Sąd Najwyższy - Australia - Polski Serwis Naukowy

Wejście do gmachu Wysokiego Sądu Australii w Canberze

Sąd Najwyższy Australii (ang. High Court of Australia, pol. Wysoki Sąd Australii) – naczelny organ sądownictwa federalnego w Związku Australijskim. Siedziba Sądu znajduje się w Canberze w Australijskim Terytorium Stołecznym.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.

Gubernator generalny Związku Australijskiego (ang. Governor-General of the Commonwealth of Australia) – reprezentant Korony Brytyjskiej w Dominium Australii. Ma prawo mianowania ministrów i sędziów oraz rozwiązania parlamentu oraz sygnowania ustaw. Przewodniczy Federalnej Radzie Wykonawczej i jest nominalnym dowódcą Australijskich Sił Zbrojnych.

Utworzenie Federalnego Sądu Najwyższego przewidywała sekcja 71 Ustawy Konstytucyjnej Związku Australijskiego z 1900. Sąd został ustanowiony na podstawie Judiciary Act z 25 sierpnia 1903.

Pierwsze posiedzenie Wysokiego Sądu Australii miało miejsce 6 października 1903 w Melbourne.

W skład Sądu wchodzi siedmiu sędziów oficjalnie mianowanych przez gubernatora generalnego Australii: Prezes Sądu Najwyższego (Chief Justice of Australia) oraz sześciu innych sędziów. Obecnym Prezesem Sądu jest Robert French.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Kasacja - nadzwyczajny środek zaskarżenia od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie karne. Rozpoznaje ją Sąd Najwyższy. W postępowaniu cywilnym jej odpowiednikiem jest skarga kasacyjna, która przysługuje wyłącznie od niektórych orzeczeń ostatecznych.

Wysoki Sąd Australii zajmuje najwyższą pozycję w hierarchii sądów w Australii i jest ostatnią instancją odwoławczą. Do jego głównych funkcji należy:

dokonywanie sądowej kontroli konstytucyjności prawa, stanowionego zarówno na szczeblu federalnym przez Parlament Australii, jak i na szczeblu stanowym przez parlamenty stanowe;

stosowanie i dokonywanie wykładni przepisów Konstytucji;

rozpatrywanie kasacji od decyzji sądów federalnych, stanowych i terytorialnych.

Jurysdykcji Sądu Najwyższego Australii podlegają dwie główne kategorie spraw. Po pierwsze rozstrzyga sprawy wniesione bezpośrednio do Wysokiego Sądu, sprawy wymagające interpretacji przepisów Konstytucji oraz sprawy o szczególnym znaczeniu publicznym i sprawy, w których odstępuje od swoich wcześniejszych decyzji. Po drugie rozpatruje odwołania od decyzji innych sądów.
Rozstrzygnięcia Federalnego Sądu Najwyższego są wiążące dla wszystkich australijskich sądów, włącznie ze stanowymi i terytorialnymi Sądami Najwyższymi.

Obecny skład

Prezes

Robert French

Sędziowie:

William Gummow

Kenneth Hayne

Dyson Heydon

Susan Crennan

Susan Kiefel

Virginia Bell

Linki zewnętrzne

Strona oficjalna Wysokiego Sądu Australii