Rząd Symeona Sakskoburggotskiego - Polski Serwis Naukowy

Rząd Symeona Sakskoburggotskiego (Symeona II) – gabinet pod kierownictwem Symeona Sakskoburggotskiego, powołany i zaprzysiężony 24 lipca 2001 przez Prezydenta Bułgarii Petyra Stojanowa.

W skład gabinetu wchodziły dwie partie, które uzyskały odpowiednio najlepszy i najgorszy wyniki w wyborach parlamentarnych w 2001: liberalny Narodowy Ruch Symeona Drugiego (43%) oraz reprezentujący bułgarskich Turków Ruch na rzecz Praw i Wolności (5%). Rząd Symeona, ostatniego cara Bułgarii, dysponował 141 głosami w Zgromadzeniu Narodowym (z 240). Był pierwszym gabinetem w Europie Wschodniej, na którego czele stanął były monarcha, obalony przez reżim komunistyczny.

Irak, Republika Iraku (arab. العراق, Al-Irak; جمهورية العراق, Dżumhurijjat al-Irak) – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie, leżące nad Zatoką Perską.
Unia Europejska (oficjalny skrót w Polsce: UE) – powstały . W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi.

Ponadto był drugim w historii istnienia Republiki Bułgarskiej, który przetrwał pełną kadencję, a Symeon - drugim (po Iwanie Kostowie) premierem sprawującym swe obowiązki przez cztery lata.

16 lipca 2005 roku, dwa miesiące po wyborach parlamentarnych, wygranych przez Bułgarską Partię Socjalistyczną, Sakskoburggotski podał swój rząd do dymisji. Jednak Narodowy Ruch Symeona Drugiego, mimo przegranego głosowania, pozostał u władzy, ponieważ zawiązał koalicję z partią zwycięską.

Powstanie Narodowego Ruchu Symeona II

Rządzący od 1997 roku gabinet kierowany przez Iwana Kostowa od początku swojej działalności gwałtownie tracił na popularności. Pomimo dobrych wyników w gospodarce (w 2000 roku Bułgaria zanotowała pierwszy od lat wzrost gospodarczy, o 5%) oraz aktywności w polityce zagranicznej, rząd odczuwał skutki wielkich reform (m.in. reformy administracyjnej), które zmusiły do wielu wyrzeczeń zwykłych obywateli i - w tamtym okresie - w żadnej widoczny sposób nie przełożyły się na poprawę ich sytuacji materialnej. Na spadek poparcia dla rządu wpływ miały także skandale korupcyjne, w które zamieszani byli członkowie Związku Sił Demokratycznych, oraz wizerunek samego premiera, który w mediach zwykle przedstawiany był jako "chłodny", "nieprzystępny" i "samolubny". Kostowowi nie pomogła nawet tzw. wielka reorganizacja w grudniu 1999 roku, kiedy z pierwszego składu gabinetu zostało tylko czterech ministrów.

Komunizm (. Komunizm oparty był na idei walki klas, mającej doprowadzić do osiągnięcia sprawiedliwości społecznej poprzez stworzenie społeczeństwa pozbawionego wewnętrznych podziałów ekonomicznych (bezklasowego) i etnicznych (bezpaństwowego), w którym wszystkie środki produkcji znajdą się w posiadaniu wspólnot. Ważnymi elementami ideologii komunizmu było promowanie internacjonalizmu i ateizmu, ponieważ komuniści uważali, że wszyscy ludzie są równi bez względu na narodowość, rasę czy religię, a podziały te uważają za szkodliwe i prowadzące do konfliktów.
Prokuratura – urząd państwowy powołany do stania na straży praworządności. Zazwyczaj swój cel prokuratura realizuje poprzez zaskarżanie do sądów decyzji niezgodnych z prawem, ściganie przestępstw, pomoc prawną społeczeństwu oraz branie udziału w procesie legislacyjnym jako czynnik opiniodawczy.

