SIRS - Polski Serwis Naukowy

SIRS – akronim nazwy zespołu ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (z ang. Systemic Inflammatory Response Syndrome). Objawy pojawiają się niezależnie od związku przyczynowego z zakażeniem.

Kryteria diagnostyczne

Rozpoznaje się go w sytuacji, w której u chorego występują co najmniej dwa z następujących objawów:

czynność serca powyżej 90 uderzeń na minutę

temperatura ciała poniżej 36 °C lub powyżej 38 °C

częstość oddechów spontanicznych powyżej 20 na minutę; w badaniu gazometrycznym krwi tętniczej PaCO2 poniżej 4,3 kPa (32 mmHg)

liczba leukocytów we krwi poniżej 4000 komórek w mm³ lub powyżej 12000 komórek w mm³, lub obecność ponad 10% niedojrzałych granulocytów obojętnochłonnych.

Powyższe objawy wywołane są uwalnianiem cytokin i ich wpływem na poszczególne narządy i tkanki.

Sepsa, posocznica (łac. sepsis) – stosowany w medycynie termin odnoszący się do specyficznej reakcji organizmu na zakażenie. Sepsa nie jest samodzielną jednostką chorobową, a obecnie definiuje się ją jako zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS) wywołany zakażeniem.

Niewydolność wielonarządowa (ang. multiple organ dysfunction syndrome, MODS; wcześniej - multiple organ failure, MOF) - stan, w którym u chorego doszło do niewydolności co najmniej dwóch narządów lub układów: centralnego układu nerwowego, układu krążenia, niewydolności oddechowej, niewydolności wątroby lub niewydolności nerek.

Poszerzone kryteria SIRS

temperatura ciała poniżej 36 °C lub powyżej 38 °C

czynność serca powyżej 90 uderzeń na minutę

częstość oddechów spontanicznych powyżej 20 na minutę (lub wentylacja mechaniczna)

nagłe zmiany świadomości

masywne obrzęki lub dodatni bilans rzędu >20 ml/kg m.c./dobę

hiperglikemia przy braku współistnienia cukrzycy

liczba leukocytów we krwi poniżej 4000 komórek w mm³ lub powyżej 12000 komórek w mm³

obecność ponad 10% niedojrzałych granulocytów obojętnochłonnych

CRP i prokalcytonina > 2 odchylenia standardowe powyżej normy

wysycenie hemoglobiny tlenem <70% w badaniu mieszanej krwi żylnej

wskaźnik sercowy >3,5 l/min/m²

narastające objawy upośledzenia czynności narządów

Przyczyny

Najczęstszymi sytuacjami, w których dochodzi do rozwoju SIRS są:

Białko C-reaktywne, CRP (ang. C Reactive Protein) – białko należące do tzw. białek ostrej fazy. Wytwarzane głównie w wątrobie i komórkach tłuszczowych, a następnie wydzielane do krwi.

Wentylacja mechaniczna - jest to proces leczenia niewydolości oddechowej, polegający na wymuszaniu przepływu powietrza (lub innej mieszaniny gazów) w drogach oddechowych.

zakażenia, najczęściej bakteryjne, rzadziej grzybicze, wirusowe czy pasożytnicze

rozległe urazy

oparzenia

ostre zapalenie trzustki

rozległe zabiegi operacyjne i ich powikłania

wpływ substancji chemicznych

niedobory odporności, np: AIDS

Sepsa jest stanem, w którym zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej jest wynikiem udokumentowanego lub podejrzewanego zakażenia. W skrajnych przypadkach SIRS może doprowadzić do zespołu niewydolności wielonarządowej.

Gazometria – badanie umożliwiające rozpoznanie i monitorowanie zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. Polega na pobraniu krwi, najczęściej tętniczej (m.in. z tętnicy promieniowej, udowej) lub kapilarnej (z opuszki palca lub płatka ucha) na heparynę, bez kontaktu z powietrzem i oznaczeniu następujących parametrów:

Cukrzyca – grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się . Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych.

Przypisy

↑ American College of Chest Physicians/Society of Critical Care Medicine Consensus Conference: definitions for sepsis and organ failure and guidelines for the use of innovative therapies in sepsis.. „Crit Care Med”. 20 (6), s. 864-74, Jun 1992. PMID 1597042.
Richard S. Irwin, Frank B Cerra, James M. Rippe: Irwin and Rippe's intensive care medicine. Philadelphia: Lippincott-Raven, 1999. ISBN 0-7817-1425-7.
Paul L. Marino: The ICU book. Baltimore: Williams Wilkins, 1998. ISBN 0-683-05565-8.

Zobacz też

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Zespół nabytego niedoboru (rzadziej upośledzenia) odporności, AIDS (ang. Acquired Immunodeficiency Syndrome lub Acquired Immune Deficiency Syndrome, SIDA łac. Sindrome Immunitatis Deficientiae Aquisitae) – końcowe stadium zakażenia HIV charakteryzujące się bardzo niskim poziomem limfocytów CD4, a więc wyniszczeniem układu immunologicznego (odpornościowego), co skutkuje zapadalnością na tzw. choroby wskaźnikowe (niektóre formy nowotworów, grzybic, nietypowe zapalenia płuc) mogące zakończyć się śmiercią pacjenta.

Skrótowiec lub akronim (z gr. ákros = skrajny) – słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów. Istnieje także niewielka grupa skrótowców powstałych ze skrócenia jednego słowa. W ujęciu słowotwórczym, skrótowce to specyficzna klasa derywatów. Derywaty te funkcjonują w polszczyźnie pisanej i mówionej. Skrótowiec często bywa mylony ze skrótem.