Sławsko - grodzisko - Polski Serwis Naukowy

Sławsko (grodzisko) - jest to grodzisko nizinne całkowicie już zniwelowane, typu pierścieniowatego, usytuowane wśród podmokłych łąk, pochodzące z X- XII wieku. Grodzisko przypisywane jest Słowianom. Grodzisko jest oddalone 0,5 km w kierunku południowo-wschodnim od miejscowości Sławsko.

Słowianie – kryterium lingwistyczne, ogół ludności posługującej się językami słowiańskimi, oraz kulturowe, podobne zwyczaje, obrzędy, wierzenia. Najliczniejsza indoeuropejska grupa ludnościowa w Europie, zamieszkująca wschodnią, środkową oraz południową część tego kontynentu, a także północną część Azji.

Gardna Wielka (kaszb. Garnô lub Wiôlgô Garnô, niem. Groß Garde) – stara słowińska wieś rybacka, położona w Polsce w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Smołdzino na Wybrzeżu Słowińskim i nad jeziorem Gardno.

Opis grodziska

Grodzisko nizinne, całkowicie zniwelowane, pierwotnie zapewne pierścieniowate, usytuowane wśród podmokłych łąk (to najbardziej typowe usytuowanie grodziska słowiańskiego było właśnie schowaniem na bagnach). Obecnie widoczne jest tylko koliście przebiegające nieznaczne zagłębienie, będące być może pozostałością zasypanej fosy.

Grodzisko słowiańskie w Słupsku - jest to grodzisko nizinne, zniwelowane w partiach górnych i zabudowane (kościół), pierwotnie zapewne pierścieniowate. W czasie badań stwierdzono istnienie warstw kulturowych oraz materiału archeologicznego. Zabytek datowany jest na IX-XIII w.

Grodzisko, grodziszcze, horodyszcze – pozostałość po grodzie albo osadzie obronnej w postaci kolistego (w podstawie) lub wielobocznego wzniesienia, zazwyczaj z zachowanymi śladami wałów drewniano-ziemnych. Na terenie dzisiejszej Polski grody budowane były w dwóch okresach: w późnej epoce brązu i wczesnej epoki żelaza (czasy kultury łużyckiej i kultury pomorskiej) oraz w okresie wczesnego średniowiecza (od VII-VIII w. n.e.).

Wymiary: Powierzchnia ograniczona domniemaną fosą — około 117 X 122 m, szerokość domniemanej fosy — do 20 m. Stan zachowania: obiekt całkowicie zniwelowany — pastwisko.

Znaleziska

Znaleziono następujący inwentarz:

z badań w XIX wieku pochodzi nieokreślona ilość przedmiotów żelaznych, m. in. noże, nożyce, miecz (?), sztylety (?), fragmenty zbroi, klucze oraz osełki kamienne, kości i rogi zwierzęce, przęśliki gliniane, liczne ułamki wczesnośredniowiecznych i średniowiecznych naczyń glinianych zdobionych żłobkami poziomymi, w tym dna ze znakami (krzyże i swastyki). Zapewne też z grodziska pochodzi nieokreślona ilość monet (brakteaty?).

z badań D. Kleista w 1935 r. pochodzą 2 nieokreślone przedmioty żelazne, podkowa, bryłki polepy, kości zwierzęce, ułamki naczyń glinianych, z których zachowało się:

a) 9 ręcznie lepionych (kultura łużycka?),

b) 11 górą obtaczanych zdobionych pasmami żłobków falistych i ukośnymi nakłuciami wykonanymi patykiem, w tym 5 den i 2 brzegi — 1 silnie wychylony o zaokrąglonej krawędzi i 1 lekko wychylony o ukośnej krawędzi. Glina z domieszką o przewadze średnioziarnistego tłucznia,

c) 231 zapewne całkowicie obtaczanych zdobionych regularnymi żłobkami poziomymi (zdecydowana większość) i pojedynczymi żłobkami falistymi (sporadycznie).

z badań w 1968 r. pochodzi szereg kolejnych drobnych przedmiotów i wiele pokruszonej ceramiki.

Ogółem z grodziska pochodzi ułamków naczyń glinianych:

Smołdzino (kaszb. Smôłdzëno, niem. Schmolsin) – duża wieś słowińska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Smołdzino na Wybrzeżu Słowińskim. Wieś jest siedzibą sołectwa w którego skład wchodzi również miejscowość Człuchy.

Darłowo (grodzisko) - grodzisko położone w miejscu gdzie obecnie znajduje się średniowieczny zamek książęcy. Grodzisko jest położone w południowo-zachodniej części Darłowa, bezpośrednio na wschód od rzeki Wieprzy. Trudno dokładnie ustalić wiek grodziska, przyjmuje się okres wczesnośredniowieczny i późnośredniowieczny.

ręcznie lepionych (kultura łużycka?) 9

górą obtaczanych 21

zapewne silnie górą obtaczanych 37

zapewne całkowicie obtaczanych 237

całkowicie obtaczanych 32

toczonych 27

mało charakterystycznych bez śladów obtaczania 38

razem: 401

Na podstawie analiz z tych wszystkich badań określono pochodzenie grodu z X-XII wiek i okres późnośredniowieczny.

Zobacz też

Darłowo (grodzisko)

Gać Leśna

Grodzisko słowiańskie w Słupsku

Gardna Wielka

Smołdzino (powiat słupski)

Bibliografia

Franciszek Lachowicz, Jerzy Olczak, Kazimierz Siuchniński, Osadnictwo wczesnośredniowieczne na pobrzeżu i pojezierzu wschodniopomorskim, Poznań, 1977

Lienau Otto, Die Bootsfunde von Danzig - Ohra aus der Wikingerzeit, Danzig, 1934

Jerzy Olczak i Kazimierz Siuchniński; Źródła archeologiczne do studiów nad wczesnośredniowiecznym osadnictwem grodowym na terenie województwa koszalińskiego, Poznań, 1968, tom II