SMS Seydlitz – niemiecki krążownik liniowy (w Niemczech klasyfikowany jako wielki krążownik – niem.: Große Kreuzer) z okresu I wojny światowej, jedyny okręt swojego typu. Krążownik, oddany do służby w 1913 roku, został nazwany na pamiątkę pruskiego generała kawalerii Friedricha Wilhelma von Seydlitza (1721–1773), uczestnika wojny siedmioletniej.

Podczas wojny uczestniczył w większości działań Kaiserliche Marine, w tym bitwach na Dogger Bank i jutlandzkiej oraz akcjach przeciwko miastom wschodniego wybrzeża Anglii. W 1915 roku działał również przez pewien czas na Bałtyku. Kilkakrotnie poważnie uszkodzony, dzięki mocnej i zrównoważonej konstrukcji nie uległ zniszczeniu i przetrwał do końca wojny. Internowany wraz z większością okrętów Hochseeflotte w Scapa Flow, został samozatopiony 21 czerwca 1919 roku. Wrak został wydobyty i złomowany w latach 1928–1930.

Geneza

W trwającym od pierwszych lat XX wieku wyścigu zbrojeń pomiędzy Royal Navy a Kaiserliche Marine Brytyjczycy, obok budowy klasycznych drednotów, rozpoczęli konstruowanie nowej klasy okrętów: krążowników liniowych, mających obok typowych dla krążowników zadań, jak ochrona szlaków komunikacyjnych i służby w koloniach, prowadzić również działania rozpoznawcze na rzecz floty liniowej oraz służyć do pościgu za wolniejszymi okrętami przeciwnika. Zgodnie z poglądami ówczesnego pierwszego lorda morskiego brytyjskiej Admiralicji, Johna Fishera, miały one osiągać dużą prędkość kosztem redukcji opancerzenia do niezbędnego minimum. Na budowę trzech pierwszych jednostek typu Invincible Niemcy zareagowali konstrukcją okrętu SMS "von der Tann" (oddanego do służby w 1911 roku), o zbliżonych charakterystykach, jednak lepiej opancerzonego. Kolejne dwa krążowniki typu Moltke były budowane według zbliżonego projektu i weszły do linii rok później. Zgodnie z niemiecką koncepcją, popieraną przez wielkiego admirała Alfreda von Tirpitza, okręty te miały służyć jako szybkie skrzydło rozpoznawcze floty, zdolne jednocześnie do wykonywania działań dywersyjnych, wciągających do walki niewielkie zespoły floty przeciwnika.

Gdy Royal Navy rozpoczęła budowę najpierw jednego, a następnie dwóch kolejnych krążowników liniowych nowego typu Indefatigable, także sztab Kaiserliche Marine zdecydował o zamówieniu kolejnego okrętu tej klasy (w Niemczech określanej, podobnie jak ostatnie krążowniki pancerne, jako wielkie krążowniki – Große Kreuzer). Reichstag nie zgodził się na przyznanie dodatkowych sum dla marynarki, żądając utrzymania kosztów na poziomie jednostek typu Moltke. Początkowo postanowiono więc zamówić trzeci krążownik tego typu, jednak naciski admirała Tirpitza na kierownictwo koncernu Blohm & Voss spowodowały obniżenie kosztów budowy według zmodyfikowanego projektu. Finanse na jego budowę zostały przeznaczone w budżecie marynarki na lata 1910/1911. Konstrukcja oparta była o powiększony projekt typu Moltke, ale ze zmodyfikowanym, w celu uzyskania lepszej dzielności morskiej i odporności na uszkodzenia, kadłubem. Planowano zastosowanie ośmiu armat o kalibrze zwiększonym do 305 mm, jednak ostatecznie pozostano przy stosowanym dotychczas układzie artylerii głównej: dziesięciu działach kalibru 280 mm. Oprócz konieczności utrzymania jak najniższych kosztów budowy wpływ na to miały niedostateczne dostawy armat kalibru 305 mm przez zakłady Friedrich Krupp AG.