|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Uznawany za jedną z najstarszych roślin leczniczych bez czarny (Sambucus nigra) został wybrany "Rośliną Roku 2010". Ten zaszczytny tytuł zostanie oficjalnie ogłoszony 15 sierpnia, podczas uroczystości Święta Matki... Mechanizmy tworzenia się komet a nawet pochodzenie ziemskich oceanów - to zagadki, których rozwiązanie może przynieść obserwacja wody, wyparowującej z jąder komet. Zajmuje się tym m.in. grupa polskich astronomów, wykorzystujących kosmiczny teleskop Herschela. Kosmiczne Obserwator... Strategiczne problemy rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce będą przedmiotem debaty, która odbędzie się 25 stycznia w Polskim Towarzystwie Ekonomicznym w Warszawie. Spotkanie odbędzie się w ramach Forum Myśli Strategicznej.
Forum zainicjowało swą dzi... Ceramiczne zabytki archeologiczne oraz próbki spieków metalicznych, polepy, kości zwierzęcych, węgli drzewnych, pobrane z osad położonych na styku Krainy Wielkich Jezior Mazurskich i Krainy Węgorapy przebadano w ramach projektu "Doli... Polska obrończyni Doliny Rospudy - Małgorzata Górska - została laureatką prestiżowej amerykańskiej nagrody Fundacji Goldmanów, przyznawanej obrońcom środowiska naturalnego. Nagrodzie, zwanej Zielonym Noblem, towarzyszy czek na 150 tys. dolarów.Zielony...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Rygiel skalnyCzy wiesz że...? Morena: 1. Materiał skalny składający się z przemieszanych frakcji różnej wielkości (bloki skalne, głazy, żwiry, piaski, pyły), gliny, transportowanych i osadzanych przez lodowiec, pochodzących głównie z niszczenia jego podłoża, ze zboczy wznoszących się ponad powierzchnię lodowca jak również przynoszonych przez lawiny i wiatr. Czarny Staw Gąsienicowy – jezioro polodowcowe z grupy Gąsienicowych Stawów w Tatrach Wysokich. Położone jest na wysokości 1624 m n.p.m. w cyrku lodowcowym i jest czwartym co do głębokości jeziorem tatrzańskim. Nad jego zachodnim brzegiem wznoszą się ściany Kościelca. Czarny Staw jest największym jeziorem Doliny Gąsienicowej i jednym z dwóch położonych w części wschodniej, nazywanej czasem Czarną Doliną Gąsienicową (drugie z nich to Zmarzły Staw Gąsienicowy). Jezioro ma kształt owalny, woda jest przezroczysta, o zabarwieniu szafirowym. Na jeziorze, w pobliżu jego północno-wschodniego brzegu znajduje się niewielka (310 m²) wysepka porośnięta kosodrzewiną. Powstała ona na dawnym mutonie. Na wysepce tej planowano w 1909 zbudowanie mauzoleum Juliusza Słowackiego, w wyniku protestów działaczy ochrony przyrody nie doszło do tego. Od północy zamyka je skalny próg, z którego wypływa Czarny Potok Gąsienicowy. Czarny Staw został sztucznie zarybiony w 1881 r. (wpuszczono do niego pstrągi potokowe i źródlane). 
Rygiel skalny lub po prostu rygiel – wał z litej skały zagradzający w poprzek żłób lodowcowy, w którym może oddzielać przegłębienie (m.in. cyrk lodowcowy) od niższego odcinka doliny. Nazwa pochodzi z języka niemieckiego od słowa Riegel. Cyrk lodowcowy (kar, kocioł lodowcowy) – półkoliste lub owalne zagłębienie otoczone z trzech stron stromymi stokami (ścianami), a z czwartej ryglem skalnym.
