Rutowate - Polski Serwis Naukowy

Skimmia sp

Rutowate (Rutaceae Juss.) – rodzina roślin z rzędu mydleńcowców Sapindales (lub rutowców Rutales w niektórych ujęciach systematycznych). Liczy ok. 160 rodzajów i ok. 1800 gatunków, zamieszkujących strefy tropikalną i subtropikalną, rzadziej strefę umiarkowaną.

Korona (łac. corolla, ang. corolla) – element kwiatu składający się z okółka barwnych płatków korony (petala), które stanowią powabnię dla owadów, lub innych zwierząt zapylających kwiaty. Korona stanowi wewnętrzną część okwiatu.

Olejek eteryczny (łac. oleum aetherium, oleum aethereum) – ciekła, lotna substancja wonna uzyskiwana najczęściej poprzez destylację z parą wodną z odpowiedniego surowca roślinnego. Pod względem składu jest to mieszanina rozmaitych związków chemicznych: ketonów, aldehydów, alkoholi, estrów, laktonów, terpenów i innych związków organicznych, np. tych zawierających azot i siarkę.

Charakterystyka

Pokrój Drzewa i krzewy, rzadziej rośliny zielne. Liście Przeważnie skrętoległe, pierzaste. Zawierają zbiorniki olejków eterycznych, dzięki czemu rośliny mocno pachną. Kwiaty Bardzo różnorodne, przeważnie promieniste, obupłciowe, zwykle wolnopłatkowej, dużej i zywo zabarwionej koronie. Pręcików jest dwa razy tyle co płatków, umieszczone są na zewnętrznym brzegu dobrze wykształconego krążka miodnikowego. Owoce Niezwykle różnorodne: mięsiste pestkowce lub jagody, suche torebki, oskrzydlone orzeszki lub rozłupnie.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (2001...)

Rodzina z rzędu mydleńcowców Sapindales w obrębie kladu różowych roślin okrytonasiennych.

Krzew - roślina wieloletnia o zdrewniałej łodydze, czasem także korzeniach, przekraczająca 0,5 m wysokości. Krzewy mają krótki pęd główny, z którego wyrastają równorzędne, rozgałęziające się pędy boczne. W przeciwieństwie do drzew u krzewów brak osi głównej, która u drzew przechodzi przez system pędowy. W rozwoju krzew powstaje przez rozwój pączków bocznych, znajdujących się u nasady pędu głównego, który zostaje szybko opanowany przez tworzące się liczne pędy boczne i wcześnie zamiera. Krzewy mają korzeń palowy, podobnie jak drzewa.

Owoc (łac. fructus) - w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka i ewentualnie dna kwiatowego zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophytina Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Rutanae Takht., rząd rutowce (Rutales Perleb), rodzina rutowate (Rutaceae Juss.).

Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji i gutacji oraz wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.

Drzewa – grupa . Do drzew zalicza się niekiedy rośliny posiadające . Bardziej zawężone definicje wyłączają wieloletnie rośliny o zdrewniałych łodygach, które nie posiadają zdolności przyrostu na grubość i nie tworzą korony ze zdrewniałych rozgałęzień łodygi. Dział botaniki zajmujący się drzewami to dendrologia (gr. δένδρον – drzewo). W Polsce kilkadziesiąt tysięcy najstarszych i najbardziej okazałych drzew podlega ochronie prawnej jako pomniki przyrody.

Podział i wykaz rodzajów

Podrodzina Aurantioideae

Podrodzina Flindersioideae

rodzaj: Flindersia R. Br.

Podrodzina Rutoideae

rodzaj: Boenninghausenia Rchb. ex Meisn.

rodzaj: Cneoridium Hook. f.

rodzaj: Haplophyllum A. Juss.

rodzaj: Psilopeganum Hemsl.

rodzaj: Ruta L. – ruta

rodzaj: Thamnosma Torr. & Frém.

Podrodzina Spathelioideae

rodzaj: Bottegoa Chiov.

rodzaj: Cedrelopsis Baill.

rodzaj: Cneorum L.

rodzaj: Dictyoloma A. Juss.

rodzaj: Harrisonia R. Br. ex A. Juss.

rodzaj: Ptaeroxylon Eckl. & Zeyh.

rodzaj: Spathelia L.

Podrodzina Toddalioideae

Rozłupnia (schizocarpium) - owoc pojedynczy, wielonasienny, zamknięty, suchy i rozpadający się. Rozpada się na jednonasienne, zamknięte i niepękające rozłupki, w których elementy owocni pozostają z nasieniem (często nazywane też owockami). Owocnia skórzasta, niezróżnicowana morfologicznie.

Gatunek (łac. species) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-02].
Crescent Bloom: Rutaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-02-07].
Genera of Rutaceae (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-07].