Sōtō (曹洞宗; jap. sōtō-shū, chin. caodong) – jedna z dwóch głównych szkół japońskiego buddyzmu zen (drugą jest rinzai). Jest największym odłamem zen w Japonii, gdzie gromadzi 14700 świątyń i 7 milionów zwolenników (1989). Jest także popularna poza granicami tego kraju.

Historia

Charakterystyczne cechy caodong pojawiły się po raz pierwszy w nauczaniu Shitou Xiqiana (700–790), który prowadził ważne centrum praktyki chán w górach chińskiej prowincji Hunan. Z jego szkoły rozwinęły się trzy różne szkoły chan, w tym caodong, założona przez Dongshana Liangjie (807-869).

Caodong (jap. sōtō) przeniósł do Japonii mistrz Dōgen (1200–1253), uczeń Eisai'a. Po śmierci swego mistrza, podjął on naukę u Myōzena, któremu w 1223 r. towarzyszył w podróży do Chin. Przebywał tam przez cztery lata, poznając doktrynę caodong u mistrza Tiantonga Rujinga (1163–1228). Powrócił do Japonii, do Kioto, gdzie odniósł sukcesy w nauczaniu buddyzmu. Jednak opuścił to miasto, nękany przez swych byłych przyjaciół z klasztoru na górze Hiei propagujących inną odmianę buddyzmu – tendai. W końcu w 1224 r. osiadł w świątyni Daibutsu, której nazwę zmienił na Eihei. Do dziś jest ona prężnym ośrodkiem zen sōtō.

Specyfika

W Japonii sōtō pozyskiwało głównie lokalnych rządców i zwykłych ludzi, podczas gdy rinzai było religią samurajów. Czasami porównując te szkoły mówi się, że "rinzai jest jak dziarski generał, a sōtō jak wiosenny deszcz".

Sōtō przywiązuje dużą wagę do praktyk spokojnej medytacji, bez ostrych akcentów charakterystycznych dla rinzai. W znacznie mniejszym stopniu wykorzystuje się tu kōany, opiera się za to bardziej na praktyce shikantaza.

W praktyce nauczanie sōtō i rinzai niewiele się różnią, zarówno jeśli chodzi o filozofię, jak również praktykę. Ogólnie można powiedzieć, że sōtō jest bardziej łagodne niż rinzai.

Zwyczaje

Podobnie jak w buddyzmie tybetańskim, jeden z mnichów, który osiągnął już pewien poziom oświecenia jest wyznaczany na kontynuatora (spadkobiercę Dharmy) linii swego mistrza w ceremonii tzw. przekazu Dharmy. Na ogół mistrzowie szczycą się ciągłym przekazem począwszy od Buddy Siakjamuniego i potrafią wymienić wszystkich jego następców aż do własnego mistrza.

Zobacz też

Bibliografia