD – Sozialdemokratische Partei Deutschlands) – najstarsza niemiecka partia polityczna wśród obecnie istniejących oraz jedna z najstarszych i największych partii politycznych na świecie, obchodziła w 2003 r. swoją 140. rocznicę powstania. Z liczbą ponad 500 000 członków stanowi najliczniejszą partię współczesnych Niemiec. Założona w 1863 r., do 1891 pod nazwą Socjalistyczna Partia Robotnicza (SAP). Założenia i program polityczny oparte są na ideałach socjaldemokratycznych i neoliberalnych (szczególnie za rządów kanclerza Gerharda Schrödera). Członkowie partii, którzy nie ukończyli 35. roku życia skupiają się w organizacji Jusos (Jungsozialisten in der SPD).

W 1933 r., po przejęciu władzy przez narodowych socjalistów został zmuszony do ponownej ucieczki z kraju. Osiadł w USA, gdzie zajmował się działalnością pisarską. W 1941 poparł aliantów jako "mniejsze zło", za co był krytykowany przez część anarchistów.

Był niezwykle płodnym pisarzem i mówcą, w ciągu swego życia wydał wiele książek i publikacji.

Bolszewizm (rosyjskie bolszinstwo – większość), ideologia rewolucyjna, przystosowanie podstawowych założeń marksizmu do społecznych i ekonomicznych warunków Rosji i jej tradycji politycznych.

Europa Zachodnia – nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową.