Rząd Bolesława Bieruta - Polski Serwis Naukowy

Rząd Bolesława Bieruta – rząd pod kierownictwem premiera Bolesława Bieruta (dotychczasowego Prezydenta RP i przewodniczącego KC PZPR), desygnowanego na Prezesa Rady Ministrów 20 listopada 1952 r. przez Sejm PRL I kadencji, po ustąpieniu dotychczasowego rządu Józefa Cyrankiewicza. 21 listopada 1952 r. Sejm powołał rząd w składzie zaproponowanym przez Bieruta. W skład Rady Ministrów weszło 39 członków: premier, 8 wicepremierów i 30 ministrów. Cztery ministerstwa pozostały nieobsadzone.

Jan Rustecki (ur. 21 czerwca 1903 w Warszawie, zm. 3 sierpnia 1974 tamże) – działacz komunistyczny, polityk, minister transportu drogowego i lotniczego.

Stanisław Skrzeszewski (ur. 27 kwietnia 1901 w Nowym Sączu, zm. 20 grudnia 1978 w Warszawie) – działacz partyjny, nauczyciel, były minister spraw zagranicznych, były minister oświaty.

W 1954 roku Bierut został odwołany ze stanowiska prezesa Rady Ministrów, a zastąpił go dotychczasowy wicepremier Józef Cyrankiewicz.

Rząd istniał do 20 lutego 1957 r., kiedy premier Cyrankiewicz złożył dymisję gabinetu Sejmowi II kadencji. W składzie Rady Ministrów następowały duże zmiany: spowodowane odwołaniem Bieruta w 1954 r. oraz wydarzeniami Października 1956 r.

Skład rządu

Bolesław Bierut (PZPR) – prezes Rady Ministrów

Józef Cyrankiewicz (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów

Władysław Dworakowski (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów

Tadeusz Gede (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów

Piotr Jaroszewicz (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów

Stefan Jędrychowski (PZPR – wiceprezes Rady Ministrów

Hilary Minc (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów

Zenon Nowak (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów

marszałek Polski Konstanty Rokossowski (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów i minister obrony narodowej

gen. dyw. Stanisław Radkiewicz (PZPR) – minister bezpieczeństwa publicznego

Roman Piotrowski (PZPR) – minister budownictwa miast i osiedli

Czesław Bąbiński (PZPR) – minister budownictwa przemysłowego

Bolesław Jaszczuk (PZPR) – minister energetyki

Tadeusz Dietrich (PZPR) – minister finansów

Feliks Baranowski (PZPR) – minister gospodarki komunalnej

Ryszard Nieszporek (PZPR) – minister górnictwa

Marian Minor (PZPR – minister handlu wewnętrznego

Konstanty Dąbrowski (PZPR) – minister handlu zagranicznego

Kiejstut Żemaitis (PZPR) – minister hutnictwa

Ryszard Strzelecki (PZPR) – minister kolei

gen. dyw. Franciszek Jóźwiak (PZPR) – minister kontroli państwowej

Włodzimierz Sokorski (PZPR) – minister kultury i sztuki

Bolesław Podedworny (ZSL) – minister leśnictwa

Witold Jarosiński (PZPR) – minister oświaty

Hilary Chełchowski (PZPR) – minister państwowych gospodarstw rolnych

prof. Wacław Szymanowski (ZSL) – minister poczt i telegrafów

minister pracy i opieki społecznej – vacat – kierownik ministerstwa Stanisław Zawadzki (PZPR) od 21 listopada 1952

Bolesław Rumiński (PZPR – minister przemysłu chemicznego

Adam Żebrowski (PZPR) – minister przemysłu drobnego i rzemiosła

minister przemysłu drzewnego i papierniczego – vacat – kierownik ministerstwa Jerzy Knapik (PZPR) od 12 lutego 1953

