SMS Moltke - 1911 - Polski Serwis Naukowy

SMS Moltke – niemiecki krążownik liniowy (klasyfikowany oficjalnie jako wielki krążownik, niem.: Großer Kreuzer) z okresu I wojny światowej, pierwsza z dwóch jednostek typu Moltke, a druga w swojej klasie w składzie Kaiserliche Marine.

Zwodowany w 1910 roku, został nazwany dla uczczenia pruskiego feldmarszałka Helmuta von Moltke. Podczas wojny uczestniczył w większości działań niemieckiej marynarki wojennej przeciwko brytyjskiej Royal Navy, w tym w bitwach na Dogger Bank i jutlandzkiej, brał udział także w operacjach na Morzu Bałtyckim w 1915 i 1917 roku. Kilkakrotnie poważnie uszkodzony, dzięki mocnej i zrównoważonej konstrukcji nie uległ zniszczeniu i przetrwał do końca wojny. Po wojnie, internowany wraz z większością ciężkich okrętów Hochseeflotte w Scapa Flow, został samozatopiony 21 czerwca 1919 roku. Wrak wydobyto w 1927 roku i zezłomowano w latach 1927–1929.

Stępka – główny wzdłużny element konstrukcyjny szkieletu statku wodnego. Stępka występuje w postaci belkowej i płaskiej. Na stępce opierają się wręgi, a na żaglowcach w nadstępkach także pionowe maszty.
Pierwsza bitwa koło Helgolandu – bitwa morska stoczona 28 sierpnia 1914 roku w pobliżu zachodniego wybrzeża Niemiec pomiędzy okrętami brytyjskimi i niemieckimi. Była to pierwsza większa bitwa morska I wojny światowej. Zakończyła się zdecydowanym zwycięstwem Royal Navy, Kaiserliche Marine straciła 712 zabitych i 336 wziętych do niewoli marynarzy oraz trzy krążowniki lekkie i niszczyciel. W rejonie Helgolandu stoczono ponadto wcześniej bitwę morską w 1864 roku między flotą duńską a austriacko-pruską oraz później w trakcie I wojny światowej bitwę morską w 1917 roku.

Projektowanie i budowa

W trwającym od pierwszych lat XX wieku wyścigu zbrojeń morskich pomiędzy Royal Navy a Kaiserliche Marine, Brytyjczycy obok budowy klasycznych drednotów, rozpoczęli konstruowanie nowej klasy okrętów: krążowników liniowych. Poza wykonywaniem typowych dla krążowników zadań, jak ochrona szlaków komunikacyjnych i służba w koloniach, miały one prowadzić również działania rozpoznawcze na rzecz floty liniowej oraz służyć do pościgu za wolniejszymi okrętami przeciwnika. Aby zapewnić im odpowiednią prędkość, brytyjscy konstruktorzy zredukowali opancerzenie do niezbędnego minimum.

Zatoka Gdańska (. Przezroczystość wody w zależności od pory roku kształtuje się od 8 do 16 m. Zasolenie zatoki wynosi od 7 do 8 promili. W czasie silnych sztormów występują fale o wysokości przekraczającej 9 m[potrzebne źródło]. Nad Zatoką Gdańską znajdują się największe polskie porty: Gdańsk i Gdynia.
Wilhelm II (ur. 27 stycznia 1859 w Berlinie, zm. 4 czerwca 1941 w Doorn w Holandii) – ostatni niemiecki cesarz i król Prus, przedstawiciel dynastii Hohenzollernów.

Po poznaniu danych technicznych trzech pierwszych jednostek typu Invincible Niemcy rozpoczęli konstrukcję okrętu „Von der Tann”, oddanego do służby w 1911 roku, o zbliżonych charakterystykach, jednak lepiej opancerzonego. Zgodnie z niemiecką koncepcją, popieraną przez wielkiego admirała Alfreda von Tirpitza, okręty tej klasy (oficjalnie klasyfikowane, ze względów politycznych, jako wielkie krążowniki) miały służyć jako szybkie skrzydło rozpoznawcze floty, zdolne jednocześnie do wykonywania działań dywersyjnych, wciągających do walki niewielkie zespoły floty przeciwnika. Dwa następne niemieckie krążowniki liniowe zostały zaprojektowane jako powiększona modyfikacja „Von der Tanna”, z dodatkową wieżą artylerii głównej na rufie (umieszczoną po raz pierwszy na niemieckich okrętach w superpozycji).

Francuska Marynarka Wojenna, oficjalnie Marine nationale, równie często nazywana La Royale (Królewska) – rodzaj broni we francuskich siłach zbrojnych. W jej skład wchodzi cała gama jednostek pływających od kutrów patrolowych po fregaty i niszczyciele rakietowe oraz jeden lotniskowiec i dziesięć okrętów podwodnych o napędzie nuklearnym (cztery z nich są przystosowane do wystrzeliwania pocisków balistycznych).
Wał – część maszyny, najczęściej w kształcie walca, obracająca się wokół własnej osi wraz z zamocowanymi na niej elementami, służąca do przenoszenia momentu obrotowego. Na wale mogą być osadzone: koła zębate, piasty, tarcze hamulcowe itp.

Pierwszy z nowych okrętów został sfinansowany z budżetu na lata 1908–1909. Podobnie jak w przypadku poprzednika, budowa została zlecona stoczni koncernu Blohm & Voss w Hamburgu. Kontrakt na budowę krążownika oznaczonego „G” (numer budowy 200) zawarto 17 września 1908 roku. Stępkę pod jednostkę położono 7 grudnia 1908 roku, wodowanie odbyło się 7 kwietnia 1910 roku. Okręt otrzymał nazwę upamiętniającą pruskiego feldmarszałka Helmuta von Moltke (1800–1891), nadał mu ją zaś bratanek i imiennik patrona, szef Sztabu Generalnego, generał Helmuth von Moltke młodszy. Był to drugi okręt o tej nazwie w Kaiserliche Marine. Pierwszym była żelazna fregata żaglowa z pomocniczym napędem parowym „Moltke”, późniejszy okręt szkolny i hulk dla załóg U-Bootów, w 1911 roku przemianowany na „Acheron”. Prace stoczniowe na krążowniku ukończono 30 września 1911 roku. Koszt budowy jednostki wyniósł 42 603 000 ówczesnych marek.

Bitwa na Dogger Bank (bitwa na Ławicy Dogger) – bitwa morska stoczona 24 stycznia 1915 roku, podczas I wojny światowej, pomiędzy okrętami brytyjskiej Grand Fleet i niemieckiej Hochseeflotte, zakończona taktycznym zwycięstwem brytyjskim.
Admiralicja (ang. Admiralty) - nazwa kierownictwa brytyjskiej Królewskiej Marynarki Wojennej (Royal Navy). Kiedyś była samodzielnym ciałem, obecnie Admiralicja (Admiralty Board - Rada Admiralicji) jest oddziałem Ministerstwa Obrony Wielkiej Brytanii nadzorującym sprawy Marynarki Królewskiej.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)