Rusinowa Polana - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 49°15′37.58″N 20°05′24.17″E / 49.2604389, 20.0900472

Wypas owiec na Rusinowej Polanie, na horyzoncie panorama Tatr. Od prawej do lewej: Mięguszowiecki Szczyt, Pośredni Mięguszowiecki, Czarny Mięguszowiecki, Wołowy Grzbiet i Żabi Koń, Rysy, Niżnie Rysy i grań Żabich, Wysoka, Ganek, grań Młynarza (częściowo za smrekiem), Batyżowiecki i Gerlach (w chmurach), zbocze Szerokiej Jaworzyńskiej

Rusinowa Polana w 1976 r.

Wypas na polanie

Ujęcie wody ze Złotego Potoku – zdjęcie z 1976 r.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Rusinowa Polana

Rusinowa Polana – polana reglowa w polskich Tatrach.

Wołowy Grzbiet (słow. Volí chrbát) – fragment głównej grani Tatr pomiędzy Mięguszowieckim Szczytem Czarnym (oddzielony Czarnostawiańską Przełęczą) a Żabim Koniem (oddzielony Żabią Przełęczą Wyżnią). Jest to odcinek długości ok. 1 km o grzbiecie poszarpanym licznymi zębami turniczek, 600-metrowe ściany zamykające od południa kotlinę Czarnego Stawu poprzecinane są żlebami. Dawniej nazywany był Wołowcem Mięguszowieckim, później dopiero otrzymał własną nazwę. Występujące w nim obiekty skalne niedawno dopiero zostały nazwane.

Zazadnia – niewielka polana położona wśród lasów przy Drodze Oswalda Balzera, łączącej Zakopane i Jaszczurówkę z Morskim Okiem w Tatrach Wysokich.

Opis polany

Polana nosiła i nosi szereg nazw poza wymienioną powyżej: Węgierska Góra (1633 r.), Rusienka (1699 r.), oraz współcześnie: Jaworzyna Rusinowa, Jaworzynka lub Jaworzyna, Rusinka. Jest to polana o całkowitej powierzchni 100 ha (w tym 20 ha łąk) w partii reglowej Tatr Wysokich. Leży pomiędzy Gęsią Szyją (1489 m n.p.m.) a Gołym Wierchem (1205 m n.p.m.). Polana graniczy od północnego zachodu z odnogą Doliny Filipki – Doliną Złotą (oddziela je Złoty Potok) i od południa z Doliną Waksmundzką. Polana jest przełamana i ma dwa piętra. Rozciąga się na wysokości od około 1170 m n.p.m. do 1300 m n.p.m.

Polana pod Wołoszynem lub Wyżnia Polana pod Wołoszynem – tatrzańska polana położona na północno-wschodnim stoku schodzącym z grani Wołoszyna, na wysokości od ok. 1245-1320 m n.p.m. Nad jej zachodnim i północno-zachodnim brzegiem wznoszą się lesiste stoki Wyżniej i Niżniej Kopki (1323 m n.p.m.), stąd polana była nazywana przez górali Pod Kopki. Dawniej wchodziła w skład Hali Wołoszyńskiej i była główną polaną tej hali, później wyłączona została w samodzielną polanę. Miała powierzchnię kilku hektarów, znajdował się na niej szałas i szopy. W latach 50. XX w. w wyniku oberwania chmury w tym rejonie została zasypana kamieniami i żwirem, stając się zupełnie niemal nieużyteczną z gospodarczego punktu widzenia. Po zaprzestaniu koszenia i wypasania polana stopniowo zarasta lasem.

Sołtys (niem. Schultheiß od śrdw. łac. scultetus) – osoba będąca przedstawicielem lokalnej społeczności, przeważnie wiejskiej. Jego rola począwszy od średniowiecza ulegała poważnym zmianom i od 1990 roku w Polsce jest organem wykonawczym sołectwa.

Z rzadkich w Polsce gatunków roślin stwierdzono występowanie złoci małej.

Gospodarka pasterska

Wchodziła w skład Hali Jaworzyna Rusinowa, która od dawna była miejscem wypasu owiec i krów. Nazwę hali i polany wywodzi się od nazwiska Rusinów, sołtysów z Gronia, którym została nadana przez króla Zygmunta III Wazę w roku 1628. Na Rusinowej Polanie zlokalizowana była osada pasterska, licząca w połowie XX wieku 20 obiektów drewnianych – szałasów i szop. Wg zachowanych informacji wypasano tam nawet do 400 owiec, choć bliższa wydaje się liczba 200. Osada ta zamieszkiwana była w części przez cały rok. Po utworzeniu Tatrzańskiego Parku Narodowego uznano, że wypas bydła i owiec na terenie parku stanowi zagrożenie dla roślinności i stopniowo wprowadzono zakaz wypasu (ostatnie owce wypasał Jan Murzański nielegalnie w 1973 r.). Zabudowania osady pasterskiej zostały uznane za obiekty zabytkowe, co nie uchroniło ich od zniszczenia, dewastacji lub pożaru. Obecnie zachowało się w różnym stanie około 6 obiektów. W 1981 r. przywrócono ponownie wypas owiec – do 200 sztuk.