Eugeniusz Stawiński (PZPR) – minister przemysłu lekkiego

Julian Tokarski (PZPR) – minister przemysłu maszynowego

minister przemysłu materiałów budowlanych – vacat – kierownik ministerstwa Jerzy Grzymek (PZPR) od 31 stycznia 1953

minister przemysłu mięsnego i mleczarskiego – vacat – kierownik ministerstwa Czesław Rydalski (PZPR) – od 21 listopada 1952

Mieczysław Hoffman (PZPR) – minister przemysłu rolnego i spożywczego

Jan Dąb-Kocioł (ZSL) – minister rolnictwa

Stanisław Skrzeszewski (PZPR) – minister spraw zagranicznych

prof. Henryk Świątkowski (PZPR) – minister sprawiedliwości

Adam Rapacki (PZPR) – minister szkolnictwa wyższego

Jan Rustecki (PZPR) – minister transportu drogowego i lotniczego

Jerzy Sztachelski (PZPR) – minister zdrowia

Mieczysław Popiel (PZPR) – minister żeglugi

Jakub Berman (PZPR) - podsekretarz stanu w Prezydium Rady Ministrów

Kazimierz Mijal (PZPR) – minister-szef Urzędu Rady Ministrów

Zmiany w rządzie

Osobny artykuł: Kalendarium rządu Bolesława Bieruta.

25 marca 1953 r.:

utworzenie Ministerstwa Skupu.

9 kwietnia 1953 r.:

nominacja – Antoni Mierzwiński (PZPR) – minister skupu.

18 marca 1954 r.:

odwołania: Bolesław Bierut ze stanowiska prezesa Rady Ministrów, Władysław Dworakowski ze stanowiska wicepremiera, Hilary Minc ze stanowiska przewodniczącego PKPG, Bolesław Podedworny ze stanowiska ministra leśnictwa i Jan Dąb-Kocioł ze stanowiska ministra rolnictwa.

mianowania: Józef Cyrankiewicz – prezes Rady Ministrów (dotychczasowy wiceprezes RM), Hilary Minc – I zastępca prezesa Rady Ministrów (dotychczas wiceprezes RM i przewodniczący PKPG); Zenon Nowak – II zastępca prezesa Rady Ministrów (dotąd wiceprezes RM); Jakub Berman (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów; Eugeniusz Szyr (PZPR) – przewodniczący PKPG; Jan Dąb-Kocioł (ZSL) – minister leśnictwa (dot. minister rolnictwa); Edmund Pszczółkowski (PZPR) – minister rolnictwa.

14 maja 1954 r.:

odwołanie – Ryszard Nieszporek ze stanowiska ministra górnictwa.

powołania: Stanisław Łapot (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów; Piotr Jaroszewicz (PZPR) – minister górnictwa.

20 września 1954 r.:

Adam Żebrowski został odwołany ze stanowiska ministra przemysłu drobnego i rzemiosła, a obowiązki kierownika ministerstwa przejął Mikołaj Olszewski (PZPR), dot. Sekretarz stanu.

7 grudnia 1954 r.:

likwidacja Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego oraz utworzenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Komitetu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego przy Radzie Ministrów.

odwołanie Hilarego Chełchowskiego ze stanowiska ministra państwowych gospodarstw rolnych,

powołania: Stanisław Radkiewicz – minister państwowych gospodarstw rolnych (dot. minister bezpieczeństwa publicznego); Władysław Wicha (PZPR) – minister spraw wewnętrznych (dot. podsekretarz stanu w Ministerstwie Kontroli Państwowej); Władysław Dworakowski (PZPR) – przewodniczący Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego.

1 marca 1955 r.:

nominacja: Stefan Pietrusiewicz (PZPR) – minister przemysłu materiałów budowlanych.

11 marca 1955 r.:

przekształcenie Ministerstwa Poczt i Telegrafów w Ministerstwo Łączności.