Kiedy w kwietniu 2001 roku, czyli na trzy miesięcy przed zaplanowanymi wyborami do Zgromadzenia Narodowego, ostatni car Bułgarii 64-letni Symeon II ogłosił, że stanie na czele nowej partii Narodowy Ruch Symeon Drugi (chociaż sam nie wystartuje w wyborach), z miejsca nieistniejące jeszcze ugrupowanie otrzymało 35% poparcia w sondażach. Eksperci tłumaczyli nagłą fascynację byłym carem tym, że Symeon jako człowiek zupełnie nowy w bułgarskiej polityce (przebywał w kraju od 1996 roku, ale dotąd nie angażował się w sprawy państwowe) i posiadający duże obycie międzynarodowe, wywołuje największe nadzieje na realne zmiany; tym bardziej, że na początek XXI wieku przypadł kryzys dominujących do tej pory sił politycznych - na Związku Sił Demokratycznych, jak na niemal każdej partii rządzącej, kumulowało się społeczne niezadowolenie, zaś Bułgarska Partia Socjalistyczna ciągle nie była w stanie odzyskać zaufania wyborców po klęsce swoich rządów w 1997 roku, kiedy to gabinet Żana Widenowa doprowadził Bułgarię na skraj katastrofy gospodarczej. Oba ugrupowania w przedwyborczych sondażach mogły liczyć na 10-15% poparcia. Niektórzy nawet sugerowali, że sympatia dla Symeona spowodowana jest wyłącznie chęcią wyeliminowania z życia publicznego skompromitowanych elit politycznych, a nie wiarą w jego program, czy ideologię.

Wojska chemiczne - jeden z rodzajów wojsk, przeznaczony do wykonywania specjalistycznych zadań podczas prowadzenia działań bojowych (wojny) jak i w różnych sytuacjach kryzysowych, np. podczas katastrof.
Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) – świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej (jako pracownicy, przedsiębiorcy, rolnicy i in.) albo utraciły ją w znacznym stopniu oraz nie dysponują innymi źródłami dochodu gwarantującymi możliwość utrzymania się. Podstawową cechą świadczenia emerytalnego jest brak jego ekwiwalentności w stosunku do wartości składek z tytułu ubezpieczenia społecznego płaconych przez czas aktywności zawodowej.

Symeon II został wysłany na przymusową emigrację przez komunistów w 1946 roku. Mieszkał w Egipcie, Hiszpanii, gdzie poznał swoją żonę Margaritę, oraz w Stanach Zjednoczonych. Komentatorzy analizujący fenomen Symeona podkreślali, że duże poparcie dla jego partii mogło być spowodowane szacunkiem dla niego samego, jako ofiary systemu, oraz rodziny, z której się wywodzi; jego ojciec, bardzo popularny car Borys III umarł w niewyjaśnionych okolicznościach w 1943 roku, ciotka Mafałda zginęła w obozie nazistowskim, zaś wuj Kirył został zamordowany przez komunistów. Sam car podtrzymywał wśród swoich dzieci, które otrzymały bułgarskie imiona, pamięć o przodkach i kraju, z którego się wywodzą.

Konstytucja Bułgarii została uchwalona 12 lipca 1991 r. i określała generalne zasady systemu politycznego współczesnej Bułgarii. Twórcom ustawy zasadniczej, jak głosi preambuła, przyświecała idea poszanowania „wartości ogólnoludzkich: wolności, pokoju, humanizmu, równości, sprawiedliwości i tolerancji[…]” a także praw jednostki i ochrona jedności narodowej i państwowej Bułgarii. Celem konstytucji jest „[…] stworzenie państwa demokratycznego, prawnego i socjalnego […]”.
Tarik Aziz, arab. طارق عزيز, pierwotnie Michael Yuhanna (ur. 1936 w Mosulu), polityk iracki, dyplomata, wicepremier w obalonym (wiosną 2003, w wyniku inwazji wojsk USA i sojuszników) rządzie Iraku; bliski współpracownik Saddama Husajna.

Jeszcze przed założeniem NRSD Symeon ogłosił, że będzie startował w wyborach prezydenckich w 2002 roku, jednak okazało się, że jako obywatel hiszpański, nie może zostać zarejestrowany wśród kandydatów na najwyższy urząd w państwie.

