Ryszard Danielczyk - Polski Serwis Naukowy

Ryszard Danielczyk

Ks. Ryszard Danielczyk (ur. 7 lutego 1904 w Warszawie, zm. 23 czerwca 1943 w Otwocku) - duchowny ewangelicko-augsburski, redaktor i działacz narodowy na Górnym Śląsku.

Syn Władysława Danielczyka, robotnika i Zuzanny z domu Rabke. W 1932 r. ukończył Wydział Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego i po ordynacji został wikariuszem stołecznej parafii ewangelicko-augsburskiej.

W latach 1933-1935 był administratorem polskich zborów ewangelickich w Grudziądzu i Wąbrzeźnie oraz w Tczewie, gdzie przyczynił się do ożywienia życia religijnego. W 1934 rozpoczął w Grudziądzu wydawanie dwutygodnika Przegląd Ewangelicki, służącego polskim ewangelikom na Pomorzu i w Wielkopolsce.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Parafia Ewangelicko-Augsburska w Grudziądzu należy do diecezji pomorsko-wielkopolskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Została założona w 1931 r. Kościół parafialny znajduje się przy ul. Szkolnej 10, biuro parafialne przy ul. Cmentarnej 3a.

Od marca 1935 r. był prefektem parafii w Rybniku i redaktorem Ewangelika Górnośląskiego, pisma religijno-społecznego wydawanego przez Towarzystwo Polaków Ewangelików na Górnym Śląsku. (do początków 1937 razem z ks. Jerzym Kahané). W 1938 r. został duszpasterzem dla Polaków parafii w Katowicach, gdzie toczyła się wspierana przez wojewodę Michała Grażyńskiego i Tymczasową Radę Kościelną walka o nadanie polskiego oblicza Kościołowi Unijnemu na Górnym Śląsku.

Konzentrationslager Auschwitz, KL Auschwitz (Stammlager), w tym KL Birkenau (Auschwitz II) – zespół niemieckich obozów koncentracyjnych, w tym obozu zagłady na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości istniejący w latach 1940-1945, symbol Holocaustu. Nazwy Auschwitz i Birkenau są niemieckimi odpowiednikami polskich nazw Oświęcim i Brzezinka, stosowanymi po agresji Niemiec na Polskę w 1939 i aneksji tych ziem przez III Rzeszę, gdy Oświęcim znalazł się administracyjnie w rejencji katowickiej (Regierungsbezirk Kattowitz) prowincji Górnego Śląska (Provinz Oberschlesien). W 1940 na tych terenach władze niemieckie utworzyły obóz przeznaczony początkowo do osadzania więźniów politycznych i opozycji, głównie Polaków. Rozbudowywany był potem stopniowo w główne miejsce masowej eksterminacji około miliona Żydów z całej Europy, a także wielu Polaków, Romów, jeńców radzieckich oraz ofiar innych narodowości. Jest to jedyny obóz koncentracyjny znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje tam pod oficjalną nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-45).

Kościoły ewangelicko-unijne - kościoły protestanckie powstałe na mocy unii kościelnych, utworzone z połączenia Kościołów wywodzących się z pokrewnych lub różnych tradycji protestanckich. Najczęściej dotyczy to zjednoczenia Kościoła ewangelicko-augsburskiego (luterańskiego) i Kościoła ewangelicko-reformowanego (kalwińskiego) w jeden Kościół krajowy.

Podczas II wojny światowej został przez okupanta pozbawiony urzędu i - zagrożony aresztowaniem przez gestapo - ukrywał się w Warszawie pod przybranym nazwiskiem Romana Kowalskiego. Został pochowany na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Warszawie. W hitlerowskim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau zginął jego brat Henryk Danielczyk (1909-1942). Po wojnie parafianie z Katowic umieścili na grobie ks. Danielczyka napis podkreślający jego zasługi dla polskiego ewangelicyzmu w regionie.

Otwock (wymowa ?/i) – miasto i gmina w województwie mazowieckim, siedziba powiatu otwockiego, w Dolinie Środkowej Wisły. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego. Otwock wchodzi w skład aglomeracji warszawskiej, a od centrum stolicy oddalony jest o około 28 km.

Wąbrzeźno (niem. Frideck lub Briesen) – miasto i gmina w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie wąbrzeskim. Miasto położone jest pomiędzy trzema jeziorami: Zamkowym, Sicieńskim i Frydek, na Pojezierzu Chełmińskim, w centralnym punkcie historycznej ziemi chełmińskiej, 31 km na południe od Grudziądza i 43 km na północny wschód od Torunia. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa toruńskiego.

Bibliografia

Eugeniusz Szulc, Cmentarz Ewangelicko-Augsburski w Warszawie. Zmarli i ich rodziny, Warszawa, 1989, ISBN 83-06-01606, s. 89-90.

Jerzy Domasłowski, Parafia Ewangelicko-Augsburska św. Jana w Grudziądzu, Poznań, Cogito, 2003, ISBN 83-918467-0-9, s. 22-24, 52-55

Jarosław Kłaczkow,Czasopiśmiennictwo protestanckie w Polsce w latach 1918-1939, Toruń, Dom Wydawniczy Duet, 2003, ISBN 83-918712-7-4, passim

Jarosław Kłaczkow, Protestanckie wydawnictwa prasowe na ziemiach polskich w XIX i pierwszej połowie XX w., Toruń, Wydaw. Adam Marszałek, 2008, ISBN 978-83-7611-020-2

Linki zewnętrzne

życiorys w Gazecie Ewangelickiej