Ruhnu - wyspa - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 57°48′N 23°15′E / 57.8, 23.25

Ruhnu (szw. Runö) - niewielka wyspa na morzu Bałtyckim w Zatoce Ryskiej należąca do Estonii. Od łotewskiego wybrzeża dzieli ją zaledwie 37 kilometrów. Administracyjnie znajduje się w Prowincji Saare. Zajmuje powierzchnię 11,9 km² i liczy około 60-70 stałych mieszkańców. Na wyspie znajduje się wieś Ruhnu i wiejska gmina Ruhnu. Z powodu dużego zasolenia wód podziemnych (podsiąkanie wód morskich) wodę pitną pobiera się z odwiertu o głębokości 787 m.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

Historia

Pierwsze ślady człowieka na wyspie datowane są na 5000 rok p.n.e. Od XIII wieku stopniowo zasiedlana przez Szwedów. Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1341 - jest to list biskupa Kurlandii znoszący na wyspie pańszczyznę. Od 1721 Ruhnu znalazła się w granicach Imperium Rosyjskiego. W 1842 liczba mieszkańców zbliżyła się do 400. W okresie I wojny światowej Ruhnu należała do Niemiec. Po wojnie prawa do wyspy rościły Szwecja i Łotwa, jednakże mieszkańcy wyspy opowiedzieli się za przynależnością do nowo powstałej Estonii. W roku 1934 z 282 mieszkańców wyspy 98% stanowili Szwedzi, a jedynie 2% Estończycy. Podczas II wojny światowej Ruhnu, podobnie jak cała Estonia znalazła się pod okupacją sowiecką (1940-1941), niemiecką (1941-1944), a od 1944 ponownie sowiecką. Do sierpnia 1944 roku cała ludność wyspy została ewakuowana do Szwecji. Po wojnie Ruhnu była stopniowo zasiedlana przez etnicznych Estończyków, aczkolwiek ZSRR utrzymywało na wyspie garnizon wojskowy. Po odzyskaniu niepodległości przez Estonię w 1991 Ruhnu stała się jej najmniejszą gminą.

Język szwedzki (szw. svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.

Estończycy (est. Eestlased) – naród ugrofiński zamieszkujący Estonię, posługujący się językiem estońskim. Estończycy najbliżej spokrewnieni są z Finami. Estończycy są potomkami starożytnych Estów. Silne wpływy skandynawskie i niemieckie w kulturze. Wierzący Estończycy wyznają głównie protestantyzm (luteranizm), zdecydowana większość zaś jest bezwyznaniowa.

Atrakcje turystyczne

Do głównych atrakcji wyspy należą drewniany kościół z 1644 roku oraz unikatowa, metalowa latarnia morska z 1877. Izolacja wyspy była przyczyną wykształcenia się odrębnej kultury, zwyczajów oraz gwary mieszkańców wyspy.

Komunikacja

Na wyspę można się dostać regularnymi połączeniami lotniczymi i promowymi z Parnawy lub z Kuressaare.

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona wyspy

Połączenia promowe Saaremaa - Runhu