Rynek pieniężny - Polski Serwis Naukowy

Rynek pieniężny – segment rynku finansowego, na którym dokonywane są transakcje, gdzie kupujący i sprzedający realizują interesy rozliczane w formie gotówkowej lub bezgotówkowej o okresie zapadalności do jednego roku. Rynek pieniężny można podzielić na: 1. Rynek międzybankowy depozytów i lokat 2. Rynek zbywalnych papierów wartościowych

Rynek finansowy - miejsce, gdzie dokonuje się transakcji środkami pieniężnymi. Przedmiotem rynku finansowego są walory finansowe występujące w postaci zmaterializowanej lub zdematerializowanej.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Ad. 1 Do instrumentów rynku pieniężnego w Polsce zalicza się przede wszystkim 13 i 52 tygodniowe bony skarbowe, krótkoterminowe papiery dłużne przedsiębiorstw oraz pożyczki i depozyty na międzybankowym rynku pieniężnym o różnym terminie zapadalności od natychmiastowych O/N (na noc) do 1Y (jednoroczne).

Rynek walutowy, to rynek, na którym handluje się walutami (ew. dewizami). Na rynku tym tworzy się kurs walutowy (kurs wymiany), który odzwierciedla stosunek ceny między dwoma walutami. Handel może odbywać się zarówno na rynku kasowym (wymiana jest dokonywana natychmiast) jak i rynku terminowym (wymiana zostanie dokonana w późniejszym, ściśle określonym terminie).

Obligacja – papier wartościowy emitowany w serii, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem obligatariusza i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia. Są to papiery masowego obrotu, występują więc w seriach. W przeciwieństwie do akcji, obligacje nie dają ich posiadaczowi żadnych uprawnień względem emitenta typu współwłasność, dywidenda czy też uczestnictwo w walnych zgromadzeniach. Obligacje reprezentują prawa majątkowe podzielone na określoną liczbę równych jednostek, co oznacza, iż przyznają identyczne uprawnienia.

Przyjmuje się następujące oznaczenia dla międzybankowego rynku pieniężnego w Polsce, na którym notowane są największe dzienne obroty:

WIBOR – Warsaw Interbank Offer Rate

WIBID – Warsaw Interbank Bid Rate

O/N (ang. Overnight) – przez noc

T/N (ang. Tomorrow Next) – z dnia jutrzejszego na pojutrze

S/N (ang. Spot Next) – 2 dni

1W (ang. 1 Week) – 1 tydzień

1M, 3M, 6M, 9M (ang. Months) – miesiące

1Y (ang. 1 Year) – 1 rok

We Frankfurcie nad Menem i Londynie używane są podobne terminy w stosunku do międzybankowego rynku pożyczkowego tyle tylko, że używany jest inny przedrostek, odpowiednio EURIBOR i LIBOR. Na londyńskim rynku pieniężnym kwotowane są pożyczki w czterech podstawowych walutach euro (LIBOR-EUR), funcie szterlingu (LIBOR-GBP), jenie japońskim (LIBOR-JPY) i dolarze amerykańskim (LIBOR-USD).

Bon skarbowy - (ang. treasury security); weksel lub bilet skarbowy (ang. treasury bill), dłużny papier wartościowy Skarbu Państwa na okaziciela o wartości nominalnej 10 tys. PLN z terminami emisji od 1 do 52 tygodni (standardowo 13 i 52). Oprocentowanie bonów ma charakter stały, dyskontowy (dochodem jest różnica pomiędzy ceną zakupu, a wartością nominalną bonu).

Dolar amerykański (oficjalna nazwa – United States dollar, międzynarodowy skrót – USD) – oficjalna waluta Stanów Zjednoczonych, Portoryko, Mikronezji, Marianów Północnych, Palau, Wysp Marshalla, Panamy, Ekwadoru (od 2000), Salwadoru (od 2001), Timoru Wschodniego i Zimbabwe (od 2009). Jeden dolar amerykański dzieli się na sto centów amerykańskich. Często zapisuje się go za pomocą symbolu $.

O/N (ang. overnight) – termin jednodniowy. Bank pożyczający otrzymuje pieniądze w dniu zawarcia transakcji, a zwraca w następnym dniu roboczym. T/N (ang. Tom/next, czyli tomorrow next) – termin jednodniowy, ale pieniądze docierają do banku biorącego depozyt dopiero następnego dnia po transakcji; zwracane są w kolejnym dniu roboczym. S/N (ang. spot/next) – termin jednodniowy, ale bank dający lokatę przekazuje pieniądze dopiero w drugim dniu roboczym po zawarciu transakcji, a zwrotu domaga się następnego dnia roboczego.

WIBID (ang. Warsaw Interbank Bid Rate) - roczna stopa procentowa, jaką płacą banki za środki przyjęte w depozyt od innych banków. Stopa ta, podobnie jak WIBOR, ustalana jest codziennie o godz. 11:00.

Rynek kapitałowy – segment rynku finansowego, na którym dokonywane są emisje średnio- i długoterminowych instrumentów finansowych takich jak akcje i obligacje, przeznaczone na finansowanie inwestycji. Zwyczajowo (ale też w przepisach prawnych wielu krajów), cezurą czasową oddzielającą rynek pieniężny od kapitałowego jest termin zapadalności instrumentu finansowego wynoszący jeden rok.

Wszystkie terminy wymagalności/zapadalności liczone są w dniach roboczych waluty/walut transakcji.

Ad. 2

1)Instrumenty dyskontowe – bony skarbowe, pieniężne, papiery komercyjne oraz certyfikaty depozytowe. Te papiery, których cena sprzedaży na rynku pierwotnym jak i wtórnym po cenie niższej niż nominalnej. Różnica pomiędzy ceną a nominałem to dyskonto

Rewaluacja – to prowadzona na bieżąco kalkulacja dochodowości instrumentu finansowego. Prowadzona jest w oparciu o aktualne ceny rynkowe danego instrumentu. Metody rewaluacji: a) Metoda kosztów alternatywnych – polega na porównaniu zysków zrealizowanych na jednym instrumencie z zyskami jakie by osiągnięto, gdyby ten sam kapitał ulokowano w inny instrument rynku pieniężnego b) Metoda stałej dochodowości – porównuje się dochodowość uzyskaną w okresie posiadania w swoim portfelu (HPR) z dochodowością jaką osiąga się w dniu zakupu do wykupu

2)Papiery kuponowe – certyfikaty depozytowe Certyfikaty depozytowe kuponowe – inaczej odsetkowe, są to krótkoterminowe papiery wartościowe na okaziciela lub imienne stwierdzające fakt zdeponowania w danym banku określonej sumy pieniężnej na określony czas i przy danym oprocentowaniu wkładu Certyfikaty depozytowe możemy podzielić na: a) Certyfikaty dyskontowe b) Certyfikaty kuponowe: o stałym oprocentowaniu i o zmiennym oprocentowaniu

Rynek pieniężny dostarcza kapitału krótkoterminowego na finansowanie działalności bieżącej banków, przedsiębiorstw, innych podmiotów i osób fizycznych. Rynek ten jest mechanizmem zamiany pieniądza bankowego (banków komercyjnych) na pieniądz banku centralnego. Chroni banki przed niewypłacalnością, stanowi rynek rezerw kasowych systemu bankowego i gospodarki finansowej państwa. Jest miejscem spotkania popytu na pieniądz i jego podaży – spotkania podmiotów dysponujących nadmiarem pieniądza i cierpiących na jego niedobór. Pieniądz jest tu towarem posiadającym swoją wewnętrzną wartość.

Zobacz też

rynek kapitałowy

rynek walutowy