Sachalin - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy wyspy. Zapoznaj się również z: inne znaczenia słowa Sachalin.

Sachalin (ros. Сахалин jap. 樺太 - Karafuto) – wyspa na Oceanie Spokojnym u wybrzeży Rosji. Administracyjnie wchodzi w skład obwodu sachalińskiego w Rosji. Od kontynentu oddziela ją Cieśnina Tatarska (szerokość w najwęższym miejscu 7,3 km), a od japońskiej wyspy Hokkaido dzieli ją cieśnina La Perouse'a.

Jeleń – zwyczajowa nazwa kilku rodzajów zwierząt z rodziny jeleniowatych. Mianem tym określa się gatunki należące do rodzajów: Cervus, Blastocerus, Ozotoceros, Odocoileus i inne. W Polsce mianem tym określa się jelenia szlachetnego.
Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

długość wyspy od przylądka Krilon do przylądka Elżbiety - 948 km

powierzchnia - 76,4 tys. km²

Geografia

Linia brzegowa jest słabo rozwinięta, są tylko dwie duże zatoki: Aniwa i Tierpienija. Ostro zaznacza się półwysep Szmidta na północy i Tierpienija i Kriloński na południu.

Powierzchnia pokryta jest górami i równinami, z których największa jest Równina Północnosachalińska. Najwyższy szczyt Gór Zachodniosachalińskich to Góra Powrotu (ros. г. Возвращения) 1325 n.p.m.. Wzdłuż wybrzeża Morza Ochockiego ciągną się Góry Wschodniosachalińskie (Góra Łopatina 1609 m) oraz Grzbiet Susunajski (Góra Czechowa 1047 m). Północny skrawek wyspy również pokryty jest górami: Grzbietem Zachodnim i Wschodnim. W Masywie Trzech Braci Zachodni Grzbiet osiąga 623 m (Góra Drugi Brat).

Wyspy Kurylskie (jap. クリル列島 - Kuriru Rettō albo 千島列島 - Chishima Rettō: Archipelag Tysiąca Wysp, ros. Курильские острова) − archipelag wysp wulkanicznych na Oceanie Spokojnym. Położony między japońską wyspą Hokkaido a półwyspem Kamczatka. Składa się z ponad 30 większych i wielu mniejszych wysp. Ogólna powierzchnia 15,6 tys. km². Wchodzą w skład obwodu sachalińskiego, południowa część archipelagu jest przedmiotem sporu prawnego pomiędzy Japonią a Rosją.
Konferencja poczdamska (17 lipca 1945 – 2 sierpnia 1945 w Poczdamie w pałacu Cecilienhof) – spotkanie przywódców koalicji antyhitlerowskiej, tzw. wielkiej trójki.

Na wyspie znajdują się złoża gazu ziemnego, węgla i ropy naftowej. Położone są one w północnej części Sachalinu. Ponadto występuje złoto.

Rzeki mają na ogół charakter górski. Większość wpada do Morza Ochockiego i Japońskiego. Pokryte są lodem od listopada do kwietnia. Największe rzeki Tym (ros. Тымь) i Poronaj (ros. Поронай).

Na wyspie znajduje się wiele płytkich, małych jezior. Występują również bagna, szczególnie na Nizinie Poronajskiej.

Rewolucja październikowa – przejęcie przez partię bolszewików władzy w Rosji rozpoczęte w Piotrogrodzie w nocy z 7 na 8 listopada 1917 roku (według obowiązującego wtedy w Rosji kalendarza juliańskiego był to 24 i 25 października – stąd nazwa).
Bagno – obszar o utrzymującym się nadmiernym nawilgoceniu, porośnięty przez roślinność przystosowaną do specyficznych warunków związanych z dużym nawilgoceniem. Bagna bardzo często tworzą się w zagłębieniach terenu we wszystkich strefach klimatycznych świata. Największe przestrzenie zajmują jednak na obszarach pokrytych wieczną zmarzliną (Syberia, północna Kanada) i w strefie równikowej. Poza tym tworzą się w dolinach i deltach dużych rzek, na pojezierzach, na płaskich obszarach bezodpływowych, w nieckach krasowych, w odciętych zatokach morskich i nad brzegami mórz i oceanów. W bagnach w wyniku procesów utleniania związków organicznych tworzy się torf.

