Rury - Lublin - Polski Serwis Naukowy

Rury – dzielnica Lublina w południowo-zachodniej części miasta. Rozwinęła się na wyżynnych terenach dawnych pól miejskich rozciągających się aż do Konopnicy. Od 23 lutego 2006 r. także dzielnica administracyjna miasta, która oprócz samych Rur, obejmuje również prawie całą dzielnicę L.S.M.

Wzgórze Czwartek – wzniesienie w obrębie Lublina. Nazwa wzgórza pochodzi od odbywających się w czwartki jarmarków. Początki osadnictwa na tym terenie sięgają VI wieku, kiedy to rozwinęła się osada, uważana za najstarszą w Lublinie, która potem rozprzestrzeniła się na sąsiednie wzgórza: Zamkowe, Staromiejskie, Grodzisko (Stary Kirkut), Żmigród, Białkowskie. Świadczą o tym znalezione pozostałości chat i palenisk. Obecnie wznosi się na nim kościół pw. św. Mikołaja, opiekuna kupców. Przypuszcza się, że został wybudowany już w X wieku z fundacji Mieszka I, w miejscu dawnej pogańskiej świątyni, jednak ta hipoteza nigdy nie została dostatecznie potwierdzona. Natomiast dokumenty z 1424 r. potwierdzają istnienie w tym miejscu drewnianej kaplicy.

Rzeszów (łac. Resovia, czes. Řešov, jid. רײַשע, ros. Жешув, ukr. Ряшiв, niem. Reichshof) – miasto w południowo-wschodniej Polsce, stolica województwa podkarpackiego oraz diecezji rzeszowskiej. Rzeszów stanowi powiat grodzki, a także jest siedzibą ziemskiego powiatu rzeszowskiego.

Historia

Nazwa dzielnicy wiąże się z gruntami, przez które przeprowadzone były rury wodociągowe około 1506 roku. Do ostatnich lat XVIII wieku istniały tu jurysdyki klasztorne, od których pochodzą także nazwy majątków i wsi: Rury Brygidkowskie, Wizytkowskie, Świętego Ducha, Jezuickie, Bonifraterskie. Przez Rury prowadziły kiedyś drogi na Wilkołaz, Kraśnik, w kierunku Jarosławca, Rzeszowa, odgałęzienia do Konopnicy, Bełżyc i Opola. Osadnictwo skupiało się nad rzeką i wzdłuż ul. Nadbystrzyckiej. Jeszcze w XX wieku istniały zabudowania pofolwarczne, a na terenach wyżynnych rozwijało się cegielnictwo. Cegielnię "Rury" zlikwidowano w 1970 roku. Występujące w rejonie rzeki piaski były od dawna eksploatowane przez ludność.

Bełżyce - miasto na Równinie Bełżyckiej, w woj. lubelskim, w powiecie lubelskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bełżyce. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. lubelskiego.

Zakon Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, łac. Ordo Visitationis Beatissimae Mariae Virginis – klauzurowe zgromadzenie zakonne - żeński zakon, w Polsce zwany potocznie siostrami wizytkami.

Od początku XX wieku wieś Rury była wchłaniana przez zabudowę miejską. Na terenach niegdyś rolniczych i pocegielnianych od 1957 rozwija się Lubelska Spółdzielnia Mieszkaniowa. Obszar został podzielony na szereg osiedli.

Od północnego zachodu dzielnica przylega do dawnego folwarku Konstantynów oraz do al. Kraśnickiej. Po 1944 znaczną część dzielnicy wypełniła zabudowa domkami jednorodzinnymi.

Obecnie niskie zabudowania jednorodzinne wypierane są z wolna przez bloki mieszkaniowe.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Instalacja wodna lub instalacja wodociągowa (wodociąg) - układ połączonych przewodów, armatury i urządzeń, służący do zaopatrywania budynku w zimną i ciepłą wodę, spełniający wymagania jakościowe (określone w przepisach) warunków, jakim powinna odpowiadać woda do spożycia przez ludzi.

Etymologia

Na przełomie XV i XVI wieku, gdy zbudowano biegnący wzdłuż folwarków klasztornych wodociąg, doprowadzający wodę dla Lublina z Wrotkowa, zaczęto je nazywać Rurami. Obok Rur Brygidkowskich i Rur Świętoduskich w XVI wieku pojawiły się Rury Jezuickie, własność osiadłego w Lublinie w 1582 roku zakonu jezuitów, a w XVII i XVIII wieku również Rury Bonifraterskie, to jest folwark bonifratrów, opiekujących się szpitalem psychiatrycznym na Czwartku, oraz Rury Wizytkowskie należące do sprowadzonych do Lublina w 1723 roku panien wizytek. Tak wiec zakony osiadłe w Lublinie w ciągu XV-XVIII wieku zagospodarowały tereny rozciągające się na południowy zachód od miasta, tworząc tu osiedla folwarczne.

Topografia (z gr.: τόπος topo-, "miejsce" i γράφω graphia, "opisywanie") – dział geografii zajmujący się badaniem kształtu i rysów (cech) powierzchni Ziemi lub innych planet, księżyców i planetoid.

Opole Lubelskie – miasto powiatowe i siedziba gminy miejsko-wiejskiej Opole Lubelskie, w województwie lubelskim, w Kotlinie Chodelskiej. Ośrodek przemysłu spożywczego (mleczarnia, fabryki słodyczy, zakład przetwórstwa owoców).

Rury na mapie Lublina z 1875 roku.

Na południe od miasta w końcu XVIII wieku powstał nowy folwark zwany Baki, zajmujący tereny wsi Rury Bonifraterskie. Nazwa Baki w XIX wieku została wyparta przez funkcjonujące już w XVII wieku określenie: Czuby, używane na oznaczenie wzniesień na skraju doliny Bystrzycy powstałych między wyżłobionymi w lessie wąwozami. Folwark Baki vel Czuby (tak zapisano w 1884 roku) po I wojnie światowej został rozparcelowany, jego miejsce zajęła Kolonia Rury-Czuby, dziś wyrosła tam jedna z większych dzielnic Lublina nazwana pierwotnym, topograficznym określeniem — Czuby.

LSM (skrót od Lubelskiej Spółdzielni Mieszkaniowej) – dzielnica Lublina, położona na południowy zachód od centrum miasta. 23 lutego 2006 r. prawie cała dzielnica została włączona w skład nowej dzielnicy administracyjnej Rury. Od północy przylega do niej Miasteczko Akademickie, a od południa – Czuby. Po wschodniej stronie dzielnicy ma swoją siedzibę Politechnika Lubelska.

Parcelacja – dokonanie podziału większego obszaru gruntów (folwarcznych, wspólnoty gminnej) na mniejsze działki i oddanie ich w użytkowanie indywidualnym gospodarstwom w drodze sprzedaży; także unormowany ustawą podział większych gospodarstw rolnych poprzez sprzedaż bądź nadanie.

Przypisy

Uchwała nr 903/XXXVIII/2006 Rady Miasta Lublin z dnia 23 lutego 2006 r.