Żabi Koń (słow. Žabí Kôň, niem. Simonturm, węg. Simon-torony, 2291 m n.p.m.) – najniższa turnia w grani oddzielającej Dolinę Rybiego Potoku od Doliny Żabiej Mięguszowieckiej (odgałęzienie Doliny Mięguszowieckiej).

Batyżowiecki Szczyt (słow. Batizovský štít) – najwyższy szczyt (2448 m n.p.m.) głównej grani Tatr na odcinku zamykającym od północnego wschodu Dolinę Batyżowiecką (Batizovská dolina). Jednocześnie jest to granica tej doliny z systemem Doliny Białej Wody (Bielovodská dolina). Dolina Kacza (Kačacia dolina), dokładnie jej odnoga – Dolina Litworowa (Litvorová kotlina), należąca do jej systemu, graniczy z Doliną Batyżowiecką na odcinku od Zmarzłego Szczytu (Popradský Ľadový štít) do Zadniego Gerlacha (Zadný Gerlach). Batyżowiecki Szczyt znajduje się pomiędzy Kaczym Szczytem (Kačaci štít) a Zadnim Gerlachem, w pobliżu masywu Gerlacha.

Turystyka

Od początku ruchu turystycznego w Tatrach przez Rusinową Polanę przebiegały szlaki turystyczne. Już Walery Eljasz-Radzikowski w swoim przewodniku Tatry z 1886 r. opisuje ją jako dogodne miejsce dla dłuższego wypoczynku.

Rusinowa Polana ceniona jest wśród turystów ze względu na piękne widoki na wschodnią część Tatr i leżącą poniżej Dolinę Białej Wody. Nie bez znaczenia dla części turystów jest możliwość odwiedzenia położonego w bezpośredniej bliskości Sanktuarium Matki Boskiej na Wiktorówkach. Na polanie tej bywał kardynał Karol Wojtyła – papież Jan Paweł II. W bacówce sprzedawane są oscypki i inne wyroby z mleka owiec (stan z 2009).

Mięguszowieckie Szczyty – grupa trzech potężnych szczytów w głównej grani Tatr rozdzielającej Dolinę Rybiego Potoku i Dolinę Mięguszowiecką. Najwyższy z nich jest Mięguszowiecki Szczyt Wielki (2438 m n.p.m., drugi co do wysokości szczyt Polski), wznoszący się nad taflą Morskiego Oka, na wprost schroniska. Kolejno w kierunku wschodnim znajdują się: Mięguszowiecki Szczyt Pośredni (2393 m) oraz Mięguszowiecki Szczyt Czarny (2410 m), górujący już nad Czarnym Stawem pod Rysami.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Szlaki turystyczne

Na polanie krzyżują się szlaki turystyczne: – niebieski z Zazadniej przez Rusinową Polanę do Palenicy Białczańskiej.

Czas przejścia z Zazadniej na Rusinową Polanę: 1:15 h, ↓ 1 h

Czas przejścia z Rusinowej Polany do Palenicy Białczańskiej: 40 min, z powrotem 50 min

– zielony z Wierchporońca przez Rusinową Polanę i Gęsią Szyję na Rówień Waksmundzką, a dalej do schroniska "Murowaniec".

Czas przejścia z Wierchporońca na polanę: 1 h, ↓ 45 min

Czas przejścia z polany przez Gęsią Szyję na Rówień Waksmundzką: 1 h, z powrotem 50 min

– czarny odchodzący od dolnego skraju polany, prowadzący na Polanę Pod Wołoszynem. Czas przejścia w obie strony: 25 min.

Czasy przejścia podane na podstawie mapy.

Dolina Złota – prawa odnoga Doliny Filipka w polskich Tatrach. Odgałęzia się od tej doliny na wysokości ok. 1000 m n.p.m. w okolicy Filipczańskiego Wierchu i biegnie wzdłuż spływającego jej dnem Złotego Potoku pod północne stoki Gęsiej Szyi, po zachodniej stronie Rusinowej Polany.

Dolina Białej Wody (słow. Bielovodská dolina) – prawe odgałęzienie Doliny Białki. Położona jest na terytorium Słowacji, po północnej stronie Tatr Wysokich.

Przypisy

Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.

Bibliografia

Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
Władysław Szafer: Tatrzański Park Narodowy. Zakład Ochrony Przyrody PAN, 1962.
Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Rysy (słow. Rysy, niem. Meeraugspitze, węg. Tengerszem-csúcs, 2503 m n.p.m.) – szczyt położony na granicy polsko-słowackiej, w Tatrach Wysokich. Posiada trzy wierzchołki, z których najwyższy jest środkowy, w całości na terytorium Słowacji (2503 m), zaś północny stanowi najwyżej położony punkt Polski (2499 m).

Panorama z Rusinowej Polany

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona Rusinowej Polany

Szałasy na Rusinowej Polanie – blog

Szałasy na Rusinowej Polanie – fotografie