Fauna typowa dla syberyjskiej tajgi, nieco uboższa w porównaniu z kontynentem. Występuje niedźwiedź, lis, rosomak, soból, wiewiórka, borsuk, jeleń.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Katorga (ros. Каторга, z greckiego κάτεργον keteirgon zmuszać) – ciężka praca fizyczna, często ponad ludzkie siły. Katorga była często karą dla osób, represjonowanych z przyczyn politycznych w Rosji. Zgodnie z rosyjskim kodeksem karnym z 1847 roku, zesłanie i katorga były karami powszechnie wymierzanymi uczestnikom zrywów narodowościowych i wyzwoleńczych. Po dojściu do władzy bolszewików zesłanie i katorgę zastąpiły zsyłki i łagry Gułag-u.

Rosomak (Gulo gulo) – gatunek drapieżnego ssaka lądowego z rodziny łasicowatych, doskonale przystosowanego do zimowych warunków życia. Jest jednym z największych – obok wydry olbrzymiej i wydry morskiej – przedstawicieli rodziny łasicowatych i jedynym współcześnie żyjącym przedstawicielem rodzaju Gulo. Ze względu na wygląd uważany był początkowo za bliskiego krewniaka psów lub niedźwiedzi. W wielu regionach niesłusznie uważany za zwierzę bardzo agresywne, wręcz krwiożercze. Ze względu na mobilny tryb życia jest zwierzęciem trudnym do obserwowania i – w efekcie – stosunkowo słabo poznanym. Jest prawdopodobnie najsłabiej poznanym gatunkiem spośród dużych drapieżników lądowych.

Anton Pawłowicz Czechow (ros. Антон Павлович Чехов, ur. 29 stycznia 1860 w Taganrogu, zm. 15 lipca 1904 w Badenweiler, Niemcy) – rosyjski nowelista i dramatopisarz.

Góry Susunajskie (ros.: Сусунайский хребет, Susunajskij chriebiet) – pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, w południowej części Sachalinu. Rozciąga się na długości ok. 55 km i wznosi się średnio na wysokość 500–1000 m n.p.m. Najwyższy szczyt, Góra Czechowa, osiąga 1047 m n.p.m. Pasmo zbudowane ze skał metamorficznych i osadowych. Zbocza porośnięte są tajgą świerkowo-jodłową z domieszką sasy kurylskiej oraz sosny karłowej. U podnóża gór leży miasto Jużnosachalińsk.

Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.

Góry Zachodniosachalińskie (ros.: Западно-Сахалинские горы, Zapadno-Sachalinskije gory; także: Западный хребет, Zapadnyj chriebiet) – góry w azjatyckiej części Rosji, w południowo-zachodniej części Sachalinu. Rozciągają się na długości ok. 650 km. Najwyższy szczyt, Góra Powrotu, osiąga 1325 m n.p.m. Składają się z kilku mniejszych, porozdzielanych dolinami, równolegle położonych pasm, z których główne to Kamyszowyj chriebiet i Jużno-Kamyszowyj chriebiet. Góry zbudowane głównie z łupków, piaskowców, zlepieńców i skał magmowych. Występują złoża węgla kamiennego. W pobliżu przylądka Łamanon znajdują się wygasłe wulkany – Iczara i Krasnowa. Na południowo-zachodnich zboczach, na skutek działania ciepłego Prądu Cuszimskiego, występują lasy mieszane. Zbocza północne i wschodnie porośnięte są tajgą świerkowo-jodłową z domieszką sasy kurylskiej.

Tajga, lasy borealne – borealne lasy szpilkowe, występujące w północnej części Ameryki Północnej (Alaska i Kanada), Europy (Półwysep Skandynawski, Karelia, północno-wschodnia część Niziny Wschodnioeuropejskiej) oraz Azji (Syberia, Sachalin, Kamczatka, Hokkaido), w obrębie klimatu umiarkowanego chłodnego na półkuli północnej.