Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku,

Czerniak złośliwy jest często występującym nowotworem złośliwym skóry. Niestety wyniki leczenia czerniaka w Polsce należą do najgorszych w Europie. Niezrozumiałe pozostają przyczyny późnego rozpoznawania czerniaka skóry, którego diagnostyka jest najprostszą i najtańszą w całej onkologii.

Kierujemy do Ciebie prośbę o wypełnienie anonimowej ankiety, która pozwoli na ocenę naszej wiedzy o czerniaku skóry, a w szczególności o profilaktyce i leczeniu tej choroby.
Czas jaki to zajmie - około 10-15 minut.

Czy chcesz pomóc w badaniach naukowych - odpowiedzieć na nasze pytania?

TAK, wypełniam
NIE, odmawiam

Zebrane informacje wykorzystane zostaną wyłącznie do celów naukowych
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Badania ujawniają koszty szkód wyrządzonych przez gatunki inwazyjne
Naukowcy, których badania są finansowane ze środków unijnych, obliczają koszty szkód wyrządzonych przez gatunki inwazyjne w Europie. W artykule zamieszczonym w czasopiśmie Frontiers in Ecology and the Environment, naukowcy pracujący nad projektem DAISIE (Katalogowani...
 
Trzaski dna morskiego oznaką rosnącego poziomu morza
Nowe, szczegółowe zdjęcia dna morskiego u zachodnich wybrzeży Antarktydy pomagają naukowcom przewidywać, jak pokrywa lodowa kontynentu zareaguje na ocieplenie w przyszłości. Zdjęcia sugerują, że mechanizmy regulujące spływ lodu do morza mogą być bardzi...
 
Marzenie o kreowaniu pogody przez człowieka dawniej i dziś
Kształtowanie pogody było marzeniem ludzkości od zarania dziejów. Poczynając od rytualnych tańców wykonywanych, by przywołać deszcz, poprzez wynalazki takie jak XIX-sto wieczne działa przeciwgradowe, na współczesnym „zasiewaniu chmur” kończąc, lu...
 
Czy mleczna czekolada, którą spożywasz jest oryginalnym produktem?
Mleczna czekolada cieszy się dużą popularnością w okresie świątecznym, a teraz dzięki nowej metodzie pomiaru, opracowanej przez Wspólne Centrum Badawcze (WCB) przy Komisji Europejskiej, konsumenci w Europie będą pewni tego, co dostają. To poważna sprawa dla kontynen...
 
Wyniki badań pokazują, że witamina C może chronić skórę
Brytyjscy i Portugalscy naukowcy odkryli, że witaminę C można wykorzystać do leczenia ran i ochrony komórek skóry przed uszkodzeniem DNA. W publikacji, która ukazała się w czasopiśmie Free Radical Biology and Medicine, naukowcy ocenili oddziaływanie ochro...

Reklama:


Ryby konsumpcyjne

Czy wiesz że...?
Handel detaliczny - polegający na realizacji sprzedaży detalicznej w niewielkich ilościach, odbywającej się w punktach sprzedaży detalicznej, w sklepach, kioskach, na straganach i kramach, przez dostawę do mieszkań jest ostatnim najważniejszym ogniwem obrotu towarowego.

Unia Europejska (oficjalny skrót w Polsce: UE) – powstały . W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi.

Pokarm – pożywka dostarczająca substancji chemicznych ważnych dla zachowania zdrowia i rozwoju organizmu. Są to tzw. składniki odżywcze spełniające wiele funkcji w organizmie:
Makrela w occie
Ryby schłodzone w lodzie
Filety z okonia nilowego
Sardynki w puszce

Ryby konsumpcyjne, ryby jadalnegatunki ryb poławiane przez człowieka w celu natychmiastowego spożycia lub do dalszego przetworzenia poprzedzającego spożycie przez ludzi. Są stosunkowo łatwym do pozyskania źródłem mięsa, wykorzystywanym przez około 60% populacji, zwłaszcza w krajach nadmorskich. Odrębnym produktem pozyskiwanym z ryb jest kawior. Pozyskiwanie ryb konsumpcyjnych i owoców morza (frutti di mare) jest głównym zadaniem rybołówstwa i rybactwa śródlądowego.

Jod (I, łac. iodum) – pierwiastek chemiczny, z grupy fluorowców w układzie okresowym. Jego nazwa pochodzi od gr. ἰοειδής ioeides – fioletowy.

Witamina A – zbiorcza nazwa grupy organicznych związków chemicznych (retinoidów, z których najważniejszy jest retinol), pełniących w organizmie funkcję niezbędnego składnika pokarmowego, rozpuszczalnej w tłuszczach witaminy.
Information icon.svg Osobny artykuł: rybołówstwo.
Information icon.svg Osobny artykuł: rybactwo śródlądowe.

