Ryksa szwedzka - Polski Serwis Naukowy

Ryksa (ur. między 1265 a 1270, zm. między 1289 a początkiem 1293) – księżna wielkopolska, córka króla szwedzkiego Waldemara i Zofii, córki króla duńskiego Eryka IV.

Życiorys

W 1273, wraz z siostrą Katarzyną została przeznaczona jako małżonka Ottonowi, synowi księcia brunszwickiego Jana. Zaręczyny księżniczek zostały jednak zerwane. 11 października 1285 w Nyköping, Ryksa została żoną księcia polskiego Przemysła II. Było to najprawdopodobniej małżeństwo per procura, zaś księcia zastępował jego notariusz Tylon, cieszący się dużym zaufaniem polskiego dynasty. Zaślubiny Ryksy i Przemysła odbyły się równocześnie ze ślubem jej siostry Maryny z Rudolfem von Diepholz. Związek ten miał charakter polityczny i został zawarty bez wiedzy ojca księżniczki, Waldemara. Ryksa była ukochaną żoną Przemysła. 1 września 1288 urodziła swemu mężowi jedyną córkę, Ryksę, późniejszą żonę księcia czeskiego i polskiego Wacława II.

Waldemar (I) Birgersson, (szw. Valdemar (I) Birgersson), ur. 1237-1240, zm. 26 grudnia 1302 w Nyköping – król Szwecji 1250-1275, pierwszy władca szwedzki z dynastii Folkungów (Folkungaätten) panującej w Szwecji do 1364.

Wacław II, czes. Václav, niem. Wenzel, polska wersja imienia: Więcław (ur. 27 września 1271 [1][2] w Pradze, zm. 21 czerwca 1305 tamże) – z dynastii Przemyślidów, książę czeski w latach 1278-1297 (do 1285 regencja), król czeski od 1297, władca ziemi kłodzkiej od 1290, książę krakowski od 1291, sandomierski od 1292, brzesko-kujawski, sieradzko-łęczycki, wielkopolski i pomorski od 1299, król polski od 1300, władca zwierzchni nad księstwami: bytomskim (od 1289), opolskim, cieszyńskim (od 1291), raciborskim (od 1292), sieradzkim, łęczyckim i brzesko-kujawskim (w latach 1292-1299), inowrocławskim, dobrzyńskim (od 1299) oraz wrocławsko-legnickim i świdnicko-jaworskim (od 1301).

Nie jest znana dokładna data śmierci Ryksy. Zmarła między 1 września 1288 a 19 kwietnia 1293, najprawdopodobniej w latach 1289–1292. Błędny jest przekaz Jana Długosza, jakoby żyła w chwili koronacji męża 26 czerwca 1295. Została pochowana w katedrze poznańskiej, gdzie kilka lat później został pochowany jej mąż Przemysł.

Tylon (Tilo) (ur. ?, zm. po 22 maja 1295), bliski współpracownik, notariusz, następnie protonotariusz ostatniego wielkopolskiego Piasta Przemysła II, prepozyt santocki.

Kazimierz Aleksander Mikołaj Jasiński (ur. 12 grudnia 1920 w Jankowicach, zm. 8 sierpnia 1997 w Toruniu) - polski historyk specjalizujący się w historii średniowiecznej i genealog.

Przypisy

A. Świeżawski, Przemysł - król Polski, Warszawa 2006, s. 119.
↑ K. Jasiński, Genealogia Piastów wielkopolskich. Potomstwo Władysława Odonica, 1995, s. 55.
A. Świeżawski, Przemysł - król Polski, Warszawa 2006, s. 120.
↑ O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 432.
K. Jasiński, Genealogia Piastów wielkopolskich. Potomstwo Władysława Odonica, 1995, s. 56.

Bibliografia

Balzer O., Genealogia Piastów, wyd. II, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005, ISBN 83-918497-0-8, s. 430–432.

Jasiński K., Genealogia Piastów wielkopolskich. Potomstwo Władysława Odonica, [w:] Nasi Piastowie, „Kronika Miasta Poznania” 1995, nr 2, s. 55–56.

Świeżawski A., Przemysł - król Polski, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2006, ISBN 83-7181-433-X, s. 119–121.