Rzęsistkowica - Polski Serwis Naukowy

Rzęsistki pochwowe

Rzęsistkowica (trychomonadoza łac. trichomonadosis, ang. trichomoniasis) – choroba pasożytnicza dróg moczowo-płciowych człowieka i zwierząt wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Trichomonas (rzęsistki), przenoszona głównie drogą płciową.

Charakterystyka pasożyta i cykl życiowy

Cykl życiowy rzęsistka.

Osobny artykuł: Rzęsistek pochwowy.

Rzęsistkowica u ludzi

Źródło infekcji to chory partner seksualny, lecz możliwe jest też zarażenie przez używanie wspólnie przedmiotów higieny osobistej, bielizny. Rzęsistkowica częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn.

Wydawnictwo Lekarskie PZWL - polskie wydawnictwo istniejące od 1945 roku wydające literaturę fachową dla pracowników opieki zdrowotnej, podręczniki szkolne i akademickie, a także publikacje popularnonaukowe. Do 1993 roku państwowe wydawnictwo istniało pod nazwą Państwowe Zakłady Wydawnictw Lekarskich (PZWL). W 1998 nastąpiła prywatyzacja. Aktualnie stanowi część grupy wydawniczej PWN.

Gruczoł krokowy, stercz[potrzebne źródło] (łac. prostata) - nieparzysty narząd mięśniowo-gruczołowy. Jest częścią składową męskiego układu płciowego. Składa się z dwóch płatów: lewego i prawego, połączonych węziną. Niestale występuje płat środkowy. Kształt prostaty jest porównywany do kształtu kasztana jadalnego (spłaszczony stożek). Gruczoł sterczowy jest otoczony mocną torebką z mięśni gładkich, kurczą się one podczas wytrysku.

Miejsce bytowania rzęsistka to pochwa, cewka moczowa, a u mężczyzn także gruczoł krokowy.

Objawy i przebieg

pieczenie, ból w cewce moczowej

pojawianie się cuchnących, pienistych, żółto-zielonkawych upławów

częstomocz

dyzuria

schorzenie może czasem przebiegać bez objawów lub ze skąpymi objawami

Leczenie

Metronidazol i inne pochodne imidazolu (tynidazol, ornidazol) są lekami z wyboru.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Gołębiowate (gołębie właściwe, łac. Columbidae) – rodzina ptaków z rzędu gołębiowych (Columbiformes). Obejmuje w większości gatunki związane z drzewami, lecz występują również związane ze skałami i naziemne, zamieszkujące cały świat poza okolicami okołobiegunowymi.

Ważne jest, aby leczenie obejmowało partnerów seksualnych osoby chorej, a także zachowanie odpowiedniej higieny osobistej.

Rzęsistkowica u zwierząt

Rzęsistkowica bydła

Czynnikiem wywołującym trychomonadozę bydła jest rzęsistek bydlęcy (Trichomonas foetus). Naturalnym żywicielem tego pasożyta jest bydło. U krów naturalnym miejscem bytowania rzęsistka jest macica, w pochwie występują tylko po kryciu. Objawia się problemami z zapłodnieniem oraz poronieniem płodu pomiędzy szóstym i dwunastym tygodniem ciąży. U buhajów głównie osiedlają się w fałdzie błony śluzowej napletka, żołędzi i prącia. Pasożyt został opanowany po masowym wprowadzeniu sztucznego zapłodnienia u bydła domowego. Jako, że w Polsce stosuje się ten zabieg powszechnie, szkodliwość rzęsistka znacznie zmalała.

Protisty (Protista) - jedno z pięciu królestw wyróżnianych w ostatnich, hierarchicznych systemach klasyfikacji organizmów (np. w podziałach Whittakera i Margulis oraz Cavaliera-Smitha). Obejmuje wszystkie jądrowce, które pozostały po wyłączeniu organizmów zaliczonych do monofiletycznych kladów zwierząt, roślin i grzybów. Zgodnie z aktualną wiedzą należy tu zbiór taksonów o bardzo różnych powiązaniach filogenetycznych - cała grupa ma charakter parafiletyczny (sztuczny). Nie istnieje żadna zaawansowana ewolucyjnie cecha, która wyróżniałaby protisty od pozostałych eukariotów. Większość protistów to jednokomórkowce, zdarzają się też wielokomórkowce, a nawet organizmy zbliżone do tkankowego poziomu organizacji. Protisty można podzielić na podstawie sposobu odżywiania na samożywne i cudzożywne. Rozmnażają się przez podział komórki, czasem jednak spotyka się też rozród płciowy. Wielokomórkowce rozmnażają się za pomocą zarodników (zoospory). Protisty mają różne "układy lokomocyjne" i poruszają się za pomocą pełzania, ruchów rzęsek i wici, ruchów błonki falującej.