16 kwietnia 1955 r.:

utworzenie Ministerstwa Przemysłu Motoryzacyjnego; minister – Julian Tokarski dot. minister przemysłu maszynowego.

Franciszek Jóźwiak odwołany z funkcji ministra kontroli państwowej i mianowany wiceprezesem Rady Ministrów.

inne nominacje: Roman Zambrowski (PZPR) – minister kontroli państwowej; Roman Fidelski (PZPR) – minister przemysłu maszynowego.

18 kwietnia 1955 r.:

przekształcenie Ministerstwa Górnictwa w Ministerstwo Górnictwa Węglowego; minister bez zmiany.

1 lutego 1956 r.:

odwołania: Feliks Baranowski ze stanowiska ministra gospodarki komunalnej i Kazimierz Mijal ze stanowiska ministra-szefa Urzędu Rady Ministrów.

powołanie – Kazimierz Mijal – minister gospodarki komunalnej.

23 marca 1956 r.:

odwołanie – Piotr Jaroszewicz z funkcji ministra górnictwa węglowego (dalej był wicepremierem).

powołania: Franciszek Waniołka (PZPR) – minister górnictwa węglowego; Stanisław Zawadzki (PZPR) – minister pracy i opieki społecznej.

30 marca 1956 r.:

odwołania: Edmund Pszczółkowski z funkcji ministra rolnictwa i Dworakowski z funkcji przew. Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego.

powołania: Antoni Kuligowski (PZPR) – minister rolnictwa; Edmund Pszczółkowski – przewodniczący Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego.

19 kwietnia 1956 r.:

Stanisław Radkiewicz odwołany ze stanowiska ministra państwowych gospodarstw rolnych i powołany Mieczysław Moczar (PZPR); Włodzimierz Sokorski odwołany ze stanowiska ministra kultury i sztuki, a zastąpił go Karol Kuryluk (PZPR).

21 kwietnia 1956 r.:

Henryk Świątkowski odwołany ze stanowiska ministra sprawiedliwości.

27 kwietnia 1956 r.:

odwołania: Adam Rapacki ze stanowiska ministra szkolnictwa wyższego i Stanisław Skrzeszewski ze stanowiska ministra spraw zagranicznych.

powołania: Adam Rapacki (PZPR) – minister spraw zagranicznych; Zofia Wasilkowska (PZPR) – minister sprawiedliwości; prof. Stefan Żółkiewski – minister szkolnictwa wyższego.

4 maja 1956 r.:

na stanowisku wiceprezesa Rady Ministrów Bermana zastąpił minister przemysłu lekkiego Eugeniusz Stawiński.

13 czerwca 1956 r.:

prof. Wacław Szymanowski odwołany ze stanowiska ministra łączności a zastąpił go Jan Rabanowski (SD).

5 lipca 1956 r.:

połączenie urzędu ministra budownictwa przemysłowego oraz ministra budownictwa miast i osiedli w urząd ministra budownictwa.

7 lipca 1956 r.:

odwołania: Roman Fidelski ze stanowiska ministra przemysłu maszynowego; Bolesław Jaszczuk ze stanowiska ministra energetyki i Julian Tokarski ze stanowiska ministra przemysłu motoryzacyjnego.

powołania: Bolesław Jaszczuk – minister przemysłu maszynowego; Eugeniusz Zadrzyński (PZPR) – tymczasowy kierownik Ministerstwa Energetyki.

11 lipca 1956 r.:

połączenie urzędu ministra przemysłu rolnego i spożywczego z urzędem ministra przemysłu mięsnego i mleczarskiego w urząd ministra przemysłu spożywczego; połączenie urzędu ministra leśnictwa z urzędem ministra przemysłu drzewnego i papierniczego w urząd ministra leśnictwa i przemysłu drzewnego.

odwołania: Eugeniusza Szyra ze stanowiska przew. PKPG, Czesława Bąbińskiego ze stanowiska ministra budownictwa przemysłowego oraz Romana Piotrowskiego z funkcji ministra miast i osiedli.

powołania: Stefan Jędrychowski (PZPR) – przewodniczący PKPG; Eugeniusz Szyr (PZPR) – minister budownictwa.

