Rusini - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy ogółu narodów i grup etnicznych. Zapoznaj się również z: Rusini (ujednoznacznienie).

Rusini i ziemie ruskie pod koniec XIV wieku

Rusini (Rusnacy, Ruśniacy lub Rusowie, dawniej też Rusacy, Rosjanie od gr. Ρωσία = Ruś/Русь) – termin odnoszący się do wschodniosłowiańskich narodów bądź grup etnicznych:

Mychajło Hruszewski (ukr. Михайло Грушевський [mɪˈxɑjɫɔ ɦruˈʃɛwçkɪj], upr. /mychajlo hruszełśkyj/, ur. 29 września 1866 w Chełmie, zm. 24 listopada 1934 w Kisłowodsku) – ukraiński historyk i polityk, Przewodniczący Rady Centralnej Ukraińskiej Republiki Ludowej.
Język staroruski – język słowiański, który na przestrzeni wieków rozwinął się w trzy języki narodowe: rosyjski, ukraiński i białoruski. Jako język literacki używany był na Rusi Kijowskiej i w krajach, które rozwinęły się po jej upadku.

Ukraińców (Małorusinów, Małorosjan)

Białorusinów

Rosjan (Wielkorusinów, Wielkorosjan)

Rusinów karpackich:

Łemków, Wengrinów, Zamieszańców i Rusinów Szlachtowskich – w literaturze ukraińskiej bywają zaliczani do Ukraińców; w dawnej literaturze polskiej bywali klasyfikowani jako ludność polska.

Wierchowińców – w literaturze ukraińskiej bywają zaliczani do Ukraińców.

Bojków – w literaturze ukraińskiej bywają zaliczani do Ukraińców.

Hucułów (Guculów) – w literaturze ukraińskiej bywają zaliczani do Ukraińców.

Rusinów Panońskich

Poleszuków – w literaturze ukraińskiej bywają zaliczani do Ukraińców, a w białoruskiej do Białorusinów.

Podlaszuków

Nazwa i znaczenie

Pochodzenie nazwy

Rusini na początku XX wieku

Mapa etniczna 1927

Słowa "Rusini", "Ruś" oraz "ruski" pochodzą najprawdopodobniej od ugrofińskiego wyrazu Ruotsi, które znaczy "wojownik, mieszkaniec pobrzeża". Finowie do dzisiaj nazywają tak również Szwedów, od których nazwę tę mogli przejąć.

Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie wschodniej, głównie na Ukrainie (także w krajach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich.
Huculi – grupa etniczna ukraińskich górali mieszanego pochodzenia rusińskiego i wołoskiego, zamieszkujący ukraińską i rumuńską część Karpat Wschodnich – Gorgany, Czarnohorę, Świdowiec, Karpaty Marmaroskie, Połoniny Hryniawskie i Beskidy Pokucko-Bukowińskie. Obok Bojków, z którymi sąsiadują od zachodu, i Łemków, jest to jedna z trzech głównych grup rusińskich górali mieszkających we wschodniej części łuku karpackiego. Określenie "Huculi" upowszechniło się w XIX wieku.

Inne teorie

Nazwa ta pochodzi od nazwy rzeki Roś przepływającej nieopodal Kijowa.

Nazwa ta pochodzi od nazwy hipotetycznego skandynawskiego plemienia – Rusów

Nazwa ta pochodzi od nazwy starożytnego plemienia sarmackiego – Roksolanów. Hipoteza ta została wypracowana przez Szymona Zimorowica w XVII wieku.

Nazwa ta pochodzi od wschodniosłowiańskiego wyrazu rossieje, co oznacza "po ziemi, daleko"; stąd też miałby pochodzić wyraz Rossija (Rosja). Hipoteza ta była stworzona przez Macieja Stryjkowskiego w XVI wieku.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.
Maciej Stryjkowski (łac. Matys Strycovius pseud. Osostevitius) herbu Korzbok (ur. w 1547 w Strykowie – zm. w 1593) – polski historyk i poeta, dyplomata, ksiądz.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)