Rynek Nowego Miasta w Warszawie - Polski Serwis Naukowy

Zygmunt Vogel, Rynek Nowego Miasta z ratuszem (po prawej)

Rynek Nowego Miasta w Warszawie – plac w Warszawie położony pośrodku Nowego Miasta.

Rynek powstał na przełomie XIV i XV wieku jako centralny punkt nowo lokowanego miasta. Początkowo miał kształt prostokąta o wymiarach 140 m na 120 m i ograniczony był od wschodu skarpą warszawską, a od zachodu traktem z Czerska do Zakroczymia. Rynek na początku XVI w. zabudowany był drewnianymi domami, które w większości spłonęły w pożarze w 1544 roku. Od ok. 1497 roku na Rynku istniał drewniany ratusz, zastąpiony następnie murowanym w latach trzydziestych XVIII wieku. Kolejne zniszczenia w zabudowie dokonane zostały podczas okupacji szwedzkiej w latach 1656-1657. Nowe oblicze Rynek zyskał w 2. połowie XVIII w. w czasach stanisławowskich - przed 1800 rokiem większość zabudowy była już murowana. W roku 1818 rozebrano ratusz, ponieważ Warszawa stała się jednym organizmem miejskim. W 2. połowie XIX w. Rynek ostatecznie zmienił swój dawny charakter, ponieważ w 1868 roku przemianowano oficjalnie dwie jego pierzeje na ulice poprzez zabudowę w poprzek północnej części placu: część pierzei zachodniej zaczęła być przedłużeniem ulicy Freta, zaś północna przedłużeniem ulicy Kościelnej.

Zakroczym – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie nowodworskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zakroczym. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. warszawskiego. Leży na prawym brzegu Wisły.

Czersk – wieś w gminie Góra Kalwaria w powiecie piaseczyńskim w województwie mazowieckim. Przez Czersk z Coniewa do Brzumina prowadzi droga wojewódzka nr 739, która łączy wieś z drogą krajową nr 79

W 1944 roku nastąpiło prawie całkowite zniszczenie zabudowy Rynku. Po wojnie szczególny nacisk położono na rekonstrukcję pierzei wschodniej Rynku oraz kamienic pierzei zachodniej, będącej w zasadzie częścią ulicy Freta. Kamienice pierzei południowej i skośnej pierzei północnej są w większości swobodną rekonstrukcją nawiązującą do osiemnastowiecznych form klasycystycznych. Rynek wyróżnia się także zróżnicowaniem poziomów. Na środku Rynku stoi eklektyczna studnia żeliwna z 2. połowy XIX wieku ustawiona tutaj ok. 1957 roku, na której szczycie przedstawiony jest herb Nowego Miasta – panna z jednorożcem.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Nowe Miasto w Warszawie powstało na przełomie XIV i XV w. na północ od Starego Miasta i koncentrowało się wokół nowego rynku. Główną ulicą łączącą obie części Warszawy jest ulica Freta, która zaczyna się za Barbakanem. Przy niej wychowywała się Maria Skłodowska-Curie. Większość zabytków Nowego Miasta została zniszczona podczas II wojny światowej i została odbudowana po wojnie.

Zabudowa

Pierzeja południowa

Rynek Nowego Miasta 1

Rynek Nowego Miasta 3

Rynek Nowego Miasta 5/7 - na podwórzu kamienicy znajduje się dawne Kino "Wars".

Rynek Nowego Miasta 9

Freta 38 - dawna Rynek Nowego Miasta 11.

Pierzeja wschodnia

Rynek Nowego Miasta 2 - górujący nad Rynkiem, barokowy Kościół św. Kazimierza zaprojektowany przez wybitnego architekta Tylmana z Gameren oraz zespół klasztorny sióstr benedyktynek-sakramentek z wzniesionym od strony Rynku barokowym pałacykiem z ok. 1745 roku zaprojektowanym przez architekta Antonio Solariego. Po zniszczeniach II Wojny Światowej kościół odbudowano w latach 1949-1957, a zespół klasztorny w latach 1945-1952.

Rynek Nowego Miasta 4 - kamienica Kajetana Jurkowskiego. Wzniesiona w 1784 roku. Jako jedna z nielicznych na Nowym Mieście przetrwała II Wojnę Światową w stanie w zasadzie nienaruszonym. Restaurowana w latach 1954-1955. Ozdobiona freskami Bohdana Urbanowicza.

Rynek Nowego Miasta 6/8/10

Pierzeja północna

Rynek Nowego Miasta 13/15

Rynek Nowego Miasta 17

Rynek Nowego Miasta 19

Rynek Nowego Miasta 21/23

Rynek Nowego Miasta 25

Rynek Nowego Miasta 27

Pierzeja zachodnia

Freta 29 - kamienica Kubasiewiczów, zwana "Pod Okiem Opatrzności". Powstała ok. 1775 roku, wg projekt wybitnego architekta Jakuba Fontany. Częściowo zburzona w 1944 roku. Odbudowana w latach 1951-1954.

Freta 31 - kamienica Jana Alfonsa Jasińskiego, zwana "Wójtowską" od kamienicy wcześniej znajdującej się w tym miejscu. Wzniesiona w 1821 roku według projektu architekta Fryderyka Alberta Lessla. Odbudowana w latach 1951-1954.

Freta 33

Freta 35 - kamienica Franciszka Salwadora, wzniesiona w połowie XVIII wieku. Odbudowana w latach 1951-1954

Freta 37 - kamienica Adama Kopanki. Wzniesiona w 1778 roku wg projektu wybitnego architekta Szymona Bogumiła Zuga. Odbudowana w latach 1951-1954.

Zobacz też

zespół klasztorny sakramentek w Warszawie

Bibliografia

Karol Mórawski, Wiesław Głębocki: ''Bedeker warszawski: w 400-lecie stołeczności Warszawy. Warszawa: Iskry, 1996. ISBN 83-207-1525-3.

Zygmunt Vogel zw. Ptaszkiem (ur. 15 czerwca 1764 w Wołczynie, zm. 20 kwietnia 1826 w Warszawie) – polski malarz i rysownik, przedstawiciel klasycyzmu, pedagog.

Północna strona Rynku

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Rynek Nowego Miasta w Warszawie

Na mapach: 52°15′10″N 21°00′29″E / 52.25278, 21.00806