Katolicka metropolia halicka w Haliczu, druga po gnieźnieńskiej prowincja Kościoła katolickiego w Polsce, utworzona została w 1367 roku i istniała do czasu przeniesienia jej siedziby do Lwowa oraz przemianowana na metropolię lwowską (1412).

Początki Kościoła katolickiego na Rusi Halickiej

Po odziedziczeniu Rusi Halickiej przez Kazimierza Wielkiego powstały korzystne warunki dla prowadzenia działalności przez Kościół katolicki na tym wyludnionym po kolejnych najazdach Tatarów oraz zamieszkanym po części przez wyznawców prawosławia terenie. Już w połowie XIII wieku, w związku z nawiązaniem kontaktów z papieżem Innocentym IV przez Daniela Halickiego i przejściową unią biskupstw prawosławnych księstwa halicko-włodzimierskiego z Rzymem, papiestwo miało nadzieję na objęcie swymi wpływami Rusi. Po zerwaniu przez Daniela unii, papież Aleksander IV podporządkował kościół katolicki na Rusi Halickiej biskupom lubuskim (1257). Była to podległość czysto formalna, ale jak się okazało później, roszczenia biskupów lubuskich utrudniały organizację katolicyzmu na Rusi.

Kazimierz Wielki dążył do umocnienia wpływów katolicyzmu na zajętych przez siebie terenach. Jego koncepcją było utworzenie dla nich metropolii z kilkoma sufraganiami, ewentualnie podporządkowanie ich metropolii gnieźnieńskiej. Z tymi pomysłami ścierał się przez pewien czas, powstały w kurii awiniońskiej, plan podporządkowania biskupstw ruskich łacińskiemu patriarsze Konstantynopola. Biskupstwa te powstawały głównie dzięki działalności franciszkanów i dominikanów. Pierwsze utworzono w Kijowie (1320), później, już w związku z polską sukcesją, w Przemyślu (przed 1253), Włodzimierzu Wołyńskim (1358, krótko istniejące), Chełmie (1358/1359), Lwowie (1359). Miały one w zasadzie charakter tytularny (oprócz przemyskiego), a ordynariusze nie pojawiali się w swoich diecezjach, ze względu na niepewną jeszcze sytuację polityczną.