Rynek krakowski - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 50°03′42″N 19°56′14″E / 50.06167, 19.93722

Widok na rynek od strony ul. Sławkowskiej

Rynek Główny w Krakowie – rynek miejski położony w centrum Krakowa. Jest to najważniejsza przestrzeń publiczna tego miasta, miejsce o wyjątkowym znaczeniu historycznym, kulturowym i społecznym.

Jego historia sięga XIII wieku. Jest największym placem Krakowa, a także, z 4 ha powierzchni, jednym z największych rynków w Europie (w Polsce większy jest Rynek w Olecku o powierzchni przekraczającej 5,5 ha, Rynek w Latowiczu o pow. ok. 4,3 ha, natomiast Rynek w Tarnogrodzie jest tylko marginalnie mniejszy). Rynek Główny ma kształt kwadratu o boku wynoszącym około 200 m.

Ulica św. Anny – ulica na Starym Mieście w Krakowie. Jej najstarsza nazwa brzmiała: ul. Żydowska, gdyż prowadziła z Rynku do dzielnicy żydowskiej. Tu znajdowały się bożnica, cmentarz, a także łaźnia żydowska do czasów, gdy na początku XV w. przeniesiono Żydów w okolice dzisiejszego placu Szczepańskiego. Nazwa ulicy św. Anny utrwaliła się od 1473 r. i wzięła swój początek od tutejszego kościoła św. Anny. Była to ulica uniwersytecka; znajdowały się tu bursy, kolegia, biblioteka. Zachowało się przy niej do dziś wiele zabytkowych budowli.
Ditmar, Dietmar - imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów diot "lud" oraz mari "sławny", mogło oznaczać "człowieka cieszącego się sławą wśród ludu".

Na Rynku Głównym i w jego sąsiedztwie znajdują się ważne zabytki Krakowa, takie jak Kościół Mariacki, Sukiennice, Kościół św. Wojciecha czy Wieża Ratuszowa.

Rynek i jego otoczenie

Osobny artykuł: Kamienice przy Rynku Głównym w Krakowie.

Niemal wszystkie kamienice i pałace wokół Rynku to kilkusetletnie obiekty zabytkowe. Mieszczą się w nich m.in.: Muzeum Historyczne Miasta Krakowa i Międzynarodowe Centrum Kultury oraz renomowane sklepy z ekskluzywnymi towarami. Najbardziej znane restauracje to Wierzynek (nr 15) i Hawełka – Tetmajerowska (nr 34). Inne: Wentzl (nr 19), Redolfi (nr 38) i Pod Słońcem (nr 43). Kawiarnia Vis a Vis pod nr 29 była ulubionym miejscem Piotra Skrzyneckiego, twórcy Piwnicy Pod Baranami. Jego figura w charakterystycznym kapeluszu na głowie przesiaduje nadal w tym lokalu lub też w kawiarnianym ogródku na Rynku.

Ulica Wiślna – jedna z ulic na Starym Mieście w Krakowie. Jej nazwa występowała już w 1311 roku. Prowadziła od Rynku w stronę Wisły. Kończyła się bramą nazywaną Wiślną lub Wodną rozebraną na początku XIX w.
Kościół św. Wojciecha – kościół znajdujący się na Rynku Głównym w Krakowie. Pierwotnie romański, w XVII i XVIII wieku przebudowany w stylu barokowym.

Na Rynku znajdują się:

Kościół św. Wojciecha

Wieża ratuszowa

Sukiennice

Pomnik Adama Mickiewicza

Płyta upamiętniająca wejście Polski do Unii Europejskiej

Płyta upamiętniająca Insurekcję Kościuszkowską

Płyta upamiętniająca Hołd Pruski

Rzeźba Igora Mitoraja

Natomiast wokół Rynku znajdują się:

Kościół Mariacki

szereg zabytkowych kamienic

pomnik Piotra Skrzyneckiego

Osobny artykuł: Nieistniejące Obiekty Krakowskiego Rynku Głównego.

Od czasu powstania placu, jego poziom podniósł się w niektórych miejscach o ponad 5 m (z zewnątrz najłatwiej to zauważyć koło Kościoła św. Wojciecha oraz obok Kościoła Mariackiego; 24 września 2010 otwarto Podziemia Rynku, oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa). Pod Rynkiem znajdują się olbrzymie piwnice, m.in. sławna Piwnica pod Baranami. Mieści się tam także kawiarnia Pod Ratuszem i teatr Maszkaron oraz mini-muzeum archeologiczne w podziemiach kościoła św. Wojciecha.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
Ulica Sienna – jedna z ulic na Starym Mieście w Krakowie. Prowadzi z Rynku Głównego do ul. Westerplatte. Przedłużeniem jest ulica Starowiślna. Nazwa Sienna tłumaczona jako "miejsce sprzedaży siana" występowała w XV w. Wcześniej ulicę nazywano Zwierzęcą – pędzono nią zwierzęta do rzeźni Na Kotłowem, za murami ówczesnego miasta. Następnie była nazywana Szkolną ze względu na pobliską szkołę Panny Marii.

Istnieje podziemne połączenie wieży ratuszowej i sukiennic, a poniżej głównej ich hali znajduje się długa na 100 m i wysoka na 5 m hala średniowieczna. Inna ukryta pod powierzchnią Rynku przestrzeń w okolicach sukiennic to leżące od strony ul. Siennej, tzw. Kramy Bogate (ok. 1200 m²).

W celu podniesienia atrakcyjności, zwiększenia bezpieczeństwa oraz ograniczenia zanieczyszczeń, na Rynku Głównym w Krakowie i w okolicy wprowadzono strefy piesze i strefy pieszo-rowerowe.

Bolesław V Wstydliwy (ur. 21 czerwca 1226 w Starym Korczynie, zm. 7 grudnia 1279) – książę krakowski (od 1243) i sandomierski (od 1232), ostatni przedstawiciel małopolskiej linii Piastów.
Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)