Dolina U-kształtna (Żłób lodowcowy) dolina powstała w wyniku przekształcenia doliny V-kształtnej przez lodowiec górski. Profil takiej doliny przypomina literę "U": charakteryzuje się ona stromymi ścianami skalnymi (niem Trogwand) i stosunkowo płaskim dnem zazwyczaj wypełnionym osadami morenowymi lub pochodzącymi ze stoków (stożki piargowe,aluwialne i koluwia osuwiskowe). Ma ona przebieg bardziej prostolinijny niż dolina rzeczna z której została uformowana. Dodatkowo w przeciwieństwie do dolin rzecznych, żłób lodowcowy może posiadać niewyrównany profil podłużny, a przegłębione dno żłobu może sięgać poniżej poziomu morza (skalne dna dolin alpejskich, Sognefjord w Norwegii). Jest to element charakterystyczny dla obszarów wysokogórskich, które są lub były w przeszłości zlodowacone. Żłoby lodowcowe formowane są przez lodowce górskie (Alpy, Tatry) lub też strumienie lodu na obrzeżach lądolodów i czap lodowych (Grenlandia,Skandynawia). W Polsce przykładem są doliny tatrzańskie, np. Dolina Białej Wody. Specyficznym przypadkiem doliny U-kształtnej jest fiord. Czasami potok wypływający ze stawu powyżej rygla może go przerżnąć, tak np. jest przy Czarnym Stawie pod Rysami. Czasami na ryglu może się znajdować wytworzona przez lodowiec morena, jak np. na Czarnym Stawie Gąsienicowym. Jeżeli powyżej rygla występuje jeden lub kilka stawów, a rygiel jest stromy i wysoki, nazywa się go ścianą stawiarską. Skały są to duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i przeobrażone (metamorficzne)
Dolina Mułowa – dolina zawieszona, znajdująca się w Tatrach, ponad Doliną Miętusią i kotłem lodowcowym Wielkiej Świstówki, a pod Mułową Przełęczą. Położona jest na wysokości ok. 1720-1900 m n.p.m. Dolina jest wyżłobionym w osadowych skałach kotłem lodowcowym, otoczonym ścianami skalnymi o wysokości 100-200 m: od południa otaczają ją ściany Krzesanicy i Ciemniaka w grani głównej, od wschodu Koziego Grzbietu, od zachodu Twardego Upłazu. Na południe, do Wielkiej Świstówki opada wysoki (ok. 250 m) próg skalny. Dno dolinki znajduje się na wysokości ok. 1800 m n.p.m., jest płaskie, nie wypełnione wodą i zalegają na nim usypiska głazów i mułu morenowego (stąd nazwa dolinki). Występują tu wyleżyska i rosną ciekawe gatunki flory wysokogórskiej, wierzba zielna, urdzik karpacki i inne. W dolinie, ścianach skalnych wokół niej, oraz w progu skalnym pod nią znajduje się kilka jaskiń, m.in. Jaskinia Mała w Mułowej, Jaskinia Lodowa Mułowa, Lejbusiowa Jaskinia, Ptasia Jaskinia, Studnia w Progu Mułowym. Bibliografia
Czarny Staw pod Rysami, nazywany także Czarnym Stawem nad Morskim Okiem – tatrzańskie jezioro położone w kotle polodowcowym w Dolinie Rybiego Potoku. Zbliżone kształtem do koła jezioro położone jest na wysokości 1583 m n.p.m., czyli 188 m wyżej niż lustro wody Morskiego Oka. Powierzchnia Czarnego Stawu wynosi ok. 20,64 ha, głębokość maksymalna – 76,4 m (co daje drugie miejsce w Tatrach, a czwarte w Polsce), pojemność 7 761 700 m³ wody. Jezioro zamknięte jest wyraźnym progiem skalnym, zbudowanym z mocno wygładzonych przez egzarację skał. Jest to efekt działań lodowca, który utworzył w tym miejscu tzw. mutony (ta forma skalna nazywana jest też barańcem). Nimi spadają niewielkimi kaskadami wody Czarnego Stawu, tworząc wodospad nazywany Czarnostawiańską Siklawą.
Język niemiecki – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. W rzeczywistości stanowi on grupę kilku języków zachodniogermańskich, które często są określane jako języki niemieckie; standardowy język niemiecki (Standard Hochdeutsch) oparty jest na Biblii Marcina Lutra, która z kolei opiera się na języku mówionym w Górnej Saksonii i Turyngii.
Czy wiesz że...? beta Dolina, dolina rzeczna - wklęsła forma terenu o wydłużonym kształcie otoczona ze wszystkich stron wzniesieniami i wyraźnie wykształconym dnie, najczęściej powstała w wyniku działalności rzek (erozji i akumulacji rzecznej) lub lodowców.
Ściana stawiarska – rodzaj rygla skalnego przegradzającego dolinę, powyżej którego znajduje się jeden lub kilka stawów. Ściana stawiarska powstaje wskutek działalności lodowców, jest zazwyczaj stroma i skalista, woda spływająca z leżących ponad nią stawów często tworzy jeden lub kilka wodospadów. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
