Rzecznik Praw Dziecka - Polski Serwis Naukowy

Rzecznik Praw Dziecka – konstytucyjny jednoosobowy organ władzy państwowej ustanowiony artykułem 72 ust. 4 Konstytucji RP z 1997 roku, po raz pierwszy powołany w 2000 roku.

Rzecznik stoi na straży praw dziecka określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Konwencji o Prawach Dziecka i innych przepisach prawa, z poszanowaniem odpowiedzialności, praw i obowiązków rodziców. Kieruje się dobrem dziecka oraz bierze pod uwagę, że naturalnym środowiskiem jego rozwoju jest rodzina.

Dziennik Ustaw (skrót: Dz. U.uwaga do skrótu), pełna nazwa: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej — to najważniejszy polski dziennik urzędowy. Jest to jedyne oficjalne źródło poznania powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej. Wydawanie Dziennika Ustaw jest wyłączną kompetencją Prezesa Rady Ministrów, który zajmuje się tym przy pomocy redakcji znajdującej się w Rządowym Centrum Legislacji.

Marek Henryk Michalak (ur. 27 lipca 1971 w Świdnicy) – pedagog specjalny, działacz społeczny, Kanclerz Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu, Rzecznik Praw Dziecka od 25 lipca 2008.

Kadencja

Rzecznik powoływany jest uchwałą Sejmu, która podlega zatwierdzeniu przez Senatu. Kandydata może zgłosić Marszałek Sejmu, Marszałek Senatu, co najmniej 35 posłów lub co najmniej 15 senatorów. Kadencja trwa 5 lat. Rzecznik obejmuje urząd w dniu złożenia ślubowania przed Sejmem, a kadencja wygasa w razie jego śmierci lub odwołania w wypadkach przewidzianych w ustawie. Ta sama osoba nie może być Rzecznikiem dłużej niż przez dwie kolejne kadencje.

Marszałek Sejmu w Polsce jest posłem i najwyższym przedstawicielem izby niższej (Sejmu) polskiego parlamentu, stoi na straży praw i godności Sejmu RP i kieruje jego pracami.

Rodzice – nazwa jednej z podstawowych relacji w rodzinie. W ogólnym znaczeniu to osoby, od których ktoś bezpośrednio pochodzi – ojciec i matka danego dziecka lub dzieci (rodzeństwa). Sam rodzic to współcześnie tak ojciec jak matka, ale w języku staropolskim był to tylko ojciec. Fakt posiadania dziecka przez kobietę i bycia matką to macierzyństwo, a fakt posiadania dziecka przez mężczyznę i bycia ojcem – ojcostwo (obydwa te określenia to rodzicielstwo). Potocznie ojciec to także tata (tato), a matka – mama.

Struktura urzędu

Rzecznika powołuje Sejm, za zgodą Senatu, na wniosek Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu, grupy co najmniej 35 posłów lub co najmniej 15 senatorów.

Statutowymi jednostkami organizacyjnymi Biura Rzecznika Praw Dziecka są:

Gabinet Rzecznika Praw Dziecka. Podstawowym jego zadaniem jest merytoryczne i organizacyjne wspieranie zadań realizowanych przez Rzecznika.
Zespół Badań i Analiz. Jego zadaniem jest prowadzenie działalności analitycznej dotyczącej sytuacji dziecka w aspekcie przestrzegania jego praw, diagnozowanie przyczyn nieprzestrzegania praw dziecka oraz wypracowywanie koncepcji i metod poprawy tej sytuacji
Zespół Informacyjno-Interwencyjny. Udziela informacji i prowadzi interwencje w sprawach dotyczących naruszania praw dziecka zgłaszanych do Rzecznika.

Pracą Biura kieruje Dyrektor Biura powoływany i odwoływany przez Rzecznika Praw Dziecka.

Ustawa – akt prawny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej). W porządkach prawnych różnych państw występują ustawy: zasadnicze (konstytucje), organiczne i zwykłe.

Senator - deputowany, członek parlamentu. Instytucja mająca korzenie w Senacie z okresu starożytnego Rzymu. W Polsce senator jest członkiem Senatu, izby wyższej Parlamentu.

Rzecznicy Praw Dziecka

urząd nieobsadzony od 1 stycznia 2000 (de facto od 31 stycznia 2000) do 8 czerwca 2000

I kadencja: Marek Piechowiak od 8 czerwca 2000 do 12 października 2000

II kadencja: Paweł Jaros od 16 lutego 2001 do 16 lutego 2006, do 7 kwietnia 2006

III kadencja: Ewa Sowińska od 7 kwietnia 2006 do 30 czerwca 2008

urząd nieobsadzony od 1 lipca 2008 do 25 lipca 2008

IV kadencja: Marek Michalak od 25 lipca 2008 (upłynie 25 lipca 2013)

Akty prawne

Kompetencje i pozycję ustrojową Rzecznika Praw Dziecka reguluje ustawa z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka (Dz. U. z 2000 r. Nr 6, poz. 69, z późn. zm.), ogłoszona 31 stycznia 2000 i obowiązująca z mocą wsteczną od 1 stycznia 2000 r.

Rzecznik Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego - polska instytucja powołana w celu zapewnienia realizacji praw osób korzystających ze świadczeń zdrowotnych udzielanych przez szpitale psychiatryczne, a także przeciwdziałania nadużyciom wobec tych osób, działająca na podstawie ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 1994 r. Nr 111, poz. 535). Instytucja wprowadzona ustawą z dnia 1 lipca 2007 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego Dz. U. z 2007 r. Nr 141, poz. 1183), która weszła w życie 13 sierpnia 2005. Jednak rozporządzenie określające szczegółowy zakres działania Rzecznika zostało wydane dopiero 13 stycznia 2006 - rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 stycznia 2006 w sprawie szczegółowego trybu i sposobu działania Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego (Dz. U. z 2006 r. Nr 16, poz. 126).

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej – najważniejszy akt prawny (ustawa zasadnicza) Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalony 2 kwietnia 1997 roku przez Zgromadzenie Narodowe, zatwierdzony w ogólnonarodowym referendum 25 maja 1997 roku. Ogłoszony w Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, wszedł w życie 17 października 1997. Konstytucja złożona jest z preambuły i 13 rozdziałów, w tym 243 artykuły.

Obowiązek uchwalenia ustawy powołującej urząd do istnienia przewiduje art. 72 ust. 4 w związku z art. 236 ust. 1 Konstytucji RP.

Zobacz też

Rzecznik Praw Obywatelskich

Rzecznik Praw Pacjenta

Rzecznik Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego

Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży

Przypisy

Art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka
31 stycznia 2008 ogłoszono w Dzienniku Ustaw ustawę powołującą urząd z mocą wsteczną od 1 stycznia 2000

Linki zewnętrzne

Rzecznik Praw Dziecka