Połów ryb jest również celem wędkarstwa. Przetwarzaniem ryb i dystrybucją produktów rybnych zajmuje się przemysł rybny.

Ryby i przetwory rybne

Mięso ryb szybko ulega procesom gnilnym (psuciu), dlatego w celu wydłużenia okresu przydatności do spożycia konieczne jest jego chłodzenie, mrożenie lub przetworzenie. Ryby przeznaczone do spożycia są oferowane do sprzedaży w handlu detalicznym w postaci ryb żywych, świeżych, mrożonych lub w postaci przetworzonej – wędzonych, solonych, marynowanych, suszonych oraz w postaci prezerw i konserw rybnych. W zależności od pochodzenia wyróżniane są ryby morskie (w Polsce rozróżniane są na bałtyckie oraz dalekomorskie) i słodkowodne. W obydwu kategoriach występują ryby poławiane w warunkach naturalnych oraz ryby hodowlane. Pod względem zawartości tłuszczu ryby dzielone są na tłuste, średnio tłuste i chude.

Człowiek rozumny (Homo sapiens) – jedyny występujący współcześnie gatunek z rodzaju Mniej więcej 100 tysięcy lat temu dotarł na Bliski Wschód, ok. 60 tys. lat temu do Australii, a prawie 40 tys. lat temu do Europy (był to tzw. kromaniończyk, czyli człowiek z Cro Magnon – od nazwy stanowiska archeologicznego we Francji).

Akwakultura – forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego; polega na hodowli wybranych rodzajów organizmów wodnych, głównie zwierzęcych, w naturalnych lub sztucznych zbiornikach wodnych – słodko- lub słonowodnych. Najprostszą i najpospolitszą odmianą akwakultury jest zapewnienie korzystnych warunków do bytowania licznym przedstawicielom danego gatunku użytkowego (ryb, mięczaków i in.) w mniej lub bardziej wydzielonej części akwenu. Bardziej intensywną formą jest hodowla w stawach, basenach lub wielkich, zanurzonych w wodzie pojemnikach (klatkach). W takich przypadkach stosuje się dokarmianie, zapewnia, o ile to konieczne, odpowiedni przepływ wody czy natlenianie, ochronę przed drapieżnikami i chorobami, a nawet podgrzewanie wody (np. próby hodowli ryb w basenach z wodą geotermalną) itp. W przypadku organizmów osiadłych (np. glony, ostrygi) zabiegi hodowlane polegają głównie na zwiększeniu powierzchni, na której mogłyby się osiedlać, przez układanie na dnie odpowiednich przedmiotów, np. zużytych opon samochodowych, zawieszanie sieci, sznurów, itp.

Ryby żywe są przechowywane w specjalnie do tego przystosowanych basenach. Ryby świeże są to ryby śnięte i ryby zabite, nadające się do spożycia, które nie zostały poddane utrwalaniu lub zostały utrwalone przez ochłodzenie. Są oferowane w całości lub w postaci filetów. Ryby mrożone to te, których temperatura w głębi ciała nie jest wyższa niż –8°C, zamrażane metodą szybką, tzn. obniżenie temperatury ciała ryb do –9 °C następuje w czasie nie dłuższym niż 2 godziny.

Kwasy tłuszczowe egzogenne (NNKT - Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe, ang. EFA - Essential Fatty Acid) nazywane też kwasami niezbędnymi - grupa kwasów tłuszczowych, które nie mogą być syntetyzowane w organizmie zwierzęcym i muszą być dostarczane w pożywieniu, w przeciwieństwie do kwasów endogennych. Żywienie pokarmami ubogimi w niezbędne kwasy tłuszczowe może doprowadzić do zaburzeń chorobowych.

Mączka rybna – produkt przemysłu paszowego otrzymywany ze sproszkowania surowców powstających w przetwórstwie ryb (koagulanty tłuszczowo-białkowe), z dodatkiem przeciwutleniacza chroniącego przed utlenianiem tłuszczu, wykorzystywana jako komponent do produkcji karmy dla zwierząt.

Ryby solone zostały utrwalone działaniem soli kuchennej, wędzone poddano procesowi wędzenia, a marynowane utrwalono za pomocą octu.

Prezerwy rybne to prezerwy sporządzone z ryb całych, obrobionych lub częściowo przetworzonych, nie poddane sterylizacji – mają krótki okres przydatności do spożycia. Konserwy rybne to produkty w hermetycznych opakowaniach, poddane sterylizacji cieplnej lub innym procesom, powodującym zniszczenie mikroorganizmów w takim stopniu, aby uniemożliwić ich rozwój, niezależnie od temperatury, w jakiej te konserwy mają być przechowywane; nadają się do bezpośredniego spożycia.

