Rzeki Polski - Polski Serwis Naukowy

Sieć hydrograficzna Polski

Bug

San

Wda

Rzeki Polski to zbiór rzek płynących przez teren Polski, który, biorąc pod uwagę uwarunkowania hydrograficzne, leży w zlewisku trzech mórz:

Pleśnica (do 1945 r. niem. Bauergraben lub Bauerbach) - niewielka struga w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim. Nazwa polska nowa od 1945 r., topograficzna od rzeczownika pleśń, nazwa niemiecka kulturowo-topograficzna od rzeczowników Bauer=chłop, rolnik; Graben=rów; Bach=strumień.
Swelina (rzeka Swelina, niem. Menzelbach) – zwana także Potokiem Granicznym (niem. Der Grenzfluß) lub Swelinią – potok płynący wzdłuż granicy między Gdynią i Sopotem, uchodzący do Zatoki Gdańskiej. Długość potoku wynosi około 2,6 km. W dolnym biegu potoku znajduje się niewielki zbiornik wodny o nazwie Staw Mazowiecki.

Morza Bałtyckiego – 99,7%:

dorzecze Wisły – 55,7%;

dorzecze Odry – 33,9%;

rzeki pobrzeża bałtyckiego – 9,3%;

dorzecze Niemna – 0,8%;

Morza Czarnego:

dorzecze Dunaju (Orawa)

dorzecze Dniestru;

Morza Północnego:

dorzecze Łaby (Izera, Orlica).

Występuje asymetryczność dopływów Wisły i Odry. Ich lewe dorzecza są krótsze i mniej obfite w wodę w stosunku do dopływów prawych – Wisła – 27:73, Odra – 30:70. Jest to związane z nachyleniem powierzchni w kierunku północno-zachodnim oraz z rozwojem rzeźby terenu w trzeciorzędzie i czwartorzędzie.

Drwęca (niem. Drewenz) – rzeka w północnej Polsce na Pojezierzu Mazurskim i Pojezierzu Chełmińsko-Dobrzyńskim, prawy dopływ dolnej Wisły. Długość rzeki wynosi 253 km, a powierzchnia dorzecza 5536 km². Wypływa ze wschodnich stoków Góry Dylewskiej (Czarci Jar) na wysokości 191 m n.p.m., płynie na południowy zachód i uchodzi do Wisły na wysokości 36,6 m n.p.m., a jej końcowy odcinek stanowi południowo-wschodnią granicę Torunia. Wyznacza południową granicę ziemi chełmińskiej.
Zalew Szczeciński (niem. Stettiner Haff, Oderhaff, Pommersches Haff) – zalew, laguna przybrzeżna, zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowej części. Akwen obejmuje powierzchnię od 666,5 do 687 km², na terytorium Polski i Niemiec. Uchodzi od niego rzeka Odra, dzięki czemu akwen jest częścią jej rozbudowanego systemu ujściowego.

Ujście Wisły i Odry ma charakter deltowy, delta Odry ma charakter delty wstecznej.

Gęstość sieci rzecznej w Polsce jest dość znaczna, lecz nieregularna. O znacznej gęstości w Karpatach i Sudetach (duże opady na słabo przepuszczalne podłoże o urozmaiconej rzeźbie), czterokrotnie rzadsza na wyżynach (znaczne przechodzenie wody w podłoże oraz głęboko zalegające wody gruntowe). Na terenach nizinnych gęsta sieć rzek występuje w okolicach o słabo przepuszczalnym podłożu.

Orawa (słow. Orava, węg. Árva) – rzeka w północnej Słowacji, w zlewisku Dunaju. Długość – 60,3 km, powierzchnia dorzecza – 1.991,8 km², średni przepływ u ujścia – 34,4 m³/s.
Świniec – rzeka w woj. zachodniopomorskim. Powstaje z połączenia trzech mniejszych rzek: Niemicy, Wołczy i Stuchowskiej Strugi. W dolnym biegu ma charakter uregulowanego, wolnopłynącego kanału. Uchodzi do zatoki Karpinki będącej częścią Zalewu Kamieńskiego w pobliżu miasta Kamień Pomorski.

Zasilanie rzek w Polsce jest śnieżno-deszczowe, z rzadszym zasileniem z dopływających wód podziemnych.

Występują dwa wysokie stany wód: na wiosnę, luty-kwiecień – w okresie zanikania pokrywy śnieżnej oraz latem, czerwiec-lipiec – podczas intensywnych opadów w górach. Stany wód najniższe mają miejsce wczesną jesienią. Na wybrzeżu Bałtyku wysokie stany wód spowodowane są spiętrzaniem wód morskich przez sztormy.

Potynia (potocznie Potena) – strumień o długości 2,6 km na Wybrzeżu Słowińskim, uchodzi do Morza Bałtyckiego na zachód od wsi Modlinek. Płynie w całości na terenie wiejskiej gminy Ustka, w powiecie słupskim, w woj. pomorskim.
Gizdepka (kaszb. Jizdebka) - mała rzeka Pobrzeża Bałtyckiego, mająca swoje źródła na obszarze leśnym Puszczy Darżlubskiej. Gizdepka wypływając z obszaru puszczy przepływa równoleżnikowo wąskim jarem przez pofałdowany obszar Kępy Puckiej. Rzeka uchodzi do Zatoki Puckiej w okolicy Osłonina.

Rzeki w Polsce w zimie zamarzają. Na zachodzie Polski na około miesiąc, w centrum i na wschodzie na około 3 miesiące. Występuje zjawisko późniejszego zanikania pokrywy lodowej na północy niż na południu co sprzyja powstawaniu powodzi zatorowych.

Występuje zmienność stanu wód w rzekach. Najmniejsza amplituda wahań stanów wody mają rzeki pojezierzy, a największe większe rzeki górskie np. Dunajec 9–10 m.

Niektóre z większych rzek Polski wymienione w porządku hydrograficznym w kolejności od ujścia do źródeł. Litery P lub L oznaczają dopływ prawy lub lewy.

Potok Oliwski (Radosna Struga) (kaszb Òlëwskô Strëga) (w dolnym odcinku zwany również "Potokiem Jelitkowskim" bądź "Jelitkowską Strugą") – jeden z głównych cieków odwadniających obszar Lasów Oliwskich, spływający ze wzgórz morenowych Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego i uchodzący bezpośrednio do Zatoki Gdańskiej.
Karpaty (51-54) (węg. Kárpátok; rum. Carpaţi; ukr. Карпати, czes. i słow. Karpaty) – łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii i Serbii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m.

Najdłuższe rzeki w Polsce

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)