13 lipca 1956 r.:

powołanie – Zygmunt Moskwa (SD) – minister przemysłu drobnego i rzemiosła.

16 lipca 1956 r.:

powołania: Jan Dąb-Kocioł (ZSL) – minister leśnictwa i przemysłu drzewnego; Mieczysław Hoffman (PZPR) – minister przemysłu spożywczego.

4 sierpnia 1956 r.:

Witold Jarosiński odwołany ze stanowiska ministra oświaty.

11 września 1956 r.:

powołanie – Feliks Baranowski (PZPR) – minister oświaty.

10 października 1956 r.:

Hilary Minc odwołany ze stanowiska I zastępcy prezesa Rady Ministrów.

24 października 1956 r.:

odwołania: Zenon Nowak, Tadeusz Gede, Stefan Jędrychowski, Franciszek Jóźwiak, Stanisław Łapot, Eugeniusz Stawiński, Roman Zambrowski.

powołania: Zenon Nowak – wiceprezes Rady Ministrów; prof. Stefan Ignar (ZSL) – wiceprezes Rady Ministrów; gen. bryg. Jan Górecki (PZPR) – kierownik Ministerstwa Kontroli Państwowej.

13 listopada 1956 r.:

odwołania: Konstanty Rokossowski, Feliks Baranowski, Mieczysław Popiel, Jerzy Sztachelski, Eugeniusz Szyr.

powołania: gen. dyw. Marian Spychalski (PZPR) – minister obrony narodowej; Władysław Bieńkowski (PZPR) – minister oświaty; prof. Rajmund Barański (bezp.) – minister zdrowia; prof. Stanisław Darski (bezp.) – minister żeglugi; Jerzy Sztachelski (PZPR) – minister bez teki, pełnomocnik rządu do spraw stosunków z Kościołem; Władysław Kopeć (PZPR) – kierownik Ministerstwa Budownictwa.

15 listopada 1956 r.;

zniesienie Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i utworzenie Komisji Planowania przy Radzie Ministrów.

9 grudnia 1956 r.:

Minister handlu zagranicznego Konstanty Dąbrowski został zastąpiony prof. Witoldem Trąmpczyńskim (PZPR).

31 grudnia 1956 r.:

Stefan Jędrychowski mianowany przewodniczącym Komisji Planowania (dot. przewodniczący PKPG).

10 stycznia 1957 r.:

Minister rolnictwa Antoni Kuligowski został zastąpiony przez Edwarda Ochaba (PZPR).

Franciszek Waniołka (ur. 2 września 1912, zm. 16 kwietnia 1971) – inżynier, polityk PZPR, poseł I, II, III, IV i V kadencji Sejmu PRL. Od 23 marca 1956 do 22 marca 1957 minister górnictwa węglowego i jednocześnie od 27 lutego 1957 do 22 marca 1957 był również ministrem energetyki w rządach Józefa Cyrankiewicza. Od 22 marca 1957 do 27 lipca 1959 był ministrem gospodarki i energetyki, a następnie – do 28 lipca 1962 – był ministrem przemysłu ciężkiego, a od 28 lipca 1962 do 22 grudnia 1968 był wicepremierem w rządach Józefa Cyrankiewicza.

Powstanie węgierskie 1956, nazywane jest dziś rewolucją 1956 (węg.: 1956-os forradalom).[4] Powstanie wybuchło 23 października 1956 i trwało do 10 listopada 1956, kiedy to zostało ostatecznie stłumione przez zbrojną interwencję Armii Radzieckiej. Było ono próbą narodu węgierskiego zdobycia wolności i uwolnienia się spod sowieckiej dominacji.