Ryby, ryby właściwe (Pisces) – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami, posiadających szczęki i poruszających się za pomocą płetw. Niezwykle zróżnicowane pod względem budowy zewnętrznej i wewnętrznej, ubarwienia oraz przystosowania do warunków środowiska. Stanowią najliczniejszą grupę współcześnie żyjących kręgowców (ponad połowę). Na świecie znanych jest ponad 30 tys. współcześnie żyjących, naukowo opisanych gatunków. Ryby są najstarszymi kręgowcami świata, pojawiły się około 480 mln lat temu. W Polsce występuje około 120 gatunków.

Konserwa - potoczne określenie produktu żywnościowego w puszce, słoju lub plastikowym pojemniku charakteryzującego się wydłużonym okresem przydatności do spożycia. Trwałość produktów zapewnia proces pasteryzacji oraz szczelność opakowania chroniąca przed dostępem powietrza i zanieczyszczeń. Do niektórych produktów dodawane są także chemiczne środki konserwujące np. azotan sodu lub potasu w przetworach mięsnych.

Produktami ubocznymi przetwórstwa ryb konsumpcyjnych są mączki rybne, oleje lecznicze i techniczne.

Wartości odżywcze ryb

Skład chemiczny rybiego mięsa jest zależny od gatunku i wieku ryby, miejsca jej występowania, spożytego pokarmu oraz czynników związanych z połowem, przechowywaniem i przygotowaniem do spożycia. Wartość odżywcza mięsa z ryb jest zależna od zawartości białka, tłuszczu oraz występujących w nim kwasów tłuszczowych i witamin, a ponadto od zawartości aminokwasów i składników mineralnych. Jest porównywalna do wartości odżywczej mięsa zwierząt rzeźnych. Mięśnie ryb zawierają pełnowartościowe, lekkostrawne i łatwo przyswajalne (96–97%) białka, witaminy A, E oraz witaminy z grupy B, sód, potas, wapń, magnez, fosfor oraz tłuszcze, w tym niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (EPA, DHA) o dużym znaczeniu w organizmie człowieka, a u ryb morskich również jod.

Marynowanie - konserwowanie produktów spożywczych za pomocą octu. Spożywanie dużych ilości octu może być przyczyną anemii, dlatego marynaty powinny być spożywane w małych ilościach nawet przez ludzi zupełnie zdrowych. Dzieci, chorzy, kobiety ciężarne i karmiące nie powinny spożywać marynat.

Gatunek (łac. species) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:

Uregulowania prawne w Unii Europejskiej

Ryby oraz produkty rybne mogą być oferowane do sprzedaży detalicznej na terenie Unii Europejskiej pod warunkiem, że ich oznakowanie lub etykieta wskazują:

  • handlowe oznaczenie gatunku,
  • metodę produkcji (złowione w morzu, wodach śródlądowych bądź wyhodowane),
  • obszar połowu.
  • Wymagania te nie dotyczą niewielkich ilości produktów zbywanych bezpośrednio konsumentom przez rybaków bądź producentów akwakultury.

    Na opakowaniach produktów rybołówstwa powinien być również umieszczony znak weterynaryjny.

    Kawiorsolona ikra ryb jesiotrowatych (kawior czarny lub rosyjski), łososiowatych (kawior czerwony), dorszowatych (kawior norweski) lub innych ryb. Kawiorem nazywa się również jajka ślimaków (ślimaczy kawior – popularny szczególnie we Francji).

    Rybactwo śródlądowe - gałąź gospodarki obejmująca chów, hodowlę organizmów wodnych i pozyskiwanie ryb ze sztucznych zbiorników wodnych, rzek i jezior (rybactwo profesjonalne oraz wędkarstwo), a także zagospodarowaniem i eksploatacją rybnych zasobów rzek i jezior. Zabiegi gospodarcze rybactwa śródlądowego mają na celu:

    Szczegółowy zakres informacji, które powinny znajdować się na etykiecie produktów w opakowaniach jednostkowych, zbiorczych i bez opakowań dostarczanych konsumentowi finalnemu na terenie Polski określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych.

    Wapń (Ca, łac. calcium) - nazwa ta pochodzi od łacińskiego rzeczownika calx - wapno, co oznacza więc "metal z wapna", pierwiastek chemiczny z grupy metali ziem alkalicznych w układzie okresowym.