Przed wyborami miało miejsce coś w rodzaju narodowej mobilizacji, szczególnie o wysoką frekwencję próbowali zadbać młodzi działacze NRSD. I rzeczywiście, 17 czerwca 2001 roku do urn przyszło 67% obywateli Bułgarii. Narodowy Ruch otrzymał 43% głosów i wyprzedził drugi ZSD o 24 punkty procentowe. Do Zgromadzenia oprócz tych dwu ugrupowań weszła także Bułgarska Partia Socjalistyczna (17%) oraz Ruch na rzecz Praw i Wolności (5%). Na partię Symeona II głosowało prawie 2 miliony mieszkańców Bułgarii, w większości młodzi z dużych miast.

Zgromadzenie Narodowe (bułg. Народно събрание, czyli Narodno sybranie) - jest od 1879 roku najwyższym organem władzy ustawodawczej w Bułgarii.
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Opozycja krytykowała zwycięzców za program, oparty - jej zdaniem - jedynie na hasłach moralnej odnowy, a nie na propozycjach reform administracyjno-gospodarczych, oraz wyrażała obawę, że nowy premier będzie próbował przywrócić w kraju monarchię. Zresztą do ostatniej chwili nie było pewnym, że to Symeon zostanie szefem rządu; były car nie startował w wyborach do parlamentu i przez długi czas publicznie bronił się przed wzięciem na siebie odpowiedzialności za sformowanie gabinetu.

Bank Światowy (ang.: World Bank) rozpoczął działalność jako efekt postanowień konferencji w Bretton Woods z lipca 1944 roku. Główną przesłanką dla jego stworzenia była przede wszystkim chęć odbudowy zniszczonych II wojną światową krajów Europy i Japonii. Istotnym celem statutowym było również wsparcie dla rozwijających się krajów Azji, Ameryki Łacińskiej i Afryki. Obecnie zrzesza on 186 krajów członkowskich. Siedzibą Banku Światowego jest Waszyngton.
Moda – w potocznym rozumieniu oznacza potrzebę naśladowania innych, aby się identyfikować z nimi, ta psychiczna potrzeba najdobitniej jest widoczna w ubiorze. Moda występuje także w innych dziedzinach życia społecznego. Wiąże się z pojęciem stylu, ale nie jest jego synonimem podobnie jak pojęcie elegancji. Może być modny ubiór, wygląd, sposób zachowania, lecz także styl muzyczny, styl artystyczny, światopogląd czy pewien sposób postępowania, czyli ogólnie rzecz biorąc styl życia, który jest popularny w jakimś czasie w jakimś środowisku. W węższym znaczeniu słowo moda odnosi się do projektowania ubioru. Moda zawsze posiada swoją awangardę, czyli grupę, która pierwsza inicjuje naśladownictwo czegoś, najczęściej form ubioru. Natomiast styl w modzie jest związany z indywidualnym, przystosowanym do potrzeb psychicznych określonego użytkownika sposobem wyrażania siebie poprzez formę ubioru.

Z list Narodowego Ruchu do Zgromadzenia Narodowego dostało się wielu nauczycieli akademickich z tytułem profesora (głównie prawników) oraz więcej niż dotychczas - kobiet, które stanowiły 1/3 klubu.

Skład rządu: kontrowersje

Symeon, który nie miał swojego zaplecza politycznego, na listach własnej partii wystawił z jednej strony ludzi świetnie wykształconych, ale bez doświadczenia politycznego (menedżerowie i prawnicy), z drugiej zaś postaci znane z programów telewizyjnych i wybiegów mody. Najważniejsze stanowiska w Zgromadzeniu Narodowym i w rządzie otrzymali jednak przedstawiciele tej pierwszej grupy - trzydziestokilkuletni absolwenci prestiżowych uczelni zagranicznych, którzy zostali szefami resortów gospodarczych, oraz doświadczeni, czasem z komunistyczną przeszłością, profesorowie prawa, zazwyczaj pracujący na Uniwersytecie im. Klemensa Ochrydy. W mediach pojawiło się określenie rządu jako "kombinacji starych prawników i yuppies".

