SVO - Polski Serwis Naukowy

SVO (Subject Verb Object) - skrót oznaczający typ zdania, w którym podmiot występuje przed orzeczeniem, a dopełnienie występuje na końcu oraz typ języka, w którym takie zdania są dominujące. Jest to jeden z dwóch najpopularniejszych typów obok SOV.

Przykładowe języki SVO

To m.in.: polski, greka, angielski, niemiecki, francuski, hiszpański, chiński, tajski, suahili, włoski.
Język grecki klasyczny, inaczej greka klasyczna - stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.

Podmiot - część zdania, która w zdaniu w stronie czynnej oznacza wykonawcę czynności wyrażonej orzeczeniem, obiekt podlegający procesowi wyrażonemu orzeczeniem lub znajdujący się w stanie wyrażonym orzeczeniem.

Przykładowe zdanie SVO

He (podmiot) ate (orzeczenie) an apple (dopełnienie)

Er (podmiot) aß (orzeczenie) einen Apfel (dopełnienie)

Il (podmiot) a mangé (orzeczenie) une pomme (dopełnienie)

On (podmiot) zjadł (orzeczenie) jabłko (dopełnienie)

W języku angielskim taki szyk jest w zdaniach orzekających konieczny, miejsce w ciągu determinuje tu równocześnie funkcję w zdaniu. Przestawienie członów powoduje zmianę znaczenia lub czyni zdanie bezsensownym, por.
Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

Język tajski - język z rodziny języków dajskich, oficjalny język Tajlandii, używany jako pierwszy język jedynie w centralnej części Tajlandii (wokół Bangkoku). Na północy, południu oraz w regionie północno-wschodnim mówi się odrębnymi językami tajskimi.

Peter killed a lion. vs. A lion killed Peter.

Peter brachte einen Löwen um. vs. Ein Löwe brachte Peter um.

Pierre a tué un lion. vs. Un lion a tué Pierre.

Piotr zabił lwa. vs. Lew zabił Piotra. (ale: Lwa zabił Piotr)

W języku polskim, który dysponuje bogatym systemem form fleksyjnych informujących o funkcji składniowej, szyk SVO jest tylko jedną z możliwości uporządkowania wyrażeń, niemniej jednak w wyrażeniach o szyku neutralnym z reguły składniki występują w takiej właśnie kolejności.

Dopełnienie jest to część zdania oznaczająca pasywny przedmiot czynności wyrażonej orzeczeniem zdania w stronie czynnej. Odpowiada na pytania przypadków zależnych czyli wszystkich z wyjątkiem mianownika i wołacza: kogo? czego? komu? czemu? kogo? co? z kim? z czym? o kim? o czym?

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Gdy formy mianownika i biernika odpowiednich rzeczowników są identyczne i semantyka czasownika (całego zdania) nie pozwala na jednoznaczne ustalenie funkcji składniowych, zdanie staje się dwuznaczne, np.:
Radość ze zwycięstwa przyćmiła mu śmierć przyjaciela (a także Śmierć przyjaciela przyćmiła mu radość ze zwycięstwa) można rozumieć dwojako:
Radość ze zwycięstwa zajęła miejsce smutku po stracie przyjaciela.

Śmierć przyjaciela odebrała radość ze zwycięstwa.

W tej sytuacji zaleca się właśnie użycie szyku SVO. Dla uniknięcia nieporozumień w zdaniach tego typu najlepiej jednak użyć strony biernej.
SOV (ang. Subject Object Verb, dosł. podmiot dopełnienie orzeczenie) – skrót oznaczający typ zdania, w którym podmiot występuje przed dopełnieniem, a orzeczenie występuje na końcu oraz typ języka, w którym takie zdania są dominujące. Jest to jeden z dwóch najpopularniejszych typów obok SVO.

Język niemiecki – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. W rzeczywistości stanowi on grupę kilku języków zachodniogermańskich, które często są określane jako języki niemieckie; standardowy język niemiecki (Standard Hochdeutsch) oparty jest na Biblii Marcina Lutra, która z kolei opiera się na języku mówionym w Górnej Saksonii i Turyngii.

Przypisy

Słownik poprawnej polszczyzny, PWN, Warszawa 1995, ISBN 83-01-03811-X, s. 999

Wielki słownik poprawnej polszczyzny, PWN, Warszawa 2004, str. 1559