    Ocet - wodny roztwór kwasu octowego o charakterystycznym ostrym zapachu i kwaśnym smaku, zwykle 6-procentowy lub 10-procentowy. Powstaje w wyniku fermentacji octowej alkoholu. Stosowany jako przyprawa zakwaszająca. Spożywany w nadmiarze jest szkodliwy, w niewielkich ilościach pobudza apetyt i sprzyja lepszemu trawieniu ciężkostrawnych potraw.

    Zobacz też

    Commons in image icon.svg
  • ryba akwariowa
  • Przypisy

    1. Rozporządzenie Rady (WE) Nr 104/2000 z dnia 17 grudnia 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury (format pdf)
    2. Dz. U. z 2007 r. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.

    Bibliografia

    1. Lahsen Ababouch: Fisheries Topics: Utilization. Nutritional elements of fish (ang.). FAO Fisheries and Aquaculture Department [online], 2005-2009. [dostęp 2 sierpnia 2009].
    2. Ryszard Rywotycki. Trwałość rybnych przetworów marynowanych, garmażeryjnych oraz prezerw. „Magazyn Przemysłu Rybnego”. 1 (49), 2006. 
    3. Lucyna Polak-Juszczak. Ryby z Zalewu Wiślanego lepsze od pangi. „Magazyn Przemysłu Rybnego”. 6 (60), 2007. 
    4. Grzegorz Bienkiewicz, Zdzisław Domiszewski, Tomasz Kuszyński. Ryby słodkowodne jako źródło niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych NNKT (format pdf). „Magazyn Przemysłu Rybnego”. 3 (63), 2008. 
    Magnez (Mg, łac. magnesium) - pierwiastek chemiczny, metal ziem alkalicznych (druga grupa główna układu okresowego). Izotopy stabilne magnezu to 24Mg, 25Mg oraz 26Mg.

    Witamina E (ATC: A 11 HA 03, ) – grupa organicznych związków chemicznych, w skład której wchodzą tokoferole i tokotrienole. Ich wspólną cechą jest dwupierścieniowy szkielet 6-chromanolu oraz łańcuch boczny zbudowany z 3 jednostek izoprenowych. Stosowana jako dodatek do żywności o numerze E306 (ponadto syntetyczne tokoferole noszą numery E307-309).





    Czy wiesz że...? beta

    Tłuszcze – zwyczajowa nazwa grupy lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych, głównie triacylogliceroli. Reszty kwasowe występujące w cząsteczkach tłuszczów zawierają zwykle od 12 do 18 atomów węgla.
    Przemysł rybny przetwarza produkty połowów morskich i śródlądowych na ryby mrożone, zajmuje się porcjowaniem, filetowaniem, marynowaniem i wędzeniem ryb oraz pakowaniem ich w konserwy.
    Prezerwy – przetwory żywnościowe o krótkim okresie trwałości, metoda utrwalania żywności w hermetycznym opakowaniu bez obróbki termicznej, zwykle solone, często z dodatkiem innych, dozwolonych normami, środków chemicznych (jak kwas benzoesowy lub jego sól sodowa – benzoesan sodu). Prezerwy są zamykane podobnie jak konserwy – w szczelne puszki, słoiki lub opakowania z tworzyw sztucznych.
    Owoce morza (wł.: frutti di mare) – rozmaite zwierzęta morskie, jak skorupiaki i mięczaki w tym małże, głowonogi i szkarłupnie, w wielu krajach uważane za rarytasy kulinarne.
    Białka – wielkocząsteczkowe (masa cząsteczkowa od ok. 10 000 do kilku mln) biopolimery, a właściwie biologiczne polikondensaty, zbudowane z reszt aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi -CONH-. Występują we wszystkich żywych organizmach oraz wirusach. Synteza białek odbywa się w specjalnych organellach komórkowych zwanych rybosomami.
    Rybołówstwo – gałąź gospodarki obejmująca pozyskiwanie (połów) ryb i innych zwierząt oprócz wielorybów (wielorybnictwo), między innymi skorupiaków i mięczaków (frutti di mare – owoce morza) oraz roślin wodnych w celach spożywczych. Organizmy te wydobywa się zarówno na morzach i oceanach, jak i w rzekach i jeziorach, w celu ich spożycia lub dalszego przetworzenia (przemysł rybny). Rybołówstwo dzieli się na przybrzeżne i pełnomorskie. Pierwotnie obok zbieractwa i łowiectwa stanowiło podstawę utrzymania się społeczeństw (mezolit).
    Ryba akwariowaryba umieszczona w specjalnym zbiorniku przeznaczonym do jej obserwacji i hodowli. Pierwsze wzmianki o hodowli ryb dla celów rozrywkowych pochodzą od Sumerów, którzy zajmowali się tym co najmniej 2500 lat p.n.e.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.