Rynek kapitałowy – segment rynku finansowego, na którym dokonywane są emisje średnio- i długoterminowych instrumentów finansowych takich jak akcje i obligacje, przeznaczone na finansowanie inwestycji. Zwyczajowo (ale też w przepisach prawnych wielu krajów), cezurą czasową oddzielającą rynek pieniężny od kapitałowego jest termin zapadalności instrumentu finansowego wynoszący jeden rok.

Podstawowe funkcje rynku kapitałowego:

Podstawową formą rynku kapitałowego jest rynek papierów wartościowych. Towar, którym jest papier wartościowy stwierdzający istnienie określonego prawa majątkowego, może stanowić samodzielny przedmiot obrotu. Lokowanie pieniędzy w papiery wartościowe ma na celu uzyskanie korzyści kapitałowych. Jest jednak inwestycją nietypową – zawiera bowiem elementy ryzyka. Polega ono na wyborze akcji spółki, które w przekonaniu inwestora będą zwyżkować, przynosząc mu przy sprzedaży spodziewane zyski. Ryzykowne może być też określenie horyzontu czasowego wyjścia z inwestycji, a więc momentu planowanej sprzedaży zakupionego wcześniej papieru. Istnieje bowiem ryzyko wystąpienia sytuacji, w której inwestor zmuszony do likwidacji inwestycji przed planowanym terminem odsprzeda akcje nie tylko poniżej szacowanej ceny, ale także poniżej ceny, po której je zakupił.

Prawidłowo rozwinięty rynek kapitałowy jest jednym z niezbędnych atrybutów silnego pod względem gospodarczym państwa. Wynika to przede wszystkim z funkcji, które rynek kapitałowy spełnia w gospodarce, tzn. umożliwia zwiększenie efektywności mobilizacji, wyceny i alokacji kapitału, a co za tym idzie – niższa cena kapitału dla przedsiębiorców, wzrost transparentności obrotu gospodarczego, optymalizacja alokacji oszczędności obywateli w krajowej gospodarce, a także większa innowacyjność gospodarki i możliwość elastycznego reagowania na zmiany. Należy podkreślić, że dobrze działający rynek kapitałowy stanowi nie tylko drożny kanał konwersji oszczędności w inwestycje, ale także sprzyja procesom prywatyzacyjnym, restrukturyzacji, wdrażania innowacji i nowych technologii oraz podnoszenia efektywności przedsiębiorstw. Dostarczając środki od inwestorów, skłonnych do ponoszenia wyższego ryzyka, umożliwia ponadto rozwój podmiotom, które mogą mieć trudności z uzyskaniem kredytu bankowego.

Zaletą rynku kapitałowego w procesach gospodarczych jest umożliwienie większej dywersyfikacji ryzyka i ułatwienie finansowania nowych firm, których podstawową wartością są perspektywy rozwojowe, wiedza i kapitał ludzki. Umożliwiając dalszy rozwój firmom działającym w innowacyjnych branżach, rynek kapitałowy pozwala jednocześnie finansować wydatki na rzecz rozwoju i badań. Funkcjonowanie rynku kapitałowego jako mechanizmu finansowania ma także istotne znaczenie dla jednostek samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorstw użyteczności publicznej. Dotyczy to szczególnie rynku municypalnych papierów dłużnych, istotnego w warunkach ograniczonego dostępu do środków budżetowych oraz wobec konieczności wygospodarowania środków na współfinansowanie działań realizowanych przy wsparciu funduszy unijnych.

Na stan rynku kapitałowego wpływa ogólna sytuacja gospodarcza oraz perspektywy jej rozwoju w kraju i za granicą. Należy podkreślić, że „Strategia rozwoju rynku kapitałowego” nie podejmuje problemów ogólnogospodarczych, a jedynie wskazuje na problemy i działania, które bezpośrednio dotyczą rynku kapitałowego i których rozwiązanie może pomóc jego rozwojowi. Jednak nawet najlepsze rozwiązania i regulacje nie zastąpią dobrej koniunktury na rynku oraz otoczenia makroekonomicznego wtedy, gdy będzie ono zniechęcało inwestorów do podejmowania ryzyka. Poza tym rolę rynku kapitałowego w życiu gospodarczym wyznacza szereg innych czynników, związanych m.in. z przyzwyczajeniami i stanem wiedzy uczestników życia gospodarczego, historycznymi uwarunkowaniami rozwoju gospodarki oraz aktualną strukturą gospodarki, w tym z poziomem oszczędności społeczeństwa.

Instytucje nadzorujące rynek kapitałowy

Pozostałe państwa

Zobacz też

Bibliografia