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.
Wybory parlamentarne odbyły się na terenie Bułgarii 25 czerwca 2005 roku. Bułgarzy wybrali 240 deputowanych do bułgarskiego parlamentu. Uprawnionych do oddania głosu było 6,7 mln osób. 22 partie polityczne stanęło do rywalizacji, łącznie wystawiły one 6666 kandydatów na deputowanych.

Największe kontrowersje wzbudziła obsada stanowisk ministra spraw zagranicznych i ministra obrony. Szefem dyplomacji został matematyk i znany działacz ekologiczny Solomon Pasi, zaś wojskiem pokierować miał Nikołaj Swinarow, drugi w historii Republiki Bułgarskiej prawnik na tym stanowisku.

Młodzi ministrowie pojawili się w resortach gospodarczych: 31-letni Nikołaj Wasilew, absolwent uczelni w Stanach Zjednoczonych, Japonii i na Węgrzech, został wicepremierem i ministrem gospodarki; cztery lata starszy Milen Wełczew (uniwersytet w Sofii, Rochester i MIT w Cambridge) objął tekę ministra finansów, zaś Płamen Petrow (35 lat, uniwersytet w Sofii i trzy w USA) - ministra transportu i komunikacji.

Związek Sił Demokratycznych (bułg. Съюз на демократичните сили, ZSD lub SDS) - bułgarska partia polityczna utworzona 7 grudnia 1989 jako koalicja kilkunastu organizacji pozarządowych i partii politycznych odradzających się po upadku systemu demokracji ludowej. Podstawowym celem ZSD było doprowadzenie do przemian ustrojowych i wprowadzenie demokracji w Bułgarii. Partia należy do Europejskiej Partii Ludowej.
Petyr Stefanow Stojanow (bułg. Петър Стефанов Стоянов; ur. 25 maja 1952 w Płowdiwie) – bułgarski prawnik i polityk, deputowany do Zgromadzenia Narodowego 37. (1995–1997) i 40. kadencji (2005–2007), prezydent Republiki Bułgarskiej (1997–2002), przewodniczący Związku Sił Demokratycznych (2005–2007).

Do grupy doświadczonych profesorów prawa zaliczali się Georgi Petkanow, minister spraw wewnętrznych, do 1990 roku członek Bułgarskiej Partii Komunistycznej; Przewodniczący Zgromadzenia Narodowego Ognian Gerdżikow oraz przewodniczący klubu parlamentarnego NRSD, późniejszy wicepremier-koordynator ds. integracji europejskiej, Płamen Panajotow. Tytułem profesora mogli poszczycić się również minister edukacji Władimir Atanasow (bułgarystyka) oraz minister kultury Bożidar Abraszew, były dziekan Akademii Muzycznej.

Georgi Petrow Petkanow (bułg. Георги Петканов, ur. 1 listopada 1947 w Smolanie), bułgarski prawnik, pedagog i polityk, jest ekspertem prawa finansowego i podatkowego; do 1989 roku należał do Bułgarskiej Partii Komunistycznej, a w 2001 roku związał się z liberalnym Narodowym Ruchem Symeona Drugiego, z którego ramienia był deputowanym na Zgromadzenie Narodowe 39. i 40. kadencji (2001-2005 i od 2005), a także ministrem spraw wewnętrznych w rządzie Symeona Sakskoburggotskiego (2001-2005) i ministrem sprawiedliwości w gabinecie Sergieja Staniszewa (2005-2007).
Dyplomacja – negocjowanie umów między państwami, w celu zawarcia korzystnych umów handlowych oraz pozyskania wsparcia wojskowego dla reprezentowanego kraju. Dyplomacja wiąże się też z rozwiązywaniem w pokojowy sposób problemów między państwami. Dwa tysiące lat temu wielki rzymski prawnik i filozof, Cyceron powiedział: „Istnieją dwa sposoby rozstrzygania sporów: jeden przy pomocy argumentów, drugi przy użyciu siły; a ponieważ pierwszy z nich jest właściwy człowiekowi, a drugi dzikim zwierzętom, należy uciec się do drugiego sposobu tylko wówczas, gdy nie możemy użyć pierwszego”. Inaczej mówiąc, siła argumentów, a nie argument siły – oto kwintesencja dyplomacji.

Skład rządu

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)