Trichomonas gallinae należy do królestwa protista, wywołuje u gołębi, kur i indyków trychomonadozę górnych odcinków przewodu pokarmowego gołębi i kurowatych. Pierwotniak gruszkowatego kształtu. Długości 6 do 19 µm, szerokości 3 do 8,5 µm. Posiada 4 wici skierowane ku przodowi, jedna wić skierowana ku tyłowi.

Rzęsistkowica świń

Trychomonadozę świń wywołuje rzęsistek świński (Trichomonas suis). Rzęsistkowica gołębi i kurowatych

Wywołuje ją Trichomonas gallinae i Trichomonas gallinarum. Choroba występuje u gołębi, indyków i kur. Zarażenie tym pasożytem następuje przez zanieczyszczony pokarm i wodę. Najbardziej wrażliwe są młode ptaki. W obrazie klinicznym choroba przypomina histomonadozę. Jako pierwszy objaw występuje biegunka. Odchody są pieniste. Ptaki tracą apetyt, stają się senne. Śmierć następuje w ciągu 5 do 9 dni od zachorowania. W obrazie sekcyjnym stwierdza się rozdęcie jelit ślepych. W przewodzie pokarmowym występuje pienista jasnożółta treść pokarmowa. Błona śluzowa przewodu pokarmowego wykazuje zmiany nieżytowe lub dyfteroidalno-wrzodziejące.

Pochwa (łac. vagina) to u ssaków mięśniowo-błoniasty, silnie rozciągliwy i elastyczny przewód, stanowiący połączenie między macicą, a przedsionkiem pochwy. Jest końcowym odcinkiem dróg rodnych u kobiet i samic ssaków; przedłużenie macicy; u dziewiczych kobiet i niektórych samic ujście pochwy osłania błona dziewicza. Najwęższa w swojej dolnej części stopniowo się rozszerza. Pochwa stanowi miejsce wprowadzenia nasienia, obejmując prącie w czasie kopulacji oraz drogę, którą wydostaje się płód podczas porodu, a także drogę odpływu krwi menstruacyjnej. Powstaje z połączenia części dystalnych przewodów przyśródnerczowych (przewodów Müllera). Jest narządem kopulacyjnym, umożliwiającym wprowadzenie nasienia do dróg rodnych kobiety.

Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.

Osobny artykuł: Trychomonadoza gołębi.

Bibliografia

Inwazje i choroby pasożytnicze. W: Zbigniew Pawłowski: Choroby zakaźne i pasożytnicze. Zdzisław Dziubek (red.). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 456-457. ISBN 83-200-2748-9.

Linki zewnętrzne

Trichomoniasis. CDC Division of Parasitic Diseases. [dostęp 13 października 2007].

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Częstomocz (polakisuria) – objaw chorobowy, polegający na częstym oddawaniu moczu, zwykle małymi porcjami. Może być jednym z objawów zakażeń układu moczowego (np. rzęsistkowicy), łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. W przypadkach raka gruczołu krokowego często występuje częstomocz całodobowy z większym nasileniem w godzinach nocnych. Częstomocz może wystąpić również w przypadku chorób pęcherza moczowego przebiegających z jego zapaleniem lub zmniejszeniem objętości, na przykład wskutek ucisku z zewnątrz, wskutek rozwijającej się ciąży lub guzów w obrębie miednicy mniejszej. W diagnostyce konieczne zwykle jest wykonanie badań wykluczających zakażenie dróg moczowych (leukocyturia, ropomocz, posiew moczu), cystografia i badanie urodynamiczne.

Pochwa (łac. vagina) – odcinek żeńskich dróg rodnych. Jest przewodem mięśniowo-błoniastym, silnie rozciągliwym i elastycznym, długości 5 cm do 14 cm (zazwyczaj 6 cm do 8 cm), stanowiącym połączenie między macicą a przedsionkiem pochwy, będącym częścią sromu (pudendum feminum). Najwęższa w swojej dolnej części stopniowo się rozszerza. W części środkowej ma około 2 cm do 3 cm szerokości. Pochwa stanowi miejsce wprowadzenia nasienia, obejmując prącie w czasie kopulacji oraz drogę, którą wydostaje się płód podczas porodu, a także drogę odpływu krwi menstruacyjnej. W czasie rozwoju płodowego powstaje z połączenia części dystalnych przewodów przyśródnerczowych (przewodów Müllera).